| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak ustalić wynagrodzenie za roboty budowlane

Jak ustalić wynagrodzenie za roboty budowlane

Jednym z istotnych postanowień umowy o roboty budowlane, warunkujących jej ważność, jest określenie wynagrodzenia. Ważne, by zapisy umowy precyzowały to zagadnienie dostatecznie jasno. Spory dotyczące wysokości, trybu płatności oraz sposobu obliczenia wynagrodzenia są bowiem - obok roszczeń związanych z wadami przedmiotu umowy - najczęstszą przyczyną wszczynania przez strony procesów sądowych.


Wynagrodzenie ryczałtowe

Wynagrodzenie ryczałtowe - stosownie do uregulowań art. 628-632 k.c. - jest określone z góry, zaś wykonawca pozbawiony zostaje możliwości żądania podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 6 marca 2001 r. (ICA 1147/00) - jeżeli strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe, dołączenie przeze wykonawcę do umowy kosztorysu nie ma znaczenia, a dokument ów uznać należy jedynie za uzasadniający merytorycznie oferowaną przez przyjmującego zamówienie (wykonawcę) kwotę wynagrodzenia ryczałtowego.
Także zamawiający nie może żądać obniżenia ryczałtu, nawet gdy okaże się, iż rozmiar oraz koszty prac są mniejsze od przewidywanych. Często nawet wśród praktyków występuje pogląd, iż wynagrodzenie ryczałtowe jest absolutnie niezmienne. Otóż wynagrodzenie to może być zawsze zmienione za zgodą stron, przyjęcie odmiennego punktu widzenia przeczyłoby zasadzie swobody umów. Decyduje tutaj zgodna wola stron. Powołane wyżej przepisy stanowią jedynie przeszkodę w dochodzeniu jednostronnych roszczeń. Na tej samej zasadzie, czyli kierując się nadrzędnością zgodnej woli stron, należy uznać za dopuszczalną zmianę wynagrodzenia z ryczałtowego na kosztorysowe i, odwrotnie, w czasie trwania umowy jak też objęcie części przedmiotu umowy wynagrodzeniem ryczałtowym, a pozostałej części wynagrodzeniem kosztorysowym. Ryzyko zaniżenia w ofercie i w trakcie zawierania umowy wynagrodzenia ryczałtowego ponosi wykonawca. Należy zwrócić uwagę, iż szczególnie ryzykowne jest składanie oferty zawierającej wynagrodzenie ryczałtowe w przypadku, gdy wykonawca nie posiada znajomości projektu wykonawczego, lecz jedynie opiera się na projekcie budowlanym, studiach wykonalności, aranżacjach lub też innych opracowaniach przedprojektowych. Od reguły pozbawiającej strony możliwości jednostronnego żądania zmiany wynagrodzenia istnieje jednak wyjątek, zawarty w art. 3571 k.c. Zgodnie z nim - jeżeli wskutek nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziło rażącą stratą, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym.
WAŻNE
WYNAGRODZENIE OKREŚLA UMOWA
Kodeks cywilny w części dotyczącej robót budowlanych nie reguluje kwestii wynagrodzenia (...), a zatem strony umowy (...) winny w niej szczegółowo unormować zasady dotyczące wynagrodzenia
Orzeczenie Sądu Najwyższego z 26 października 2000 r. IICKN 417/00
Określenie nadzwyczajna zmiana stosunków - nie zostało użyte przez ustawodawcę przypadkowo. Chodzi bowiem o wyeliminowanie przypadków wchodzących w zakres zwykłego ryzyka kontraktowego. Musi to być zmiana o charakterze nadzwyczajnym, zmiana o niezwykle istotnym znaczeniu. Tym samym użycie terminu nadzwyczajna eliminuje przypadki zwyczajnych, głębokich przeobrażeń warunków gospodarczych, takich jak np. zmiana podatków, zmiana ceł, której istotność z punktu widzenia kalkulacji stron danej umowy nie może budzić w niektórych sytuacjach wątpliwości. Zmiana winna prowadzić do zniweczenia pierwotnych kalkulacji stron, powodować stan, w którym dalsze związanie stosunkiem umownym w niezmienionej postaci powoduje nadmierne trudności (np. wycofanie z produkcji określonej kategorii materiałów) lub grozi rażącą stratą (patrz. Kodeks cywilny t. I komentarz pod redakcją K. Pietrzykowskiego str.863 - wydawnictwo C.H. Beck 2005 r. Warszawa).
Zmiana ta nie może być rozumiana jedynie w kategoriach zwyczajnego zmniejszenia zysku. Należy mieć na uwadze fakt, iż omawiany przepis stanowi wyjątek od zasady pacta sunt serwanda. Ta kwalifikacja determinuje konieczność ścisłej jego interpretacji zapewniającej utrzymanie pewności i bezpieczeństwa obrotu oraz stabilności systemu umów. Zachodzi nierozstrzygnięte jeszcze w orzecznictwie ani też literaturze pytanie: czy drastycznie wysokie i nagłe skoki cen materiałów budowlanych, robocizny i innych kosztów robót, z jakim niewątpliwie mieliśmy do czynienia na rynku polskim w bieżącym roku, uzasadniają posłużenie się konstrukcją art. 3571 k.c. jako przesłanką wysunięcia roszczeń o wzrost wynagrodzenia? Wydaje się, iż zachodzą podstawy ku temu, bowiem skala wzrostu cen nie miała precedensu w okresie funkcjonowania w Polsce gospodarki rynkowej - czyli od 1989 roku. Było to zatem wydarzenie niespotykane w już jako tako ukształtowanych wolnorynkowych realiach gospodarczych, w jakich funkcjonowały podmioty gospodarcze. Nadto zmiana stosunków nie może mieć charakteru indywidualnego - tego typu zdarzenia mogą być co najwyżej rozpatrywane w świetle przepisów o niemożliwości świadczenia - jak również musi to być zmiana niemożliwa do przewidzenia w chwili zawierania umowy przez profesjonalne podmioty. Na koniec rozważań o istocie nadzwyczajnej zmiany stosunków wypada podkreślić, iż regulacja art. 3571 dotyczy sytuacji, w której świadczenie - mimo iż grozi rażącą stratą lub trudnościami - jest możliwe do zrealizowania. W przypadku, gdy mamy do czynienia ze świadczeniem niemożliwym do wykonania, mają zastosowanie wyżej powołane przepisy o niemożliwości świadczenia. Nadto skorzystanie z omawianych uprawnień nie jest dopuszczalne, gdy wykonawca znajduje się w zwłoce w wykonaniu umowy (orzeczenie SN z 9 marca 1990 r., IV CR 876/89, OSN 1991 nr 5-6, poz. 76).
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Witold Studziński

Adwokat

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »