| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Skarga pauliańska - sposobem ochrony wierzyciela

Skarga pauliańska - sposobem ochrony wierzyciela

Zdarza się, że dłużnik, unikając wykonania zobowiązania, usuwa poszczególne składniki ze swojego majątku, uniemożliwiając zaspokojenie wierzyciela, albo spełnia zobowiązanie wobec jednego, wybranego wierzyciela, krzywdząc innych. Ochronie pokrzywdzonego w ten sposób wierzyciela służy instytucja skargi pauliańskiej, która pozwala mu na wystąpienie z powództwem o uznanie takiej umowy lub innej czynności za bezskuteczną.

Dochodzenie ochrony przed sądem
 
Dochodzenie ochrony przez wierzyciela, który został pokrzywdzony dokonaniem przez dłużnika czynności prawnej, następuje w drodze procesu. Powodem w takim procesie jest wierzyciel, który żąda uznania za bezskuteczną w stosunku do niego czynności prawnej dłużnika. Pozwanym będzie natomiast osoba trzecia, z którą dłużnik dokonał czynności i która uzyskała korzyść majątkową.
W sytuacji gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło. Skuteczne dochodzenie roszczenia wymaga wówczas wykazania przez wierzyciela, iż osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne.
Wyrok, który zapadł w postępowaniu o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, w stosunku do wierzyciela ma ten skutek, że wierzyciel może z pierwszeństwem przed wierzycielami osoby trzeciej dochodzić zaspokojenia z przedmiotów majątkowych, które wskutek czynności uznanej za bezskuteczną wyszły z majątku dłużnika albo do niego nie weszły. Prawo to może zostać ujawnione w księdze wieczystej, jeżeli przedmiotem zaskarżenia była czynność prawna dotycząca nieruchomości. Należy jednakże pamiętać, iż prowadzona przez wierzyciela egzekucja będzie ograniczona tylko do pewnych przedmiotów - tych, które wyszły z majątku dłużnika lub do niego nie weszły. Wierzyciel nie ma prawa dochodzenia należności z całego majątku osoby trzeciej.
Osoba trzecia, która uzyskała korzyść majątkową wskutek czynności prawnej dokonanej z dłużnikiem, może zgodnie z przepisem art. 533 k.c. zwolnić się od zadośćuczynienia roszczeniu wierzyciela poprzez jego zaspokojenie albo wskazanie majątku dłużnika wystarczającego do zaspokojenia roszczenia wierzyciela. W postępowaniu upadłościowym zwolnienie się osoby trzeciej może nastąpić poprzez przekazanie korzyści uzyskanej z czynności z upadłym do masy upadłości. Jest to tzw. upoważnienie przemienne. Osoba trzecia może samodzielnie zdecydować, w jaki sposób zaspokoi wierzyciela, przy czym przez zaspokojenie wierzyciela rozumieć należy spełnienie świadczenia w wysokości odpowiadającej korzyści uzyskanej przez osobę trzecią, nie jest konieczne zaspokojenie wierzyciela w pełnej wysokości. Dopuszczalne jest również częściowe zaspokojenie wierzyciela i wskazane przez osobę trzecią majątku dłużnika pozwalającego na spłatę wierzyciela w pozostałej części.
 
Wygaśnięcie uprawnienia wierzyciela
 
Termin, w którym wierzyciel może skutecznie żądać uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną w stosunku do niego, wynosi pięć lat od daty dokonania czynności. Nie ma znaczenia, kiedy wierzyciel dowiedział się o dokonaniu czynności czy też o jej krzywdzącym charakterze. Termin pięcioletni należy liczyć od dnia dokonania czynności, czyli od dnia, w którym czynność ta doszła do skutku - najczęściej w praktyce będzie to dzień zawarcia umowy, choć nie można wykluczyć, iż będzie to data późniejsza. Termin, w którym osoba trzecia otrzymała korzyść majątkową, nie ma żadnego znaczenia dla oceny, kiedy została dokonana czynność prawna. Istnieje możliwość, iż osoba trzecia, wykonując zobowiązanie na rzecz dłużnika, otrzyma korzyść majątkową później, niż dokonana zostanie czynność prawna krzywdząca wierzycieli.
Pięcioletni termin przewidziany w art. 535 k.c. jest terminem zawitym. Niedopuszczalne jest przywracanie tego terminu, jak również jego przerwanie. Po upływie pięciu lat od daty dokonania krzywdzącej czynności prawnej przez dłużnika wierzyciel traci uprawnienie do żądania uznania czynności prawnej za bezskuteczną w stosunku do niego.
 

Joanna Wysocka
 

Gazeta Prawna Nr 80/2007 [Dodatek: Tygodnik Prawa Gospodarczego]
z dnia 2007-04-24
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Finesia Consulting Sp. z o.o.

Usługi księgowe i kadrowo-płacowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »