| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak wykorzystać weksle w obrocie gospodarczym

Jak wykorzystać weksle w obrocie gospodarczym

Chociaż od 1 stycznia zlikwidowane zostały urzędowe blankiety wekslowe i nie trzeba uiszczać opłaty skarbowej od weksla, nadal pozostaje on jednym z najpopularniejszych sposobów zabezpieczenia wierzytelności. Weksel można sporządzić na kartce papieru, ale by był ważny, musi zawierać wymagane prawem elementy - w tym nazwę weksel i podpis wystawcy.

Odpowiedzialność odszkodowawcza
 
Weksel może być też użytecznym instrumentem dla pracodawców. Trzeba tylko pamiętać, że nie można z niego korzystać w każdej sytuacji. Przede wszystkim sporym problemem może być kwestia zdolności wekslowej. Mają ją bowiem wszystkie spółki handlowe (od jawnej po akcyjną), a nie ma szeroko w praktyce spotykana spółka cywilna, o czym łatwo zapomnieć. Jest to bowiem pewna niespójność w systemie prawa, jako że spółka cywilna może z powodzeniem pełnić funkcję pracodawcy - zawierać umowy, pozywać i być pozywana w tym zakresie - nie może jednak sama wystawiać weksli nawet dotyczących zawiązanego przez nią stosunku pracy. W gruncie rzeczy spółka taka jest bowiem tylko umową, której strony zobowiązane są dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w oznaczony sposób. Z konstrukcji reprezentacji (art. 866 k.c. stanowi, że w braku odmiennej umowy lub uchwały każdy wspólnik jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw) nie można wnioskować o jej zdolności wekslowej. Brak odrębnej osobowości prawnej będzie zawsze skutkował tym, że wspólnicy będą uczestnikami stosunku wekslowego. Oznacza to, że nie spółka lecz wspólnicy będą zobowiązani lub uprawnieni z weksla (uchwała SN z 31 marca 1993 r. sygn. akt III CZP 176/92, OSNCP z 1993 r. nr 10, poz. 171).
PRZYKŁAD
SPÓŁKA CYWILNA NIE MOŻE WYSTAWIĆ WEKSLA
Jeden ze wspólników spółki cywilnej wystawił weksel (wskazując spółkę jako dłużnika), przekraczając zakres swego umocowania. W takiej sytuacji należy przyjąć, że spółka nie jest zobowiązana, natomiast dłużnikiem wekslowym został wspólnik, który podpisał się na dokumencie. Sytuację mógłby zmienić brak wiedzy kontrahenta o zakresie umocowania wspólnika.
Należy podkreślić, że przepisy nie wyłączają możliwości zabezpieczenia roszczeń przeciwko pracownikowi i ich realizacji w sądzie. Jest to zatem prawnie dopuszczalne, jeśli kierownictwo firmy nie działało w niedozwolony sposób (np. stosując groźbę). Funkcja ochronna prawa pracy bierze jednak niekiedy górę nad surową i bezwzględną wymową roszczenia wekslowego. I tak w przypadku szkód powstałych w wyniku nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy przez pracownika, żądanie wcześniejszego wekslowego zabezpieczenia tych roszczeń jest nieważne z mocy prawa na podstawie art. 18 par. kodeksu pracy jako sprzeczne z zasadą wolności pracy i jej konsekwencjami w postaci pracowniczej wolności rozwiązania umowy (wyrok SN z 19 marca 1998 r. I PKN 560/97, OSNP z 1999 r. nr 5, poz. 160). Ta nieważność jest zatem bezwzględna i nie wymaga od pracownika podjęcia jakichkolwiek działań. Nie można zatem w ten sposób zapewnić sobie lojalności podwładnych, czy też rekompensaty za ich zachowanie. Takie rozwiązanie ma jednak sens - bardzo łatwo byłoby bowiem pracodawcy szantażować podwładnego uruchomieniem weksla. Zgodnie z utrwalonym poglądem sądów zwolnienie z pracy lub zmiana umowy o pracę skutkuje uchyleniem odpowiedzialności dłużników wekslowych, w szczególności pracownika - wystawcy weksla in blanco i poręczycieli, chyba że z treści deklaracji wynika wyraźnie, iż zabezpieczono roszczenia, jakie mogą wynikać ze zmienionej lub kolejnej umowy.
Najczęściej pracodawcy korzystają jednak z weksla, chcąc zabezpieczyć roszczenia odszkodowawcze za mienie powierzone. I co do zasady mają do tego prawo (wyrok SN z 21 maja 1981 r., IV PRN 6/81, OSNC z 1981 r., nr 11, poz. 225). Można zatem postawić tezę, że w stosunkach pracy weksle są dopuszczane, ale tylko w przypadku odpowiedzialności odszkodowawczej, choć i tu nie jest pewna dopuszczalność takiego zabezpieczenia przy ogólnych zasadach odpowiedzialności (art. 114 i nast. k.p.). Należy się jednak opowiedzieć za taką możliwością jako pozostającą w zgodzie z ogólnymi zasadami prawa pracy. Co oczywiste strony nie mogą zmieniać kodeksowych reguł - np. niedopuszczalny byłby weksel statuujący nieograniczoną odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną z winy nieumyślnej. Co istotne odpowiedzialność pracownika ogranicza się do kwoty wynikającej z deklaracji. Z pewnością zabezpieczenie wekslowe jest natomiast dopuszczalne przy odpowiedzialności za mienie powierzone (art. 124 i nast. k.p.). Najstosowniejszy będzie w tym wypadku weksel in blanco z należycie wypełnioną deklaracją.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Business Media Software Solutions

Firma zajmuje się zastosowaniem nowoczesnych technologii w procesie nauczania, komunikacji w biznesie i e-learningu.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »