| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak wykorzystać pozasądowe sposoby do rozstrzygania sporów

Jak wykorzystać pozasądowe sposoby do rozstrzygania sporów

Kontrahenci mogą zawrzeć klauzulę w kontrakcie, że ewentualny spór między nimi rozstrzygnie sąd polubowny (arbitrażowy), a nie sąd powszechny. Postępowanie arbitrażowe jest mniej sformalizowane, z reguły więc trwa krócej. Każda ze stron może też wskazać arbitra, który jej zdaniem posiada odpowiednie kompetencje do rozstrzygnięcia sprawy.

Rozstrzyganie sporu
 
Zapis na sąd polubowny powinien być sporządzony na piśmie. Wymaganie dotyczące formy zapisu na sąd polubowny jest spełnione także wtedy, gdy zapis zamieszczony został w wymienionych między stronami pismach lub oświadczeniach złożonych za pomocą środków porozumienia się na odległość, które pozwalają utrwalić ich treść.
Zapis na sąd polubowny dotyczący sporów ze stosunku spółki handlowej może pojawić się w umowie (statucie) tej spółki. Wiąże on zarówno spółkę oraz jej wspólników. Można go również wprowadzić do statutu spółdzielni lub stowarzyszenia. Zbycie udziału przez wspólnika powoduje, że jest on zwolniony z zapisu na sąd polubowny. Jak orzekł SN w postanowieniu z 1 marca 2000 r. - zbycie przez wspólnika udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie wpływa na jego dalsze związanie zapisem na sąd polubowny, zawartym w umowie spółki, albowiem orzecznictwu sądu polubownego poddany został stosunek prawny (przedmiot sporu) - udział w czystym zysku - a nie konkretne strony sporu, mające status prawny wspólnika (I CKN 845/99 niepubl.).
Zapis na sąd polubowny obejmujący spory z zakresu prawa pracy może być sporządzony tylko po powstaniu sporu i wymaga zachowania formy pisemnej.
Strony muszą pamiętać, by zawierając umowę, poddały rozstrzygnięcie sporu sądowi polubownemu. Jeżeli umowa nie przewiduje dla sądu polubownego funkcji rozstrzygania sporu, to tego rodzaju zapis nie stanowi zapisu na sąd polubowny, do którego znajdują zastosowanie przepisy art. 697-715 k.p.c. (postanowienie SN z 11 października 2001 r., IV CKN 139/01 niepubl.). Z kolei SN w wyroku z 11 lipca 2001 r. stwierdził, że umowa o poddanie sporu właściwości sądu polubownego jedynie w celu zawarcia ugody nie stanowi zapisu na sąd polubowny (V CKN 379/00, OSNC 2002/3/37).
 
Strony umowy
 
Zdolność arbitrażową mają: osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne (spółka z o.o., akcyjna, spółdzielnie, przedsiębiorstwa państwowe) i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (spółka jawna, komandytowa).
Przepisy dotyczące sądownictwa arbitrażowego nie ograniczają zdolności cudzoziemców do zawarcia umowy - zapisu na sąd polubowny. W tym zakresie obywatelstwo nie ma znaczenia.
Zapis na sąd polubowny powinien w identyczny sposób określać pozycję procesową stron. Gdyby zawarto w nim postanowienie wyłączające powództwo jednej ze stron - byłby nieważny. Ale zasada równości stron musi być przestrzegana w toku całego postępowania.
 
Jaki wybrać sąd
 
Strony mają dwie możliwości: mogą w umowie wskazać konkretny sąd polubowny, któremu powierzają rozstrzygnięcie sporu (tzw. arbitraż instytucjonalny) lub umówić się na rozstrzygnięcie przez sąd jednorazowy, powoływany do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy (arbitraż ad hoc). W tym drugim przypadku kontrahenci powinni określić zasady, którymi powinni kierować się arbitrzy w tej konkretnej sprawie. Zdarza się to jednak rzadko, ponieważ zazwyczaj strony odwołują się do regulaminów stałych sądów polubownych. Takie stałe sądy polubowne (instytucjonalne) działają w Polsce przy izbach gospodarczych lub zrzeszeniach. Jeżeli strony nie postanowiły inaczej w umowie, wiąże je regulamin stałego sądu polubownego obowiązujący w dacie zawarcia zapisu na ten sąd.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Anna Snochowska

Aplikantka radcowska w OIRP w Łodzi

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »