| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak wykorzystać weksle w obrocie gospodarczym

Jak wykorzystać weksle w obrocie gospodarczym

Chociaż od 1 stycznia zlikwidowane zostały urzędowe blankiety wekslowe i nie trzeba uiszczać opłaty skarbowej od weksla, nadal pozostaje on jednym z najpopularniejszych sposobów zabezpieczenia wierzytelności. Weksel można sporządzić na kartce papieru, ale by był ważny, musi zawierać wymagane prawem elementy - w tym nazwę weksel i podpis wystawcy.

Rodzaje indosów
 
W obrocie możemy napotkać następujące rodzaje indosów:
- zupełny (imienny) - wskazujący osobę indosatariusza,
- in blanco (niezupełny) - nie wymienia indosatariusza, który może wówczas wypełnić weksel własnym nazwiskiem albo innej osoby, indosować weksel dalej in blanco albo przenieść weksel na inną osobę bez wypełnienia indosu in blanco i bez indosowania dalej,
- pełnomocniczy (zastępczy) - nie przenosi praw z weksla, udziela natomiast upoważnienia do wykonywania praw w imieniu indosanta,
- zastawniczy - ustanawia go indosant i wydaje weksel indosatariuszowi, ustanowienie indosu zastawniczego nie powoduje przeniesienia własności weksla,
- bez obligu - umożliwia zwolnienie indosanta od odpowiedzialności wobec jego następców.
PRZYKŁAD
INDOS NIE NA ZLECENIE
Przedsiębiorca zbył weksel w drodze indosu z zastrzeżeniem nie na zlecenie. Nie odpowiada on wobec osób, które nabyły weksel po nim, ale jest dłużnikiem swych poprzedników. Indosant odpowiada bowiem w braku przeciwnego zastrzeżenia za przyjęcie i za zapłatę weksla. Może jednak zabronić dalszego indosowania i w tym przypadku nie odpowiada wobec następnych indosatariuszy.
Jak wskazał SN w wyroku z 24 października 2003 r. (sygn. akt III CK 35/02; niepublikowany), ograniczenie odpowiedzialności poręczyciela wekslowego dla swej skuteczności wobec wierzyciela wekslowego musi wynikać nie tylko z deklaracji wekslowej lub porozumienia między wierzycielem a poręczycielem, ale przede wszystkim z treści weksla. Poręczyciel powinien bowiem na wekslu zaznaczyć ograniczenie udzielonego poręczenia wekslowego.
Jak zatem widzimy, sytuacja poręczyciela nie jest godna pozazdroszczenia, bowiem weksel żyje własnym życiem i zobowiązanie wobec wierzyciela również. Co gorsza nie można go już cofnąć. Istnieje jednak wąska ścieżka do zrzucenia odpowiedzialności. Można powołać się na podstęp głównego dłużnika, który, nie mając od razu zamiaru płacić, wprowadził poręczyciela w błąd. Zgodnie bowiem z wyrokiem SN z 10 października 2000 r. (sygn. akt V CKN 98/00, OSNC z 2001 r. nr 6, poz. 88), przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 10, 17 i 30-32 prawa wekslowego, należy zauważyć, że jego istota sprowadza się do przyjęcia tezy, iż poręczyciel wekslowy w ogóle nie może odwołać poręczenia wekslowego, także w odniesieniu do weksla in blanco (...) Jeżeli jednak podstęp istnieje po stronie remitenta, to nie sposób wykluczyć zastosowania art. 88 k.c., czyli złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia w postaci udzielonego poręczenia. Podobnie należy ocenić podstęp wystawcy (weksel własny) lub trasata (trasowany), czyli osoby, która ma płacić.
Jak technicznie wygląda wykorzystanie takiej wady? Otóż trzeba zaskarżyć nakaz zapłaty (w ciągu dwóch tygodni od doręczenia wnieść zarzuty) i powołać w tym piśmie wszystkie towarzyszące poręczeniu okoliczności, które mogłyby wskazywać na podstępny charakter działania dłużnika głównego. Przysługują przy tym wszystkie środki dowodowe (od świadków, przez dokumenty i opinię biegłych). Gdyby jednak i ta droga okazała się nieskuteczna, pozostaje zapłacić (odpowiedzialność poręczyciela i dłużnika jest bowiem solidarna), a potem wystąpić z roszczeniem regresowym w postępowaniu nakazowym. Poręczyciel wekslowy, który zapłacił weksel, nabywa prawa wynikające z weksla przeciw osobie, za którą poręczył, i przeciw tym, którzy wobec tej osoby odpowiadają.
Z podpisem na przedniej stronie weksla wiąże się jeszcze inne ryzyko. Otóż może się okazać, że taki podpis przy błędnym wypełnieniu weksla zostanie potraktowany jako zwykłe cywilne poręczenie ze wszystkimi konsekwencjami - na wypadek, gdyby główny dłużnik nie mógł zapłacić, musi to za niego zrobić poręczyciel.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Kujawska

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »