| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak wykorzystać pozasądowe sposoby do rozstrzygania sporów

Jak wykorzystać pozasądowe sposoby do rozstrzygania sporów

Kontrahenci mogą zawrzeć klauzulę w kontrakcie, że ewentualny spór między nimi rozstrzygnie sąd polubowny (arbitrażowy), a nie sąd powszechny. Postępowanie arbitrażowe jest mniej sformalizowane, z reguły więc trwa krócej. Każda ze stron może też wskazać arbitra, który jej zdaniem posiada odpowiednie kompetencje do rozstrzygnięcia sprawy.


Zapis na sąd polubowny w kontraktach zawieranych między przedsiębiorcami od jakiegoś czasu jest popularny, i ta popularność raczej wzrasta. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest niewydolność sądów powszechnych. W związku z konkurowaniem dwóch dużych sądów polubownych działających przy Lewiatanie i Krajowej Izbie Gospodarczej - postępowanie to jest coraz szybsze.
Drugą przyczyną popularności sądów polubownych jest to, że strona, w przeciwieństwie do postępowania przed sądem powszechnym, ma wpływ na wybór jednego z arbitrów rozstrzygających spór. Dla strony jest to ważne, że w składzie, który będzie rozstrzygał spór, jest co najmniej jedna osoba, co do której ma ona przekonanie, że jej doświadczenie życiowe i wiedza pozwolą trafnie rozstrzygnąć sprawę. Dla przykładu - jeśli jest to spór budowlany, to strona może wybrać eksperta z prawa budowlanego, jeśli to będzie sprawa z zakresu nieruchomości - będzie wybierała kogoś, kto zna się na nieruchomościach. Z tego powodu między innymi sąd polubowny jest jednoinstancyjny, co wpływa na skrócenie procedury i obniżenie kosztów. W sądzie powszechnym wpis sądowy uiszcza się przy każdej instancji. Dalej trzeba zwrócić uwagę na koszty - co do zasady sąd polubowny jest tańszy. Dla przykładu, sąd przy PKPP Lewiatan przy sporach powyżej 100 tys. zł pobiera wpis od 4 proc. do 0,4 proc., a w sądach powszechnych co do zasady wpis wynosi 5 proc. wartości sporu. W przypadku sporu o wartości poniżej 100 tys. zł może się jednak okazać, że sąd powszechny będzie tańszy, o ile sprawa rozstrzygnie się w jednej instancji.
Nie we wszystkich sprawach może być klauzula arbitrażowa korzystna dla przedsiębiorcy z przyczyn związanych z planowaną strategią rozstrzygania potencjalnego sporu. Kwestia ta powinna być każdorazowo rozważana. W przypadku gdy strona jako środek prawny przewiduje postępowanie nakazowe, niezasadne jest wprowadzanie do kontraktu zapisu na sąd polubowny. Dla przykładu - w przypadku skomplikowanych umów inwestycyjnych zawierających spiętrzone klauzule put, call, drag-along należy rekomendować klientowi wybór sądu polubownego. Przygotowując natomiast niewielką umowę najmu, w szczególności reprezentując wynajmującego, którego roszczeniem będzie co miesiąc jedynie roszczenie o zapłatę czynszu, niewątpliwie należy rozważyć rozstrzyganie sporu przez sąd powszechny.
Strony niezadowolone z rozstrzygnięcia sądu polubownego nie mogą zaskarżyć takiego orzeczenia do sądu powszechnego. Na zasadach środka wyjątkowego stronie służy skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego do sądu powszechnego. Aby sąd polubowny prawidłowo mógł pełnić swoją funkcję, środek ten nie powinien być nadużywany. Nie może być tak, iż sąd powszechny z błahych powodów uchyla orzeczenie sądy polubownego (np. uchybienie o kilka dni terminowi instrukcyjnemu wydania wyroku, co miało miejsce w rzeczywistości). Ważnym powodem uchylenia wyroku jest jego sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego, uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa i inne nadzwyczajne okoliczności.
Innym pozasądowym sposobem rozstrzygania sporów jest mediacja. Nie jest ona łatwa do przeprowadzenia, ponieważ wymaga zgody obydwu stron, ma jednak duży walor - jest to postępowanie całkowicie odformalizowane. Nie ma w tym postępowaniu żadnych reguł, a jeśli nie ma reguł, to nie można ich naruszyć. Mediator wszelkimi dostępnymi środkami stara się doprowadzić do porozumienia między stronami. Wiele jednak zależy od charakteru stron. W pewnych sytuacjach mediacja jest nieskuteczna. Przy braku chwilowej komunikacji między stronami mediator może jednak pomóc. Mediacja, w porównaniu z postępowaniem arbitrażowym, trwa krótko - jeden lub kilka dni. Koszty jej są też znacznie niższe od opłaty arbitrażowej.

BEATA GESSEL-KALINOWSKA VEL KALISZ
partner zarządzający w kancelarii Gessel, wiceprezes Sądu Arbitrażowego przy Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kalkulatory Budowlane

Kalkulatory Budowlane to bezpłatne narzędzie przydatne dla każdego, kto rozpoczyna budowę domu, remont lub wykończenie mieszkania. Za jego pomocą w kilka minut obliczysz, jakie będą koszty Twojej inwestycji.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »