| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak ustalić wynagrodzenie za roboty budowlane

Jak ustalić wynagrodzenie za roboty budowlane

Jednym z istotnych postanowień umowy o roboty budowlane, warunkujących jej ważność, jest określenie wynagrodzenia. Ważne, by zapisy umowy precyzowały to zagadnienie dostatecznie jasno. Spory dotyczące wysokości, trybu płatności oraz sposobu obliczenia wynagrodzenia są bowiem - obok roszczeń związanych z wadami przedmiotu umowy - najczęstszą przyczyną wszczynania przez strony procesów sądowych.

Uregulowania dotyczące wzorów FIDIC
 
W ostatnich latach w przeważającej mierze kontrakty obejmujące duże zadania inwestycyjne, a zwłaszcza kontrakty finansowane ze źródeł Banku Światowego, NATO, PHARE czy też EBOR, zawierane są w oparciu o wzory FIDIC. Coraz częściej również przedsiębiorcy prywatni wykorzystują te wzory do kształtowania łączących ich stosunków umownych. Kluczową rolę w realizacji umów w reżimie zasad FIDIC odgrywa przedstawiciel zamawiającego określany mianem inżyniera, który wyposażony został w szereg kompetencji o władczym charakterze. Jest on między innymi uprawniony do jednostronnego określania wysokości korekty wynagrodzenia z różnych przyczyn. Ponadto wynagrodzenie umowne podlega korekcie adekwatnie do zmiany wysokości kosztów wynikającej ze zmian obowiązującego prawa. FIDIC wprowadza przy tym wzór matematyczny i współczynniki korygujące, które odnoszą się nie do porządku prawnego, lecz do zmiany kosztów, robocizny. Jednakże w gospodarce rynkowej nie ma uniwersalnego kosztu robocizny, zależy on od tego, co strony wynegocjują. Całkowicie niezrozumiała jest przy tym metodyka powiązania kosztów robocizny - jakkolwiek je rozumieć - ze zmianą prawa. W orzecznictwie oraz literaturze jednoznacznie wskazano, iż jakakolwiek korekta wynagrodzenia po zawarciu umowy jest dopuszczalna wyłącznie przez zastosowanie jednoznacznie w umowie wskazanych kryteriów, tu nie może być żadnej uznaniowości. Konieczne jest zatem aktywne, przy udziale doświadczonych prawników, negocjowanie przez wykonawców poszczególnych zapisów głównie pod kątem zapewnienia względnej równoprawności stron. Sprzyja temu konstrukcja wzorów FIDIC, składających się z warunków ogólnych oraz warunków szczegółowych, zawierających wynegocjowane modyfikacje i uzupełnienia warunków ogólnych. Zamiarem twórców FIDIC było uczynienie warunków ogólnych jedynie bazy wyjściowej do negocjacji ostatecznych warunków kontraktu.
 
Zamówienia publiczne
 
Jeżeli zaś chodzi o zamówienia publiczne, to zgodnie z art. 140 ust. 2 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2006 r. nr 164, poz. 1163 ze zm.) - umowa (a zatem i aneks do umowy) jest nieważna w części wykraczającej poza określenie przedmiotu zamówienia zawarte w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Niektórzy komentatorzy wywodzą z cytowanego zapisu generalny zakaz dokonywania zmian wynagrodzenia wykonawcy. Ich zdaniem przepis ten nie odwołuje się jedynie do świadczenia niepieniężnego wykonawcy, lecz odnosi się do całokształtu zobowiązania, czyli stosunku prawnego, który w przyszłości stanowić będzie umowę w sprawie realizacji zamówienia publicznego (J.Pieróg - Prawo zamówień publicznych, wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2004, str. 305). Wydaje się, iż cytowana wykładnia idzie zbyt daleko. Kolejnym źródłem ograniczenia dopuszczalności zmiany wysokości wynagrodzenia są postanowienia art. 144 prawa zamówień, zgodnie z którym nieważne są zmiany treści zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że konieczność wprowadzenia takich zmian wynika z okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy, lub zmiany te są korzystne dla zamawiającego.
 
Gwarancja zapłaty za roboty budowlane
 
Obowiązek zapłaty wynagrodzenia podlega szczególnej formie zabezpieczenia w postaci gwarancji zapłaty. Zgodnie z art. 4 ustawy z 9 lipca 2003 r. o gwarancji zapłaty za roboty budowlane (Dz.U. nr 180, poz. 1758 ze zm.) - wykonawca robót budowlanych może w każdym czasie żądać od zamawiającego gwarancji zapłaty za roboty budowlane w formie gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, akredytywy lub poręczenia banku. Jest to uprawnienie niewzruszalne - nie można przez czynność prawną, a więc także w drodze odpowiedniego zapisu umowy - ograniczyć prawa do żądania gwarancji, zaś wypowiedzenie umowy spowodowane żądaniem gwarancji jest bezskuteczne. Jak widzimy - ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków podmiotowych. Rozwiązanie takie, przynajmniej w odniesieniu do niektórych podmiotów władzy publicznej (jak jednostki samorządu terytorialnego), wydaje się nie do końca uzasadnione. W przypadku inwestycji finansowanych przez te jednostki ryzyko wykonawcy nie jest duże (choćby z tej przyczyny, że jednostki te nie mogą upaść), zaś wprowadzenie obowiązku udzielenia gwarancji i wynikający stąd wzrost kosztów może w poważny sposób ograniczyć ich aktywność inwestycyjną (...) Również zakres przedmiotowy ustawy jest zbyt szeroki. Wątpliwy jest sens zastosowania ustawy do umów o drobne prace remontowe. W takich przypadkach żądanie gwarancji będzie nieopłacalne z ekonomicznego punktu widzenia. Wydaje się, iż wolny rynek wymusi tu na wykonawcach ocenę ryzyka i spowoduje, że będą oni decydowali się na żądanie udzielenia gwarancji tylko tam, gdzie ryzyko nieotrzymania zapłaty będzie na tyle istotne, że dążenie do jego zminimalizowania usprawiedliwiało będzie ryzyko pogorszenia konkurencyjności, związane z żądaniem gwarancji zapłaty (LEX/El. komentarz do ustawy - T. Spyra).
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Iwona Zygmunt

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »