| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jakie są konsekwencje naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa

Jakie są konsekwencje naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa

Tajemnica przedsiębiorstwa daje przedsiębiorcy przewagę nad konkurentami, ma więc wartość rynkową. Osobie, która bezprawnie ją uzyska i ujawni albo wykorzysta we własnej działalności gospodarczej, grozi grzywna, kara ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności do lat dwóch.

Moment przejścia
 
Pewnym problemem jest to, że tajemnice przedsiębiorstwa często tworzą pracownicy przedsiębiorcy. W ostatnich latach wyraźnie wzmogła się tendencja do dawania ochrony pracodawcom, których pracownicy tworzą przedmioty własności intelektualnej, które przechodzą na własność przedsiębiorcy. Otóż z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. wyraźnie wynika, że jeśli umowa inaczej nie stanowi, to osoba, która świadczyła pracę na rzecz przedsiębiorcy albo na podstawie umowy o pracę, albo nawet umowy cywilnej, jest związana przez trzy lata zakazem ujawniania czy wykorzystywania tajemnic przedsiębiorstwa, także po wygaśnięciu umowy. Rzecz nie dotyczy oczywiście dóbr niematerialnych stanowiących własność zatrudnionego.
Gdy chodzi o informacje handlowe czy organizacyjne, takie jak lista klientów lub organizacja firmy, które z reguły nie są chronione prawami autorskimi, nie ma problemu z uznaniem ich za mienie pracodawcy przedsiębiorcy. Dzieje się tak nawet jeśli przygotował je pracownik, którego umowa nie zawiera postanowień dotyczących tego zagadnienia, ponieważ tego rodzaju informacje stanowią składniki przedsiębiorstwa z mocy art. 551 pkt 8 k.c.
Sposobem nabycia przez przedsiębiorcę poufnych informacji, które będą stanowiły przedmiot tajemnicy jego przedsiębiorstwa, może być umowa o pracę, o dzieło, umowa spółki. W umowach o pracę i umowach cywilnych dobrze jest określać chwilę przejścia prawa do informacji na pracodawcę czy zamawiającego oraz terminy i sposób zgłaszania poufnego know-how przez twórcę, względnie osobę gromadzącą informacje. W wypadku spółki cywilnej wszyscy przedsiębiorcy wspólnicy nabywaliby prawo w chwili przeniesienia na spółkę prawa do informacji. Gdy chodzi o inne spółki, prawo do poufnej informacji przechodziłoby na nie w momencie wniesienia do spółki takiego prawa. Tam zaś, gdzie ustawa wskazuje pracodawcę lub zamawiającego jako podmiot uprawniony do utworu czy projektu wynalazczego, jak np. art. 3 prawa własności przemysłowej lub art. 74 ust. 3 prawa autorskiego, należy uznać, że przedsiębiorca nabywa uprawnienie do poufnej informacji z mocy samego prawa (w sposób pierwotny, co oznacza, że twórca nie musi tego prawa przenosić na pracodawcę lub zamawiającego). Prawo autorskie w art. 12 ust. 1 przewiduje, że pracodawca nabywa autorskie prawa majątkowe z chwilą przyjęcia utworu. Toteż nabycie prawa do utworu stanowiącego również tajemnicę przedsiębiorstwa następuje po jego utrwaleniu przez twórcę i przyjęciu przez pracodawcę.
Jeszcze czym innym jest uzyskanie dostępu lub prawa korzystania z poufnego know-how na podstawie umowy licencyjnej na podstawie art. 79 prawa własności przemysłowej. Rzecz dotyczy bezpośrednio wynalazku niezgłoszonego do Urzędu Patentowego, stanowiącego jednocześnie tajemnicę przedsiębiorcy, ale nie ma przeszkód, by rozszerzyć tę zasadę na zawieranie umów licencyjnych na inne poufne informacje, np. pomysły o charakterze handlowym czy organizacyjnym.
 
Do kiedy sekret
 
Zgodnie z zasadą wolności umów strony kontraktu mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby nie sprzeciwiało się to naturze tego stosunku, ustawom ani zasadom współżycia społecznego (art. 3531 k.c.). Dotyczy to również respektowania poufności informacji. Ograniczenia tej reguły wynikają m.in. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., który stanowi, że do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa pracodawcy lub zamawiającego zobowiązani są pracownicy lub osoby zatrudnione na innej podstawie prawnej jeszcze przez trzy lata po rozwiązaniu stosownej umowy, chyba że kontrakt ów stanowi inaczej lub stan tajemnicy ustał. Przepis ten nie daje jednak nieograniczonych możliwości, jeżeli idzie o zobowiązania (zakazy) pokontraktowe. W praktyce przedłużenie tego czasu usprawiedliwia się jedynie w razie przyznania byłemu pracownikowi stosownego wynagrodzenia. Chodzi m.in. o to, by nie ograniczać nadmiernie konkurencji. Szczególnie przedsiębiorcy zajmujący dominującą pozycję na rynku muszą uważać na klauzule, które mogłyby zostać zakwalifikowane jako ograniczanie produkcji, zbytu lub postępu technicznego ze szkodą dla kontrahentów lub konsumentów (art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - u.o.k.k.). Klauzule przedłużające okres ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa mogą też zostać uznane za ograniczanie lub kontrolowanie produkcji lub zbytu oraz postępu technicznego lub inwestycji (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.o.k.k.).
Poza tym przepis art. 11 ust. 2 u.z.n.k. nie dotyczy licencjobiorców ani tych kontrahentów, którzy nie świadczą na rzecz uprawnionego do tajemnicy usług związanych z opracowywaniem jej przedmiotu. Są oni wprawdzie związani zakazami z art. 11 ust. 1 u.z.n.k., ale tylko tak długo, jak przewiduje to umowa lub trwa stan tajemnicy. Dlatego można uznać, że o ile umowa licencyjna nie przewiduje po jej ustaniu zakazu wykorzystywania poufnych wiadomości, to licencjobiorca może ich używać. Decydująca przy tym jest wykładnia umowy licencyjnej. Należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a także kierować się okolicznościami, w jakich została zawarta, i zasadami współżycia społecznego (art. 65 par. 1 k.c.). Niemniej strony umowy licencyjnej mogą przewidzieć dłuższy czas zakazu wykorzystywania przez licencjobiorcę poufnych informacji niż okres korzystania z licencji. W praktyce trwa to zazwyczaj od roku do pięciu lat liczonych albo od wygaśnięcia umowy, albo od ustania tajemnicy.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Aleksandra Wądrzyk

Ekspert Equity Investments S.A. w dziedzinie kadr i płac

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »