| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Skarga pauliańska - sposobem ochrony wierzyciela

Skarga pauliańska - sposobem ochrony wierzyciela

Zdarza się, że dłużnik, unikając wykonania zobowiązania, usuwa poszczególne składniki ze swojego majątku, uniemożliwiając zaspokojenie wierzyciela, albo spełnia zobowiązanie wobec jednego, wybranego wierzyciela, krzywdząc innych. Ochronie pokrzywdzonego w ten sposób wierzyciela służy instytucja skargi pauliańskiej, która pozwala mu na wystąpienie z powództwem o uznanie takiej umowy lub innej czynności za bezskuteczną.

Skarga pauliańska odstępstwem od zasady
 
Skarga pauliańska pozwala wierzycielowi na uzyskanie zaspokojenia z rzeczy, która wskutek czynności dokonanej przez dłużnika z osobą trzecią wyszła z majątku dłużnika albo do niego nie weszła. Konstrukcja ta stanowi odstępstwo od zasady prawa cywilnego, że stosunek zobowiązaniowy powstaje i wiąże jedynie jego strony.
Instytucja skargi pauliańskiej pozwala na ingerencję wierzyciela w ważnie zawarte zobowiązanie dłużnika i osoby trzeciej i pozwala na uzyskanie zaspokojenia w sytuacji, gdy dłużnik stał się niewypłacalny. Sytuacja staje się bardziej skomplikowana, gdy czynność prawna, na podstawie której wyprowadzony został majątek, została dokonana jeszcze przed powstaniem wierzytelności. Może być również tak, że w stosunku do dłużnika ogłoszona została upadłość. Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze przewiduje szczególny tryb odzyskania składników majątku, które zostały usunięte przez upadłego.
 
Pojęcie czynności prawnej
 
Przedmiotem uznania za bezskuteczne mogą być tylko czynności prawne. Rodzaj czynności ujmowany może być dosyć szeroko. Będą to czynności dokonane zarówno w sposób wyraźny, jak i dorozumiany, czynności odpłatne i nieodpłatne.
Za bezskuteczne może zostać uznane również zaniechanie dokonania czynności prawnej, powodującej zwiększenie majątku lub zapobiegającej jego zmniejszeniu, jeżeli zaniechanie było wyrazem woli dłużnika, który uświadamiał sobie skutek zaniechania, np. dłużnik, który wiedząc, że istnieją podstawy do wystąpienia z roszczeniem, nie dokonuje tego i w konsekwencji nie uzyskuje należnego mu świadczenia. Przedmiotem zaskarżenia czynności mogą być również niektóre czynności procesowe wywołujące skutki także o charakterze materialnoprawnym, czyli takie czynności, które dokonane w procesie wywołują skutek w sferze praw majątkowych. Zaliczyć do nich można np. zrzeczenie się roszczenia. Niewątpliwe jednak podstawową rolę odgrywać będą tu umowy.
Czynność prawna dokonana pomiędzy dłużnikiem a osobą trzecią musi być rzeczywiście dokonana oraz ważna. Chodzi o to, aby nie została zakwestionowana z powodu wad oświadczenia woli. Spośród wad oświadczeń woli unormowanych w przepisach kodeksu cywilnego tylko dwie - brak świadomości lub swobody oraz pozorność - powodują, że czynność jest bezwzględnie nieważna. Najwięcej powiązań pomiędzy skargą pauliańską a oświadczeniami woli związanych jest z czynnościami pozornymi. Instytucję bezwzględnej nieważności czynności prawnej z powodu pozorności należy rozumieć jako porozumienie zawarte między stronami, a dotyczące skutków, jakie ma wywrzeć ta czynność prawna. Nieważność powoduje, że nie występują żadne skutki prawne czynności pozornej. W ewentualnym procesie sąd, orzekając wyrokiem deklaratoryjnym, wskaże, że czynność prawna została zawarta dla pozorności i z tego powodu jest nieważna, nie będzie natomiast orzekał o bezskuteczności tej czynności w stosunku do wierzyciela z tego powodu, iż czynność nieważną traktuje się tak, jakby nigdy do niej nie doszło.
PRZESŁANKI UZNANIA CZYNNOŚCI PRAWNEJ ZA BEZSKUTECZNĄ
- pokrzywdzenie wierzycieli
- niewypłacalność dłużnika
- świadomość dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli
- wiedza osoby trzeciej o świadomym pokrzywdzeniu wierzycieli przez dłużnika
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Anna Gluźniewicz

Ekspert Equity Investments S.A. w dziedzinie księgowości spółek

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »