| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak wykorzystać pozasądowe sposoby do rozstrzygania sporów

Jak wykorzystać pozasądowe sposoby do rozstrzygania sporów

Kontrahenci mogą zawrzeć klauzulę w kontrakcie, że ewentualny spór między nimi rozstrzygnie sąd polubowny (arbitrażowy), a nie sąd powszechny. Postępowanie arbitrażowe jest mniej sformalizowane, z reguły więc trwa krócej. Każda ze stron może też wskazać arbitra, który jej zdaniem posiada odpowiednie kompetencje do rozstrzygnięcia sprawy.


Strony mogą poddać spór pod rozstrzygnięcie sądu polubownego na podstawie umowy, w której należy wskazać przedmiot sporu lub stosunek prawny, z którego spór wyniknął lub może wyniknąć. Zgodnie z art. 1165 k.p.c., w przypadku wniesienia do sądu sprawy objętej zapisem na sąd polubowny, sąd odrzuca pozew lub wniosek o wszczęcie postępowania nieprocesowego, jeżeli pozwany lub uczestnik postępowania nieprocesowego podniósł zarzut zapisu na sąd polubowny przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Niepodniesienie więc przez pozwanego zarzutu zapisu na sąd polubowny już w odpowiedzi na pozew skutkować będzie rozpoznaniem sprawy przez sąd powszechny, i to pomimo zawarcia w łączącej strony umowie ważnego zapisu na sąd polubowny.
W przypadku wydania wyroku przez zagraniczny sąd arbitrażowy, o jego uznaniu albo stwierdzeniu wykonalności (jeżeli nadaje się on do wykonania w drodze egzekucji) orzeka sąd po przeprowadzeniu rozprawy. Sąd odmówi uznania albo stwierdzenia wykonalności takiego wyroku tylko w ściśle określonych przypadkach. Zgodnie z art. 1214 par. 3 pkt 1 - 2 k.p.c. nastąpi to, gdy spór nie może być poddany pod rozstrzygnięcie sądu polubownego albo gdy uznanie lub wykonanie wyroku sądu polubownego byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP.
Z kolei art. 1215 par. 2 k.p.c. stanowi, że sąd odmówi uznania albo stwierdzenia wykonalności takiego wyroku, jeśli: nie było zapisu na sąd polubowny, był on nieważny, bezskuteczny albo utracił moc; strona była pozbawiona możliwości obrony swoich praw przed sądem polubownym; wyrok sądu polubownego dotyczy sporu nieobjętego zapisem na sąd polubowny lub wykracza poza zakres takiego zapisu; skład sądu polubownego lub postępowanie przed tym sądem nie były zgodne z umową stron lub - w braku w tym przedmiocie umowy - z prawem państwa, w którym przeprowadzono postępowanie przed sądem polubownym; bądź też wyrok sądu polubownego nie jest wiążący dla stron. Należy podkreślić, że sąd odmówi uznania lub stwierdzenia wykonalności wyroku zagranicznego sądu arbitrażowego, jedynie jeżeli to strona wykaże zajście którejś z wyżej wymienionych przesłanek. W pozostałych przypadkach, po stwierdzeniu wykonalności wyroku i nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności, możliwe jest niezwłoczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika - strony zapisu na sąd polubowny.
W praktyce powstawać mogą trudności z wykonaniem orzeczeń (zwłaszcza zagranicznych) sądów arbitrażowych. Zdarzyć to się może nawet już po uznaniu albo stwierdzeniu wykonalności takiego orzeczenia - gdy strona nie podniosła zarzutu zajścia przesłanek wyłączających dopuszczalność jego uznania lub stwierdzenia wykonalności. Z reguły trudności związane z wykonaniem zagranicznych sądów arbitrażowych wynikają jednak z odmienności istniejących pomiędzy prawem polskim a prawem, według którego dane orzeczenie zostało wydane (np. gdy wyrok wydany przeciwko dwóm dłużnikom nie wskazuje ani w jakiej części są oni zobowiązani do zapłaty należności, ani nie określa ich zobowiązania jako mającego charakter solidarny). Sytuacja wierzyciela może w takich przypadkach okazać się trudna - jedyną skuteczną drogą jej skorygowania jest bowiem konieczność ponownego zwrócenia się do zagranicznego sądu arbitrażowego z żądaniem dokonania wykładni wydanego wyroku bądź wydania wyroku uzupełniającego. Po wydaniu przez sąd arbitrażowy takiego orzeczenia należy jednak ponownie wystąpić z wnioskiem o jego uznanie albo stwierdzenie wykonalności.

doktor MARCIN ASŁANOWICZ
radca prawny, koordynator praktyki rozwiązywania sporów w Baker & McKenzie
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Bernard Waszczyk

Analityk rynku funduszy inwestycyjnych Open Finance.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »