| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Skarga pauliańska - sposobem ochrony wierzyciela

Skarga pauliańska - sposobem ochrony wierzyciela

Zdarza się, że dłużnik, unikając wykonania zobowiązania, usuwa poszczególne składniki ze swojego majątku, uniemożliwiając zaspokojenie wierzyciela, albo spełnia zobowiązanie wobec jednego, wybranego wierzyciela, krzywdząc innych. Ochronie pokrzywdzonego w ten sposób wierzyciela służy instytucja skargi pauliańskiej, która pozwala mu na wystąpienie z powództwem o uznanie takiej umowy lub innej czynności za bezskuteczną.

Współdziałanie z osobą bliską
 
Ustawodawca, znając trudności związane z udowadnianiem stanów świadomości, ustanawia w k.c. wiele domniemań mających na celu ułatwienie, a czasem wręcz umożliwienie skutecznego dochodzenia przez wierzyciela uznania czynności dłużnika za bezskuteczną.
W art. 527 par. 3 k.c. ustanowione zostało domniemanie, że jeżeli stroną czynności dokonanej z dłużnikiem była osoba bliska, to posiadała ona wiedzę, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pojęcie osoby bliskiej nie zostało zdefiniowane i istnieją spory dotyczące zakresu tego pojęcia, jednakże w doktrynie przyjmuje się, że należy stosować definicję rozszerzającą krąg osób będących w bliskich stosunkach i w sposób indywidualny podchodzić do konkretnej sytuacji. Orzecznictwo wskazywało, że okoliczność, czy osoba, z którą dłużnik dokonał czynności, jest osobą bliską w rozumieniu przepisu art. 527 par. 3 k.c., należy badać w powiązaniu z konkretną sprawą. Do osób bliskich w pierwszym rzędzie będą należały, obok bliskich członków rodziny, przyjaciele i koledzy, zaufani pracownicy, podwładni itd. Jednocześnie w doktrynie przeważa pogląd, że stosunki rodzinne nie wskazują jednoznacznie na istnienie bliskiego stosunku.
Określenie zatem, czy istnieje pomiędzy dłużnikiem a osobą, z którą dokonał czynności prawnej, stosunek bliskości, jest ocenne i wymaga indywidualizacji w konkretnej sprawie. Okolicznościami, które przemawiają za uznaniem, że osoby pozostają w bliskich stosunkach, może być 15-letnia znajomość, określana jako przyjazne stosunki koleżeńskie, upoważniająca do wystąpienia z propozycją wystąpienia z prośbą o udzielenie poręczenia zobowiązania o znacznej wysokości, planowanie prowadzenia wspólnej działalności gospodarczej albo powiązania gospodarcze. Pojęcie osoby bliskiej w rozumieniu przepisu art. 527 par. 3 k.c. nie ma charakteru formalnego. Oznacza to, że brak jest zamkniętego katalogu osób, którym ustawa nadaje przymiot osoby bliskiej. Pojęcie to ma charakter materialny, którego sens zmienia się w czasie, w zależności od panujących warunków społeczno-gospodarczych, a ostateczny kształt nadaje mu orzeczenie sądu zapadające w konkretnej sprawie.
DOMNIEMANIA UŁATWIAJĄCE DOCHODZENIE OCHRONY
- stroną czynności z wierzycielem jest osoba bliska
- osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową nieodpłatnie
Ustawą z dnia 31 lipca 1997 r. o zmianie rozporządzenia prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 1997 r. nr 117, poz. 751) do art. 527 k.c. dodany został par. 4 ustanawiający domniemanie istnienia wiedzy o świadomości pokrzywdzenia wierzycieli, jeżeli osoba uzyskująca wskutek czynności prawnej korzyść majątkową jest przedsiębiorcą pozostającym z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych. W literaturze podkreśla się, że pojęcie stałych stosunków gospodarczych jest bardzo szerokie, obejmuje nie tylko podmioty powiązane ze sobą kapitałowo, lecz również handlowo. Podstawową cechą, świadczącą o stałości stosunków pomiędzy przedsiębiorcami, jest długotrwałość współpracy. O tym, że stosunki są stałe, świadczy również ich charakter i rozmiar, dające podstawę do przyjęcia, że strony mają wiedzę o stanie majątkowym kontrahenta. Można zatem zaryzykować stwierdzenie, że stałe stosunki gospodarcze odpowiadają relacji bliskich stosunków między osobami fizycznymi.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Mikołaj Przywara

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »