| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak prowadzić postępowanie nakazowe i upominawcze

Jak prowadzić postępowanie nakazowe i upominawcze

Prawidłowe sporządzenie pozwu, obliczenie opłat sądowych i ich uiszczenie, oznaczenie stron procesu - to elementy, które decydują o tym, czy postępowanie zostanie wszczęte przez sąd. Niezachowanie jednego z tych wymogów może spowodować zwrot pozwu, a w konsekwencji np. przedawnienie roszczenia.

Postępowanie nakazowe
 
By uruchomić postępowanie nakazowe, konieczny jest wniosek powoda, i to zgłoszony w pozwie. Nie odniesie zatem żadnego skutku wniosek zgłoszony ustnie. Wybór trybu nakazowego jest bowiem przywilejem powoda, który może z niego skorzystać, ale może też skierować sprawę od razu do postępowania zwykłego. Takie zachowanie byłoby jednak nieracjonalne, jako że w postępowaniu nakazowym dużo prościej i szybciej uzyskuje się orzeczenie. Jedynym dopuszczalnym środkiem dowodowym w postępowaniu nakazowym są dokumenty i to spełniające określone wymogi formalne. Zgodnie z art. 485 par. 1 k.p.c. - sąd wydaje nakaz, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności są udowodnione:
- dokumentem urzędowym - dokument taki sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone; zasadę tę stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne w zakresie zleconych im przez ustawę spraw z dziedziny administracji publicznej (zaliczymy tu np. wyrok sądu, decyzję administracyjną lub niektóre akty notarialne),
- zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem - jest to dokument, który potwierdza wysokość zobowiązania dłużnika, a zatem wysokość dochodzonego roszczenia; jest to dokument prywatny (podobnie jak dwie poniższe kategorie), a zatem stanowi on dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie; dla stwierdzenia akceptacji wystarczy własnoręczny podpis dłużnika, jak wskazał SN w wyroku z 23 lutego 2006 r. (sygn. akt II CSK 131/05, niepublikowany): upoważnienie powoda przez pozwanego do wystawiania faktur VAT bez podpisu może być traktowane jako zaakceptowanie przez dłużnika rachunku uzasadniające wydanie przez sąd nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym,
- wezwaniem do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu - są to dokumenty potwierdzające aktualność roszczenia wierzyciela w sytuacji, gdy dłuznik opóźnia się ze spełnieniem swego świadczenia lub uznał zadłużenie,
- zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i nie zapłaconym z powodu braku środków na koncie - jest to potwierdzenie aktualności roszczenia podpisane przez dłużnika, który nie dysponował odpowiednią kwotą na koncie.
Sąd wydaje również nakaz przeciwko zobowiązanemu z weksla i czeku (dokumenty najczęściej występujące w praktyce), a także z warrantu lub rewersu, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości. W razie przejścia na powoda praw niezbędne jest przedstawienie dokumentów do uzasadnienia roszczenia, o ile przejście nie wynika bezpośrednio z papieru wartościowego (przy wekslu będzie to zazwyczaj indos). Przy wekslu lub czeku bardzo ważne jest dołączenie oryginału dokumentu i pozostawienie go w aktach sprawy. Nie jest bowiem możliwe wydanie nakazu tylko na podstawie poświadczonego odpisu. Jeżeli nie dołączono oryginału, przewodniczący wzywa powoda do złożenia go pod rygorem zwrotu pozwu na podstawie art. 130 k.p.c. (uchwała SN z 7 grudnia 1993 r., sygn. akt III CZP 165/93, OSNC z 1994 r. nr 6, poz. 134). Nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla lub czeku może być w formie skróconej umieszczony na ich odpisie, a zatem do pozwu należy dołączyć dodatkowy egzemplarz dokumentu. Warto przy tym wskazać, że weksel, który najczęściej będzie podstawą nakazu, jest stosunkiem abstrakcyjnym, a zatem w zasadzie strony nie mogą powoływać się na łączący je stosunek podstawowy (np. umowę sprzedaży przy własnym wekslu gwarancyjnym). Zasada ta doznaje przełamania na skutek prawidłowego zaskarżenia nakazu (wniesienia zarzutów). Jak wskazał SN w postanowieniu z 8 lipca 2005 r. (sygn. akt II CK 759/04, Glosa z 2006 r. nr 4, poz. 25): wobec podniesienia w zarzutach od nakazu zapłaty zarzutów dotyczących stosunku zobowiązaniowego, dla zabezpieczenia wykonania którego wystawiony został weksel gwarancyjny, co spowodowało, że sprawa przeniesiona została na ogólną płaszczyznę prawa cywilnego, podniesienie zarzutu zapisu na sąd polubowny, obejmującego spory mogące powstać z umowy kreującej wymieniony stosunek zobowiązaniowy, jest skuteczne, czego konsekwencją powinno być uchylenie nakazu zapłaty i odrzucenie pozwu. Sąd z urzędu bada dokument pod kątem formalnym, a zatem bierze pod uwagę nieważność weksla.
Jeżeli po wydaniu nakazu z akt sprawy zaginął weksel, na podstawie którego nakaz wydano, wierzyciel wekslowy w postępowaniu toczącym się w wyniku wniesienia zarzutów może powoływać się na odpowiedzialność wekslową dłużnika jedynie po przedstawieniu postanowienia o umorzeniu zaginionego weksla.
W pozostałych wypadkach dopuszczalne jest dołączenie odpisów dokumentów, jeżeli ich zgodność z oryginałem jest poświadczona przez notariusza albo występujących w tej sprawie adwokata lub radcę prawnego. Kodeks postępowania cywilnego przewiduje jedynie w dwóch przypadkach kompetencje profesjonalnego pełnomocnika procesowego do poświadczania dokumentów za zgodność z oryginałem. Jest to art. 89 par. 1 k.p.c., dotyczący pełnomocnictwa i omawiany art. 485 par. 4 k.p.c. Pełnomocnik procesowy nie może więc poza wskazanymi przepisami tworzyć dokumentów prywatnych poprzez poświadczanie ich zgodności z oryginałem. Taki wniosek nie utrudnia powszechnej praktyki sądowej składania przez strony przy pismach procesowych kserokopii dokumentów, jako że złożenie ich przez stronę stanowi jej twierdzenia co do okoliczności faktycznych, które zostaną ocenione w myśl art. 230 k.p.c. (wyrok SA w Poznaniu z 22 grudnia 2005 r. sygn. akt I ACa 540/05, niepublikowany).
PRZYKŁAD
SPÓŁKA CYWILNA JAKO REMITENT
Do sądu rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia Wydziału VIII Gospodarczego wpłynął pozew nakazowy z załączonym wekslem trasowanym, w którym jako remitenta wskazano spółkę cywilną bez wskazania wspólników. Pozew został zadekretowany (sygn. akt VIII Nc 1234/07 i skierowany na posiedzenie niejawne). W takiej sytuacji weksel jest nieważny, ponieważ spółka cywilna nie może samodzielnie stanowić strony stosunku wekslowego. Sąd nie może jednak nakazem oddalić powództwa. Weźmie zatem wskazaną okoliczność pod uwagę z urzędu i po wyznaczeniu rozprawy oddali powództwo.
PRZYKŁAD
PRZENIESIENIE PROCESU DO INNEGO WYDZIAŁU
Przedsiębiorca z Krakowa ma w sądzie gospodarczym sprawę o zapłatę 13 tys. zł z weksla. Doszło już do wydania nakazu, a następnie po wniesieniu zarzutów wyznaczono rozprawę. Tymczasem od pełnomocnika strony przeciwnej dowiedział się, że oponent został skreślony z ewidencji działalności gospodarczej. W takiej sytuacji nie może być mowy o przeniesieniu sprawy do innego wydziału. Jak stanowi art. 4791 par. 1 k.p.c. - przepisy odrębne w postępowaniu gospodarczym stosuje się w sprawach ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami, w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Zaprzestanie prowadzenia działalności przez którąkolwiek ze stron stosunku cywilnego po jego powstaniu nie wyłącza zastosowania przepisów odrębnych.
Należy jeszcze wskazać, że w jednym wypadku do wydania nakazu wystarcza sama umowa (oraz dowód doręczenia faktury lub rachunku) - dzieje się tak, jeżeli dochodzimy należności zapłaty lub odsetek określonych w ustawie z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. nr 139, poz. 1323 ze zm.).
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Żaneta Urawska

Radca prawny w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »