| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak wykorzystać weksle w obrocie gospodarczym

Jak wykorzystać weksle w obrocie gospodarczym

Chociaż od 1 stycznia zlikwidowane zostały urzędowe blankiety wekslowe i nie trzeba uiszczać opłaty skarbowej od weksla, nadal pozostaje on jednym z najpopularniejszych sposobów zabezpieczenia wierzytelności. Weksel można sporządzić na kartce papieru, ale by był ważny, musi zawierać wymagane prawem elementy - w tym nazwę weksel i podpis wystawcy.

Zwrot weksla
 
Spłata zadłużenia powoduje wygaśnięcie zobowiązania i w tym momencie aktualizuje się prawo do zwrotu weksla. Po spłacie trzeba zatem od razu zażądać zwrotu, ponieważ weksel niezupełny niesie w sobie poważne niebezpieczeństwo - może zostać zbyty i ponownie wykorzystany. Jak czytamy w wyroku SN z 28 sierpnia 1928 r. (sygn. akt III Rw 1060/28, niepublikowany), zapłata dłużnej sumy wekslowej dokonana przez dłużnika wekslowego bez odebrania weksla lub uwidocznienia na nim dokonania zapłaty nie ma znaczenia w stosunku do nabywcy weksla. Pomimo znacznego upływu czasu wyrok ten nadal zachowuje swą aktualność, a dla nas z analizy jego treści płynie jeden podstawowy wniosek - samo pokwitowanie nieodnotowane na dokumencie to zbyt mało, by spać spokojnie.
Zgodnie z art. 39 prawa wekslowego trasat może przy zapłacie żądać wydania weksla, pokwitowanego przez posiadacza. Na mocy art. 103 prawa wekslowego zasady te stosujemy także do weksla własnego. Musimy jednak zwrócić uwagę na fakt, że blankiet zaopatrzony jedynie w podpis wystawcy, a nie wskazujący osoby remitenta, sumy wekslowej ani terminu zapłaty nie może być zrównany z wekslem zupełnym. Jak czytamy w częściowo aprobującej glosie P. Machnikowskiego do wyroku SN z 28 maja 1998 r. (sygn. akt III CKN 531/97, OSNC z 1999 r. nr 1, poz. 13), opublikowana w OSP z 1999 r. nr 7-8, str. 381, dopóki weksel gwarancyjny pozostaje w stanie niezupełnym, nie inkorporuje jeszcze wierzytelności, a zapłata dokonana przez dłużnika jest wykonaniem zobowiązania zabezpieczonego wekslem, a nie zobowiązania wekslowego. Dlatego nie można sięgać do art. 39 prawa wekslowego, który odnosi się do zapłaty długu wekslowego. Obowiązek zwrotu weksla niezupełnego po wygaśnięciu zabezpieczonego nim zobowiązania wynika w sposób dorozumiany z porozumienia wekslowego i istnieje zawsze, o ile strony w porozumieniu tym nie wyraziły woli przeciwnej. Od wystawcy nie można zatem wymagać wystąpienia do wierzyciela z dodatkowym żądaniem zwrotu weksla. Tym samym brak żądania nie może być traktowany jako wyraz woli pozostawienia weksla w posiadaniu remitenta na zabezpieczenie kolejnych jego wierzytelności względem wystawcy.
Tym samym w wypadku spłaty zadłużenia z weksla in blanco, który w związku z tym nie został wypełniony, prawo wekslowe nie może być podstawą do wydania weksla in blanco. Musimy zatem sięgnąć do kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 222 par. 1 k.c. właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie. W drodze analogii możemy zastosować ten przepis do zwrotu weksla. Razem z pozwem do sądu możemy też zażądać jako zabezpieczenia zakazu zbywania dokumentu. Jednocześnie wobec dłużnika możemy rozważyć podjęcie postępowania karnego, gdyż jego działania mogą podpadać pod karalne usiłowanie oszustwa (art. 286 kodeksu karnego). Co oczywiste wypadek taki dotyczy zupełnie ekstremalnych sytuacji, tym bardziej że przestępstwo oszustwa jest przez polskie prawo traktowane jako czyn o szczególnym zabarwieniu zamiaru sprawcy - jest to tzw. zamiar bezpośredni kierunkowy (dolus directus coloratus). Oznacza to, że sprawca nie tylko chciał popełnić przestępstwo, ale również musiał działać w celu wyłudzenia powtórnej zapłaty. Naturalnie taka sprawa może okazać się trudna dowodowo, ale warto mieć świadomość i takiej sankcji.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Joanna Narkiewicz-Tarłowska

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »