| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > W jaki sposób zabezpieczyć wykonanie kontraktu

W jaki sposób zabezpieczyć wykonanie kontraktu

Prowadzenie skutecznej działalności gospodarczej wymaga pewnej dozy zaufania w relacjach z kontrahentami - zwłaszcza z tymi, z którymi firma pozostaje w stałych stosunkach handlowych. Zaufanie warto jednak wzmocnić należytym zabezpieczeniem wykonania kontraktu, które pozwoli zaspokoić roszczenia na wypadek kłopotów finansowych lub złej woli kontrahenta. W przewodniku omawiamy najważniejsze sposoby zabezpieczenia umów w obrocie gospodarczym: weksel, poręczenie, cesję, kary umowne, zastaw, dobrowolne poddanie się odpowiedzialności i gwarancję dobrego wykonania, wskazując na płynące z nich korzyści, ale i na możliwe pułapki i zagrożenia.

Najpopularniejszy weksel
 
Jednym z najczęściej spotykanych w obrocie i najbardziej godnym polecenia zabezpieczeniem kontraktu jest weksel. Można go stosować przy wszystkich rodzajach umów i jest to zabezpieczenie bardzo silne, przed którym w zasadzie nie ma obrony, jako że kreuje zobowiązanie abstrakcyjne, niezależne od ważności stosunku podstawowego. Dodatkową zaletą weksla jest możliwość zastąpienia pieniądza (i uproszczenia stosunków między kilkoma stronami) oraz dochodzenie roszczeń w postępowaniu nakazowym, które pozwala na wydanie orzeczenia na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz na szybką i sprawną egzekucję. Pieniądze można zresztą uzyskać dużo szybciej, po prostu sprzedając weksel i zaspokajając roszczenie wierzyciela. Ponadto od 1 stycznia 2007 r. weksel nie podlega opłacie skarbowej, a zatem nie musimy go opłacać. Pewną uboczną konsekwencją takiego stanu rzeczy jest możliwość sporządzenia weksla na zwykłej kartce papieru. Minusem jest opór kontrahenta, który może niechętnie godzić się na tak silne zabezpieczenie.
Wystawienie weksla jest bardzo proste - najważniejszą sprawą jest podpis wystawcy (i innych dłużników), który nie musi być czytelny, choć musi być własnoręczny. Weksel trasowany musi też zawierać nazwę weksel w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono, bezwarunkowe polecenie zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej, nazwisko osoby, która ma zapłacić (trasata), oznaczenie terminu i miejsca płatności, nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana, oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla, wreszcie podpis wystawcy. Podobnie wyglądają warunki prawidłowości weksla własnego, w którym liczba uczestników jest zredukowana do dwóch osób. Co oczywiste, nie ma w tym wypadku trasata, a głównym dłużnikiem wekslowym jest wystawca. Zabezpieczenie wekslowe może przy tym dotyczyć zarówno wierzytelności oznaczonej i istniejącej, jak również przyszłej. W tym ostatnim wypadku bardzo dobrym zabezpieczeniem może okazać się weksel in blanco, czyli dokument niezupełny w chwili wystawienia. Określenie okoliczności uprawniających do wypełnienia powinna zawierać deklaracja, w której zostaną wpisane brakujące elementy - suma zobowiązania, data wystawienia i termin zapłaty. Jej istnienie może też ułatwić odparcie ewentualnych zarzutów wystawcy, że weksel został uzupełniony niezgodnie z porozumieniem. Jak stanowi art. 10 prawa wekslowego, jeżeli weksel, niezupełny w chwili wystawienia, został uzupełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa. Dotyczy to jednak w zasadzie dalszego posiadacza, a zatem indosatariuszy (nabywców), a nie remitenta (osoby, na której rzecz zapłata ma nastąpić). Warto wiedzieć, że w następstwie wypełnienia weksla in blanco zgodnie z porozumieniem powstaje zobowiązanie osoby podpisanej na wekslu (wręczającej dokument) o treści określonej w tekście powstałym na skutek wypełnienia. Odbiorca weksla in blanco uzyskuje zatem z mocy porozumienia uprawnienie do wykreowania zobowiązania osoby, która złożyła podpis. Działanie to ma charakter jednostronnej czynności prawnej, a zatem jest to dla wierzyciela bardzo komfortowa sytuacja. Może on własnym działaniem wykreować zobowiązanie dłużnika i następnie uzyskać zaspokojenie, np. sprzedając weksel. Warto jednak wskazać na stosunek podstawowy. Wynikająca z porozumienia osoby wręczającej weksel i jego odbiorcy więź pomiędzy zobowiązaniem wekslowym a zobowiązaniem, z którego wynika podlegająca zabezpieczeniu wierzytelność, przejawia się w tym, że wierzyciel nie może z mocy weksla uzyskać w zasadzie więcej praw, niż przysługuje mu w ramach stosunku, z którego wynika wierzytelność, a spełnienie jednego z tych zobowiązań powoduje wygaśnięcie także drugiego.
Dłużnik ma zawsze możliwość podnoszenia zarzutu wypełnienia weksla in blanco niezgodnie z zawartym porozumieniem. Fakt ten jednak nie oznacza, że w takim wypadku osoba, która wręczyła weksel, nie jest w ogóle zobowiązana wekslowo. Przyjąć należy, że w takiej sytuacji odpowiedzialność dłużnika istnieje w takich granicach, w jakich odpowiadałby w razie prawidłowego wypełnienia dokumentu. Na takim stanowisku stanął też SN w wyroku z 26 stycznia 2001 r. (sygn. akt II CKN 25/00, OSNC z 2001 r. nr 7-8, poz. 117), w którym stwierdzono: w wyniku wypełnienia weksla in blanco częściowo niezgodnie z porozumieniem na niekorzyść osoby na nim podpisanej, osoba ta może stać się zobowiązana wekslowo w granicach, w których tekst weksla odpowiada porozumieniu (deklaracji wekslowej). Z całą pewnością weksel in blanco wzmacnia pozycję wierzyciela, stąd jest godnym polecenia sposobem zabezpieczenia roszczenia. Jedyną jego wadą jest w zasadzie znaczny formalizm, co nakazuje ostrożność przy wypełnianiu. Tytułem przykładu można wskazać, że dołożenie warunku ubezskutecznia cały weksel. Można jednak wpisać np. zapłata za towar.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

R. Olszewski, J. Tokarski i Wspólnicy

Kancelaria Prawnicza

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »