| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Arbitraż międzynarodowy

Arbitraż międzynarodowy

Sądownictwo arbitrażowe zapewnia najczęściej bardziej życiowe rozstrzygnięcia sporów niż sądy państwowe. Sądzą w nich bowiem osoby lepiej znające określoną dziedzinę stosunków gospodarczych niż sędziowie zawodowi. Przeważnie bywa też szybciej i taniej przed sądem polubownym niż przed sądem państwowym, ponieważ arbitrów krępuje o wiele mniej rygorów formalnych.

Trzy formy
 
Sądownictwo polubowne można podzielić na trzy podstawowe formy:
- stałe sądy arbitrażowe, powołane głównie przez różne organizacje i zrzeszenia kupieckie, działające na podstawie wewnętrznych regulaminów;
- sądy arbitrażowe ad hoc, powołane przez same strony postępowania w celu rozwiązania konkretnego sporu; działają na podstawie zasad przyjętych przez strony;
- sądy arbitrażowe administrowane, które stanowią formę pośrednią pomiędzy sądami stałymi i ad hoc (stałe sądy arbitrażowe lub inne instytucje użyczają swojego zaplecza techniczno-organizacyjnego sądowi ad hoc).
 
Klauzula arbitrażowa
               
Aby uniknąć problemów związanych z ewentualnym sporem przed sądem powszechnym, najlepszym rozwiązaniem jest zawarcie w umowie - np. sprzedaży - klauzuli arbitrażowej. Strony kontraktu międzynarodowego, godząc się na sporządzenie klauzuli arbitrażowej, mają świadomość, że wyłączona zostanie jurysdykcja (właściwość) sądów państwowych, a ewentualny spór zostanie rozstrzygnięty przez kompetentnego arbitra lub zespół arbitrów, na których skład i wybór strony kontraktu mają bezpośredni wpływ. Zawierając kontrakt zagraniczny, warto, we własnym interesie, każdorazowo wstawić do niego jednoznaczną klauzulę arbitrażową. Włączona do kontraktu klauzula arbitrażowa zapewnia - również polskiemu kontrahentowi - wiele przywilejów i udogodnień:
- nie będzie go mógł skutecznie pozwać zagraniczny kontrahent przed jakikolwiek sąd państwowy w jego kraju ani gdziekolwiek indziej na świecie;
- ewentualny spór zostanie rozstrzygnięty przez kompetentnego arbitra lub zespół arbitrów, na których wybór polski przedsiębiorca będzie miał wpływ;
- polski kontrahent będzie mógł występować w procesie sam lub wolno mu będzie korzystać z wybranych przez niego pełnomocników; tym samym będzie mógł umocować w swojej sprawie polskich prawników, co przed obcymi sądami państwowymi jest na ogół niemożliwe;
- klauzula arbitrażowa pozwala polskiemu kontrahentowi na uzgodnienie z kontrahentem zagranicznym najdogodniejszego dla niego języka procesu, a także pozwala mu wybrać lub bezpośrednio określić procedurę, jaka będzie stosowana w postępowaniu arbitrażowym;
- w niesformalizowanym procesie arbitrażowym będzie o wiele łatwiej zakończyć spór ugodą.
Nie ma sztywnej formuły wyznaczającej treść klauzuli arbitrażowej. Powinno z niej jednak jasno wynikać, jakie spory poddaje się sądowi polubownemu (mogą one być wyraźnie określone, albo wolno napisać: arbitrażowi poddane będą wszelkie spory wynikające z niniejszego kontraktu lub w związku z nim, włączając w to jego interpretację i wykonanie) oraz to, jaki sąd arbitrażowy będzie właściwy do ich rozstrzygania.
Każda stała instytucja arbitrażowa dysponuje własnym regulaminem. Może on zawierać zalecaną treść klauzuli. Wówczas celowe jest jej przyjęcie. Przy wyborze instytucji arbitrażowej zagranicznej należy kierować się zarówno jej opinią, jak i atrakcyjnością jej regulaminu, m.in. taryfą pobieranych przez nią opłat sądowych.
Sądy arbitrażowe mogą być krajowe lub zagraniczne. W obecnym stanie prawnym strony umowy mogą wskazać miejsce arbitrażu dowolnie, czyli albo w Polsce, albo w państwie obcym. I to zarówno wtedy, kiedy umowa handlowa zawierana jest między dwoma przedsiębiorcami z Polski, jak i wówczas, gdy kontraktuje przedsiębiorca polski z mającym siedzibę za granicą.
Polscy przedsiębiorcy działający w stosunkach krajowych zyskali takie prawo na mocy nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego, która weszła w życie 17 października 2005 r. W poprzednim stanie rzeczy zapis na zagraniczny arbitraż był dopuszczalny tylko wtedy, gdy umowa była zawierana z kontrahentem mającym siedzibę za granicą, bądź prowadzącym za granicą przedsiębiorstwo, którego sprawa dotyczyła. Z uwagi na skreślenie przepisu tak regulującego dopuszczalność sporu przed obcym arbitrażem należy uznać, że polskie prawo nie nakłada dziś na polskich przedsiębiorców żadnych ograniczeń co do wyboru miejsca prowadzenia sporu.
Obecnie zatem, jeśli polscy przedsiębiorcy życzą sobie, by ewentualne spory wynikające z łączącej ich umowy były rozstrzygane przez arbitraż za granicą, mogą skutecznie taki zapis zawrzeć w umowie handlowej.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Perfecta

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »