| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Prawo autorskie dla przedsiębiorcy

Prawo autorskie dla przedsiębiorcy

Znajomość prawa autorskiego stała się konieczna w działalności gospodarczej przede wszystkim w związku z zaostrzaniem się konkurencji. Dotrzymywanie kroku największym na rynku firmom wymaga nawet od małych przedsiębiorców reklamowania się, a tym samym - zawierania umów z twórcami. Poza tym zdobywanie wiedzy na temat prawa autorskiego wymusza rozwój nowych technologii, w szczególności internetu.

Komu pierwotnie przysługują prawa
 
Prawa autorskie dzielimy na prawa osobiste i majątkowe. Osobiste powstają zawsze na rzecz twórcy i ewentualnie współtwórcy, natomiast prawa majątkowe mogą powstać na rzecz twórcy, współtwórcy, pracodawcy w granicach określonych przez umowę o pracę, w pewnym zakresie instytucji naukowej, w której dzieło powstało, a także mogą przysługiwać producentom oraz wydawcom.
Nie ma natomiast ustawowej definicji twórcy. W ustawie o prawie autorskim zawarto domniemanie, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu, lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.
Współautorstwo występuje wtedy, kiedy:
- wkład współautora ma charakter twórczy (osoby, które dostarczyły tylko ogólny pomysł lub koncepcję dzieła, udostępniły dokonane przez siebie odkrycia, kompletowały materiały faktograficzne bądź dokumenty wykorzystane w dziele nie są współautorami),
- wkłady tworzą jedno dzieło, które nie może być jedynie sumą wkładów twórczych (żeby wskutek połączenia wkładów powstał dodatkowy efekt, najczęściej artystyczny),
- autorzy współpracowali, co polega co najmniej na uzgodnieniu stworzenia wspólnego dzieła.
Współautorom przysługują wspólne prawa majątkowe. Domniemywa się, że wielkości ich udziałów są równe. Do wykonywania prawa do całego utworu potrzebna jest zgoda wszystkich współtwórców. Przy jej braku współtwórca może żądać rozstrzygnięcia przez sąd spornej kwestii wykonywania prawa. Sąd przy ocenie bierze pod uwagę interesy wszystkich współtwórców. To zaś oznacza, że nie powinien rozstrzygać na podstawie wielkości udziałów. Twórca części dzieła, które ma samodzielne znaczenie, może niezależnie wykonywać prawa autorskie do tej części, o ile nie powoduje to uszczerbku dla praw pozostałych twórców.
Majątkowe prawa autorskie mogą przysługiwać również pracodawcy. Dzieje się tak za sprawą tzw. utworów pracowniczych. Jeśli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron.
Według art. 12 pr. aut. pracodawca nabywa prawo do utworu z chwilą jego przyjęcia, do czego konieczne jest złożenie jednostronnego oświadczenia woli stanowiącego wyraz decyzji pracodawcy. Oznacza to, że pracodawca może utwór przyjąć, odmówić przyjęcia bądź przyjąć warunkowo.
Wszyscy przedsiębiorcy, których pracownicy tworzą w rozumieniu prawa autorskiego, powinni w celu uniknięcia niejasności i sporów wyraźnie regulować w umowach o pracę kwestie dotyczące świadczenia pracy twórczej oraz cel umów o pracę. Jeśli umowa taka nie stanowi inaczej, to wynikające ze stosunku pracy obowiązki twórcy obejmują działalność twórczą, a wynagrodzenie za pracę stanowi równocześnie zapłatę za przeniesienie autorskich praw majątkowych na pracodawcę lub za zezwolenie na korzystanie przez niego z utworu w zakresie objętym umową.
Jeżeli pracodawca w okresie dwóch lat od daty przyjęcia utworu nie przystąpi do rozpowszechniania utworu przeznaczonego w umowie o pracę do rozpowszechniania, twórca może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni termin na rozpowszechnienie utworu z tym skutkiem, że po jego bezskutecznym upływie prawa uzyskane przez pracodawcę wraz z własnością przedmiotu, na którym utwór utrwalono, powracają do twórcy, chyba że umowa stanowi inaczej. Również jeśli umowa o pracę nie stanowi inaczej, z chwilą przejęcia utworu pracodawca nabywa własność przedmiotu, na którym utwór utrwalono. Do utworu pracownika pracodawcy przysługują autorskie prawa majątkowe jedynie w granicach wyznaczonych przez umowę. Wszelkie inne przysługują twórcy.
Odmienną regulację przyjęto dla utworów tworzonych w instytucjach naukowych w czasie świadczenia pracy. Wobec takich utworów instytucjom naukowym przypada:
- pierwszeństwo publikacji naukowego utworu pracownika, za co przysługuje twórcy prawo do wynagrodzenia,
- możliwość korzystania z materiału naukowego zawartego w utworze bez odrębnego wynagrodzenia,
- możliwość udostępnienia dzieła osobom trzecim, jeżeli to wynika z uzgodnionego przeznaczenia utworu lub zostało postanowione w umowie.
Do utworów zbiorowych, w szczególności encyklopedii lub publikacji periodycznych, autorskie prawa majątkowe przysługują producentowi lub wydawcy. Im także przysługuje prawo do tytułu. Do poszczególnych części utworów zbiorowych, mających samodzielne znaczenie autorskie, prawa majątkowe przysługują twórcom. Tak samo jak w przypadku twórcy, nie ma ustawowej definicji producenta ani wydawcy. Wprowadzono jednak domniemanie, że producentem lub wydawcą jest osoba, której nazwisko lub nazwę uwidoczniono w tym charakterze na przedmiotach, na których utwór utrwalono, albo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Tax Care

Lider wśród biur księgowych dla mikro- i małych firm

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »