| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Dziedziczenie praw udziałowych w spółkach

Dziedziczenie praw udziałowych w spółkach

Podstawowym problemem przy dziedziczeniu przedsiębiorstw i praw udziałowych w spółkach jest obowiązująca w polskim prawie spadkowym zasada, że nie można konkretnej osobie przeznaczyć konkretnych dóbr. Niemniej, łatwiej jest - choćby pośrednio - rozporządzić udziałami w spółce kapitałowej, niż spowodować, że prowadzone jednoosobowo przedsiębiorstwo trafi w ręce właściwego z punktu widzenia spadkodawcy spadkobiercy.

Dziedziczenie testamentowe
 
Testamentem można zmienić ustawowy porządek dziedziczenia. Wolno też spadkobiercom, którzy i tak by coś dostali, przeznaczyć inne udziały. Po to jednak, by testament był ważny i skuteczny, trzeba spełnić wymagania ustawowe. Nie można więc np. przeznaczyć komuś w testamencie przedsiębiorstwa (jeżeli oczywiście spadkodawca nie miał nic innego do pozostawienia) czy udziałów w spółce pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu. Spadkodawcy nie mają wobec tego możliwości wpływania na sposób wykorzystania schedy po nich. Zastrzeżenie w testamencie warunku lub terminu będzie uważane za nieistniejące. Co gorsza, powołanie spadkobiercy zostanie uznane za nieważne, gdyby się okazało, że bez takiego nieważnego zastrzeżenia spadkodawca nie zapisałby konkretnej osobie np. swoich akcji (art. 962 k.c.). Dla przedsiębiorców również nie jest bez znaczenia, że testament musi zawierać wskazanie spadkobiercy, a nie celu, na jaki ma być przeznaczony jego majątek.
Nie może też sporządzić wspólnego testamentu kilka osób (np. wspólnicy). A gdyby jednak tak postąpiono, testament byłby nieważny i dziedziczyliby spadkobiercy ustawowi.
DWA TESTAMENTY W JEDNYM
Nieważność testamentu przewidzianego w art. 951 k.c. spowodowana zamieszczeniem w nim rozrządzeń dwóch spadkodawców (art. 942 k.c.) nie stanowi przeszkody do uznania oświadczeń woli złożonych przez tych spadkodawców za dwa oddzielne testamenty ustne - uchwała SN z 12 grudnia 1972 r., sygn. akt III CZP 88/72.
Testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy (art. 942 k.c.). Niemniej w testamencie można nie tylko wskazać spadkobierców, lecz także wolno wyłączyć od dziedziczenia osobę, która byłaby spadkobiercą na mocy ustawy. Taki testament negatywny nie pozbawia wyłączonego prawa do zachowku. Dlatego będzie on mógł domagać się od spadkobierców testamentowych pieniędzy. Nie należą mu się jednak ani rzeczy, ani prawa należące do spadku. Tym samym uprawniony do zachowku nie może żądać przedsiębiorstwa lub praw udziałowych w spółce, którymi dysponował spadkodawca.
Możliwych jest kilka rodzajów testamentów zwykłych i szczególnych. Jednak w normalnych warunkach najlepszy, bo najtrudniejszy do podważenia, mimo że jego moc wcale nie jest większa niż innych, wydaje się testament notarialny.
Wszystkie testamenty można odwołać. Jeżeli spadkodawca postanowił inaczej rozporządzić swoim majątkiem, może sporządzić nowy testament. W dowolnej formie. Wystarczy jednak, że zniszczy stary, a wówczas przywraca ustawowy porządek dziedziczenia. Po to, by uczynić testament bezużytecznym, wystarczy pozbawić go koniecznych cech (można np. odciąć podpis spadkodawcy). Wolno też przekreślić cały tekst i napisać obok „uchylam”. Jeżeli zaś spadkodawca postanawia uchylić tylko niektóre postanowienia, to powinien je skreślić. Najbezpieczniej jest jednak, by nie dawać pokusy podrabiania dokumentów, testament zniszczyć. I choć możliwe jest w zasadzie nawet odwołanie odwołania testamentu, jeżeli dokument nie został fizycznie zniweczony, to jednak - skoro można sporządzić następny, niebudzący wątpliwości, ta ostatnia metoda wydaje się najsensowniejsza.
Sporządzanie testamentów jest jedną z tych czynności, których nie można dokonać przez przedstawiciela (art. 944 k.c.). Warto przy tym pamiętać, że zasada osobistego działania nie ogranicza się do sporządzania i odwoływania testamentów. Obejmuje również zakaz pozostawiania innej osobie bliższego określania lub uzupełniania rozporządzeń testamentu. Nie można więc np. postanowić, że pozostali przy życiu wspólnicy określą wysokość udziałów poszczególnych spadkobierców testatora. Naruszenie tej zasady powoduje nieważność albo całego testamentu, albo poszczególnych jego postanowień.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

TMF Poland sp. z o.o.

globalny dostawca usług administracyjnych dla firm z zakresu księgowości, usług kadrowo-płacowych i usług sekretarskich

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »