| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Prawa i obowiązki wspólników w spółce cywilnej

Prawa i obowiązki wspólników w spółce cywilnej

Spółka cywilna cieszy się wśród przedsiębiorców niesłabnącą popularnością. Uważają, że łatwo ją założyć i prowadzić. Tymczasem w praktyce nie jest to takie proste. Przepisy regulujące spółkę cywilną okazują się lakoniczne, a ich wykładnia przysparza trudności nawet prawnikom. Dodatkowo sytuację komplikuje współwłasność łączna - podstawa stosunków majątkowych w spółce.

To tylko umowa
 
Jako zwykła umowa spółka cywilna nie stanowi podmiotu praw i obowiązków (wyjąwszy status podatnika VAT). Nie ma zatem swojego majątku, nie występuje w sądzie, próżno szukać jej też w rejestrze przedsiębiorców. Podstawą działania spółki cywilnej jest umowa. Nie trzeba jej jednak nigdzie rejestrować - jako przedsiębiorcy występują tu poszczególni wspólnicy, którzy muszą legitymować się albo wpisem do ewidencji działalności gospodarczej, albo do Krajowego Rejestru Sądowego (np. gdy wspólnikiem jest spółka z o.o.). Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony - w szczególności przez wniesienie wkładów.
Umowa powinna być stwierdzona pismem, jednak nie ma takiego obowiązku, ponieważ w ten sposób nie jest tworzony nowy podmiot prawny, a tylko stosunek zobowiązaniowy między stronami. Jeśli zatem doszłoby do ustnego powołania spółki cywilnej, to taka firma może legalnie i z powodzeniem działać, jednak na wypadek sporu sądowego mogą pojawić się trudności dowodowe - prawo przewiduje bowiem ograniczenia w możliwości skorzystania z dowodu ze świadków lub z przesłuchania stron.
W pisemnej umowie należy uregulować:
- strony umowy - czyli dokładnie oznaczyć podmioty, które umowę zawierają,
- reprezentację - wskazać, kto będzie spółkę reprezentował wobec osób trzecich; może to być jeden lub kilku wspólników albo osoba trzecia; jeśli wspólnicy nic na ten temat nie postanowią, to będzie miał zastosowanie art. 866 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym każdy ze wspólników jest upoważniony do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest umocowany do prowadzenia jej spraw,
- sprawy wewnętrzne - prowadzenie spraw spółki - zgodnie z przepisami k.c. każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki, jednakże w umowie spółki (czy późniejszej uchwale) wspólnicy mogą postanowić, że sprawy te będzie prowadził jeden, kilku z nich bądź też osoba trzecia,
- cel gospodarczy - przedmiot działalności spółki, oraz jej siedzibę (oczywiście używamy tego sformułowania jako pewnego skrótu myślowego); cel gospodarczy może być długotrwały lub jednorazowy - forma spółki cywilnej jest więc przydatna zarówno dla stworzenia trwałych stosunków między wspólnikami, jak i dla jednorazowego zadania,
- wkłady wspólników - trzeba określić, kto je wnosi i w jakiej wysokości; jeśli są to wkłady niepieniężne (budynki, prawa, świadczenie usług itp.), to także należy je dokładnie oznaczyć,
- uczestnictwo w zyskach i stratach - jeśli strony nie wskażą, na jakich zasadach będzie się ono odbywało, to zastosowanie znajdzie art. 867 par. 1 k.c., zgodnie z którym wspólnicy mają równy udział zarówno w zyskach, jak i stratach, i to bez względu na rodzaj i wartość wniesionego wkładu,
- czas trwania umowy - może być oznaczony lub nieoznaczony,
- sposób rozwiązania umowy - trzeba określić tryb, w jakim dotychczasowi wspólnicy rozwiążą swoje interesy; by uniknąć sprawy w sądzie, dobrze jest też uregulować późniejszy podział majątku.
Spółka cywilna nie jest podmiotem odrębnym od wspólników, lecz jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym. Za zobowiązania powstałe w okresie przed przystąpieniem wspólnika do spółki wspólnik odpowiada na zewnątrz solidarnie z pozostałymi wspólnikami, bowiem ustawa nie różnicuje ich odpowiedzialności ze względu na chwilę powstania długu. Okoliczność, że wspólnik zaspokoił dług powstały w okresie, gdy nie był wspólnikiem spółki, będzie miała znaczenie tylko przy rozliczeniach ze wspólnikami, którzy pozostawali w spółce w czasie powstania zobowiązania.
Należy odróżnić spółkę cywilną od przedsiębiorstwa prowadzonego przez tę spółkę. O ile spółka cywilna powinna być oznaczona imieniem i nazwiskiem wspólników, o tyle przedsiębiorstwo przezeń prowadzone może też tak być oznaczone, ale nie musi. Wspólnicy spółki cywilnej mogą przybrać dowolną nazwę, która jest synonimem prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa. Nie jest wyłączona możliwość posłużenia się przez nich nazwą fantazyjną (np. Leonia, Illuria itp.). Taka nazwa będzie mogła być chroniona przed naruszeniami konkurencji. Jak czytamy w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2002 r. (sygn. akt I ACa 1182/01, Wokanda z 2003 r. nr 2, poz. 42): przedsiębiorcy prowadzący działalność jako wspólnicy spółki cywilnej nie muszą wykazywać podstawy prawnej korzystania z określonej fantazyjnej nazwy, a za używanie nazwy zgodnie z prawem uznać należy, w przypadku przedsiębiorcy podlegającego wpisowi jedynie przez organ ewidencjonujący do ewidencji gospodarczej, takie posługiwanie się nazwą fantazyjną, która nie narusza praw osób trzecich.
WAŻNE
PRAWO WEKSLOWE I PODATKI
- Spółka cywilna nie ma zdolności wekslowej ani upadłościowej. Weksel, w którym jako remitenta wskazano spółkę cywilną przez określenie jej nazwy - bez wskazania nazwisk wspólników, jest nieważny. Jeśli wskazano wspólnika obok trasata lub remitenta i widnieje tam jego podpis - może on odpowiadać wekslowo.
- Zgodnie z art. 1a pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umowa spółki podlega opodatkowaniu i obowiązek powstaje w chwili podpisania umowy. Za podatek wspólnicy odpowiadają solidarnie. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 9 tej ustawy stawka podatku wynosi 0,5 proc.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Niebieska Linia

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »