| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak wykorzystać pozasądowe sposoby do rozstrzygania sporów

Jak wykorzystać pozasądowe sposoby do rozstrzygania sporów

Kontrahenci mogą zawrzeć klauzulę w kontrakcie, że ewentualny spór między nimi rozstrzygnie sąd polubowny (arbitrażowy), a nie sąd powszechny. Postępowanie arbitrażowe jest mniej sformalizowane, z reguły więc trwa krócej. Każda ze stron może też wskazać arbitra, który jej zdaniem posiada odpowiednie kompetencje do rozstrzygnięcia sprawy.


Jednym z największych sądów polubownych w Polsce jest Sąd Arbitrażowy przy Krajowej Izbie Gospodarczej. Działa on od 1950 roku. Rocznie rozstrzyga około 500 spraw.
Pod rozstrzygnięcie sądu strony mogą poddać wszelkie spory o prawa majątkowe lub spory o prawa niemajątkowe - mogące stanowić przedmiot ugody sądowej, z wyjątkiem spraw o alimenty. Sąd Arbitrażowy przy KIG jest także właściwy do rozpoznawania spraw związanych z wydawaniem i używaniem elektronicznych instrumentów płatniczych oraz rozstrzygania sporów o naruszenie praw w następstwie rejestracji nazwy domeny internetowej pl, prowadzi także mediacje. Około 20 proc. spraw rozpatrywanych przez sąd ma charakter międzynarodowy - wyroki w takich sprawach będą wykonane w państwach, które są sygnatariuszami konwencji nowojorskiej o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych.
Istnieją trzy możliwości poddania sporu pod właściwość sądu. Po pierwsze, można umieścić w umowie zapis na sąd polubowny i wskazać w nim sąd przy KIG. Po drugie, gdy strona pozwana, której został doręczony pozew wraz z wnioskiem powoda o poddanie się właściwości sądu, wyrazi na piśmie zgodę na właściwość sądu. Wreszcie zapis na sąd można zamieścić w umowie (statucie) spółki handlowej, spółki cywilnej albo w statucie spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia. Strony mogą zawsze postanowić, że spory istniejące lub mogące powstać między nimi w związku z określonym stosunkiem prawnym zostaną rozstrzygnięte w trybie tzw. arbitrażu ad hoc. Postępowanie normuje regulamin sądu - jest on dla stron wiążący, jeżeli nie postanowiły inaczej. W każdym jednak wypadku zespół orzekający, stosując postanowienia regulaminu, uwzględnia postanowienia zapisu na sąd polubowny oraz uzgodnione przez strony zasady i sposób postępowania przed sądem. Istotne postanowienia zawiera art. 13 regulaminu sądu, mianowicie jeżeli uchybiono przepisom regulaminu lub uzgodnionym przez strony zasadom postępowania, uważa się, że strona, która o powyższym uchybieniu wiedziała i nie podniosła zarzutu niezwłocznie lub w innym terminie określonym przez strony, zrzekła się możliwości podniesienia takiego zarzutu w postępowaniu przed sądem.
Spory są rozstrzygane na podstawie prawa materialnego właściwego dla danego stosunku, a gdy strony upoważniły do tego sąd - według ogólnych zasad prawa lub zasad słuszności (ex aequo et bono). Strony mogą także uzgodnić język postępowania, wybierając między polskim, angielskim, francuskim, rosyjskim i niemieckim. Postępowanie przed sądem jest niejawne, a wszystkich uczestników obowiązuje zasada poufności, z uwzględnieniem zakresu, w jakim strony zasadę tę uzgodniły w umowie lub zgodnych oświadczeniach złożonych sądowi na piśmie lub do protokołu rozprawy.
Arbitrem może być każda osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, korzystająca z pełni praw publicznych. Na listę arbitrów sądu jest wpisanych wielu wybitnych prawników z Polski i innych państw europejskich, USA, a nawet z Indii. Osoba wpisana na listę nie może występować przed sądem jako pełnomocnik. Strony mogą powołać na arbitrów osoby spoza listy - jedynie przewodniczącym składu orzekającego musi być osoba wpisana na listę. Strony mogą w zapisie na sąd polubowny określić dodatkowe kwalifikacje arbitra. Co do zasady zespół orzekający składa się z trzech arbitrów, a wyjątkowo z jednego (np. w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 40 tys. zł). Sekretarz generalny sądu wzywa każdą ze stron, aby w terminie nie dłuższym niż trzy tygodnie powołała arbitra. W razie niepowołania arbitra przez stronę wyznaczy go rada arbitrażowa.
Następnie sekretarz generalny sądu wzywa arbitrów powołanych przez strony lub wyznaczonego (wyznaczonych) przez radę arbitrażową, do powołania arbitra przewodniczącego w terminie dwóch tygodni. W razie niepowołania arbitra przewodniczącego przez arbitrów, wyznacza go rada arbitrażowa.
Miejscem postępowania jest Warszawa, jednak zespół orzekający po wysłuchaniu stron może wyznaczyć inną miejscowość jako miejsce postępowania arbitrażowego, jeżeli jest to uzasadnione ze względu na przedmiot postępowania, okoliczności sprawy albo dogodność dla stron. Średni czas postępowania wynosi około pół roku.
Decydując się na rozpoznanie sprawy przez sąd, należy oczywiście liczyć się z kosztami postępowania oraz opłatami. Istnieją trzy rodzaje opłat: rejestracyjna, arbitrażowa i mediacyjna. Zasadnicza opłata rejestracyjna wynosi 2 tys. zł, taryfikator przewiduje wyjątki - m.in. w sprawach o naruszenie prawa, powstałych w następstwie rejestracji nazwy domeny internetowej pl wynosi jedynie 200 zł. Opłatę arbitrażową ponosi strona powodowa oraz strona podnosząca zarzut potrącenia. Opłata jest zależna od wartości przedmiotu sporu. Przykładowo, przy wartości przedmiotu sporu poniżej 40 tys. zł. opłata jest zryczałtowana i wynosi 3 tys. zł. Przy większych wartościach jest to regresywna stawka procentowa. Koszty postępowania zależą od wydatków poniesionych w trakcie postępowania i obciążają strony. Zasady ich obliczania są uregulowane podobnie jak w procedurze cywilnej.
Opłata arbitrażowa w KIG

PIOTR DĄBROWSKI
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

PB Online

Serwis badań internetowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »