| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak przeprowadzić połączenie spółek handlowych

Jak przeprowadzić połączenie spółek handlowych

Łączenie spółek jest coraz częściej wykorzystywaną instytucją prawa handlowego. Dochodzi do niego zarówno w ramach procesów restrukturyzacji grup kapitałowych, jak i w przypadku nabywania (przejmowania) spółek należących do odrębnych grup kapitałowych. Przeprowadzenie takiego procesu nie jest jednak proste. Wymaga bowiem nie tylko przestrzegania reguł prawa spółek, ale także uzyskania zezwoleń organów administracji. Niedopatrzenia w tym zakresie mogą skutkować surowymi sankcjami albo wręcz nieważnością połączenia.

Prawo konkurencji
 
Poza przypadkami łączenia spółek w ramach grup kapitałowych, co zwykle służy celom restrukturyzacyjnym, łączenie się spółek kapitałowych prowadzi do powstania najściślejszych powiązań między niezależnymi dotąd podmiotami. Takie powiązanie może w określonych okolicznościach wywierać istotny wpływ na stan konkurencji panującej na danym rynku. Stąd też harmonogram łączenia się spółek kapitałowych powinien w każdym przypadku obejmować badanie danej operacji pod kątem wymogów prawa antymonopolowego (prawa konkurencji). Regulacje obowiązujące w tym obszarze mają na celu zapobieganie w interesie publicznym takim przekształceniom organizacyjnych struktur gospodarczych, które prowadzą do koncentracji siły ekonomicznej grożącej zniekształceniem procesu konkurencji.
Analizując przypadek połączeń między spółkami kapitałowymi, przedsiębiorca winien mieć na uwadze zastosowanie przepisów obowiązujących na dwóch płaszczyznach: wspólnotowej (Unia Europejska) oraz krajowej (Polska i inne kraje). Na gruncie prawa wspólnotowego obowiązuje zasada one-stop-shop. Zgodnie z nią, jeżeli dana koncentracja posiada wymiar wspólnotowy, poddawana jest kontroli tylko jeden raz w ramach procedur wspólnotowych. Jeżeli wspólnotowe kryteria koncentracji nie występują, w grę wchodzi zastosowanie przepisów krajowych. Oczywiście nie sposób wykluczyć sytuacji, w której dana operacja będzie podlegała jurysdykcji w kilku państwach (także poza Unią Europejską) jednocześnie. Z takim scenariuszem należy się liczyć w szczególności w przypadku łączenia się spółek kapitałowych, których działalność wykracza poza granice Polski, choćby z uwagi na fakt, iż są one częścią multinarodowych koncernów lub po prostu znaczącą część swojej działalności prowadzą poza granicami Polski.
Na gruncie prawa wspólnotowego centralnym kryterium oceny tego, czy dana operacja podlega obowiązkowi zgłoszenia do Komisji Europejskiej (jako organu antymonopolowego), są obroty przedsiębiorców uczestniczących w łączeniu. Określono je w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 139/2004 z 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji (Dz.Urz. UE L 123/2004, s. 18-24). Dolny próg tych obrotów wynosi: 2,5 miliarda euro (łączny światowy obrót wszystkich zaangażowanych przedsiębiorstw). Przepisy wymagają dodatkowo zbadania poziomu obrotów w poszczególnych państwach członkowskich. Dopiero na tej podstawie możliwe jest wykluczenie zastosowania wspólnotowego reżimu kontroli. Istotną przesłanką wyłączającą obowiązywanie wymienionych tutaj przepisów jest fakt uzyskiwania przez każdego z przedsiębiorców uczestniczących w łączeniu więcej niż 2/3 swoich łącznych obrotów przypadających na Wspólnotę w jednym i tym samym państwie członkowskim. Warto tutaj podkreślić, iż prawo europejskie zawiera odrębne przepisy dotyczące zarówno metody obliczania obrotów, jak i definiowania przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji.
W prawie polskim przedsiębiorcy zaangażowani w operacje koncentracyjne podlegają przepisom ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 ze zm.). Pojęcie koncentracji na gruncie tej ustawy w sposób wyraźny obejmuje także przypadki połączenia dwóch lub więcej samodzielnych przedsiębiorców (art. 13 ust. 2 pkt 1). W odniesieniu do koncentracji formułuje ona obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (art. 13). Ustawy nie stosuje się jednak do przypadków łączenia się spółek należących do jednej grupy kapitałowej (art. 14 pkt 5). Najważniejszym kryterium oceny stosowania przepisów ustawy są progi obrotów uczestników łączenia. Ustawa określa te progi w art. 13 ust. 1. Wynoszą one odpowiednio 1 miliard euro (łączny światowy obrót spółek uczestniczących w połączeniu) oraz 50 milionów euro (łączny obrót spółek uczestniczących w połączeniu na terytorium Polski). W obu przypadkach obrót ustala się na podstawie danych za rok poprzedzający rok zgłoszenia. Warto pamiętać, że obliczenie obrotu wymaga w zasadzie sumowania obrotów nie tylko spółek bezpośrednio zaangażowanych w łączenie, ale także innych podmiotów wchodzących w skład danej grupy kapitałowej (zob. ustawowa definicja grupy kapitałowej w art. 4 pkt 14). Szczegółowe zasady kalkulacji obrotu Rada Ministrów określiła w rozporządzeniu z 17 lipca 2007 r. w sprawie sposobu obliczania obrotu przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji (Dz.U. nr 134, poz. 935). W przypadku gdy obrót ustalony według powyższych zasad przekracza ustawowe progi, przedsiębiorcy będą zobowiązaniu poddać operację łączenia administracyjnej kontroli. Należy podkreślić, iż ustawa wymaga zgłoszenia łączenia już na etapie jego zamiaru, nie określając przy tym jednak konkretnego terminu. Kwestia ta jest istotna tym bardziej, że w przypadku dokonania łączenia bez zgody prezesa Urzędu Konkurencji i Konsumentów przedsiębiorcom grożą dotkliwe kary pieniężne (do 10 proc. przychodu zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 3). Wydaje się, że swoistą cezurę czasową w przypadku procedury łączenia powinno stanowić sporządzenie planu łączenia, który dostatecznie konkretyzuje zamiar łączących się spółek i umożliwia tym samym przeprowadzenie oceny wpływu planowanej operacji na stosunki rynkowe. Oczywiście nie wyklucza to zgłoszenia koncentracji na wcześniejszym etapie, jeśli łączące się spółki albo ich wspólnicy zawarli inne porozumienie określające zamiar łączenia.
Postępowanie kontrolne wymaga dochowania szeregu wymogów formalnych określonych m.in. w rozporządzeniu Rady Ministrów z 17 lipca 2007 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz.U. nr 134, poz. 937). Rozporządzenie to zawiera szczegółowy wykaz informacji oraz dokumentów (tzw. WID), które powinny zostać ujęte we wniosku o wszczęcie postępowania. Dane objęte wnioskiem służą przede wszystkim identyfikacji przedsiębiorców uczestniczących w łączeniu oraz rynków właściwych, na które łączenie wywiera wpływ. Ich skompletowanie jest w przypadku spółek oferujących różnorodne towary bądź usługi na wielu rynkach geograficznych zadaniem wymagającym nie tylko czasu, ale także profesjonalnej wiedzy na temat ekonomicznych oraz prawnych aspektów koncentracji. Postępowanie prowadzone jest przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i powinno być zakończone nie później niż w terminie dwóch miesięcy od dnia jego wszczęcia. Do upływu tego terminu nie wlicza się jednak m.in. okresów na usunięcie braków lub uzupełnienie informacji, do których złożenia może wezwać prezes Urzędu w trakcie postępowania. Sam wniosek podlega opłacie, która wynosi obecnie 5 tys. zł.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Skuteczne cv

Przygotowujemy do zmiany pracy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »