| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Prawo autorskie dla przedsiębiorcy

Prawo autorskie dla przedsiębiorcy

Znajomość prawa autorskiego stała się konieczna w działalności gospodarczej przede wszystkim w związku z zaostrzaniem się konkurencji. Dotrzymywanie kroku największym na rynku firmom wymaga nawet od małych przedsiębiorców reklamowania się, a tym samym - zawierania umów z twórcami. Poza tym zdobywanie wiedzy na temat prawa autorskiego wymusza rozwój nowych technologii, w szczególności internetu.

Prawa pokrewne
 
Przez pojęcie praw pokrewnych należy rozumieć prawa, które są w pewien sposób powiązane z prawami autorskimi i zostały uregulowane w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Dzieli się je na prawa do artystycznych wykonań, fonogramów, wideogramów, nadań, do pierwszego wydania oraz do wydania naukowego i krytycznego.
Artystyczne wykonanie utworów lub dzieł sztuki ludowej także są prawem chronione. Prawa przysługują artyście wykonawcy. Artysta wykonawca to osoba, której działanie prowadzi do powstania artystycznego wykonania. Chodzi o wykonanie utworu lub dzieła sztuki ludowej. Artystami wykonawcami są aktorzy, recytatorzy, dyrygenci, instrumentaliści, tancerze i inne osoby, które w sposób twórczy przyczyniły się do powstania artystycznego wykonania.
Ochroną prawną objęte jest również pierwsze utrwalenie warstwy dźwiękowej wykonania utworu albo innych zjawisk akustycznych, czyli fonogram.
Wideogramem jest pierwsze utrwalenie sekwencji ruchomych z dźwiękiem lub bez, niezależnie od tego, czy stanowi ono utwór audiowizualny. Oznacza to, że wideogram i utwór audiowizualny to dwa odrębne przedmioty praw.
Prawa pokrewne do fonogramu lub wideogramu przysługują producentem fonogramu lub wideogramu. Są to osoby, pod których nazwiskiem lub firmą fonogram względnie wideogram został po raz pierwszy sporządzony. Przyjmuje się, że producentem jest osoba, która podejmuje inicjatywę danego przedsięwzięcia (wyprodukowania) i ponosi odpowiedzialność za jej wydanie.
Nadanie, czyli prawo do nadań, przysługuje organizacji radiowej lub telewizyjnej, która stworzyła program. Nie ma ustawowej definicji nadawcy. Na gruncie ustawy można przyjąć, że nadawcą jest podmiot, który stworzył program, a następnie go rozpowszechnił. Ustawa o radiofonii i telewizji stwierdza, że nadawcą jest ten, który tworzy lub zestawia programy i rozpowszechnia je lub przekazuje innym osobom w celu rozpowszechnienia w całości i bez zmian.
Przy pierwszym wykonaniu przedmiotem prawa ochronnego jest pierwsze publiczne udostępnienie utworu, którego czas ochrony upłynął, a jego egzemplarze nie były za życia twórcy publicznie udostępnione. Ochrona przysługuje wydawcy, który opublikował lub w inny sposób rozpowszechnił utwór.
Przedmiotem ochrony prawa do wydania krytycznego oraz wydania naukowego jest praca o charakterze naukowym, wykorzystująca metody naukowe, które służą do opracowania wydania naukowego lub krytycznego tekstu lub utworu niechronionego już prawem autorskim. Chodzi np. o edycje starych rękopisów, zapisów nutowych, listów. Podmiotem praw do wydań krytycznych i naukowych jest każda osoba, która po upływie czasu ochrony utworu przygotowała wydanie krytyczne lub naukowe takiego utworu.
 
Konieczna zgoda uprawnionego
 
Każde wykorzystanie utworu bądź przedmiotu praw pokrewnych (chyba że wygasły prawa majątkowe bądź korzystanie mieści się w dozwolonym użytku prywatnym lub publicznym) wymaga zgody uprawnionego lub reprezentującej go organizacji zbiorowego zarządzania. Wykorzystaniem utworu jest np. jego utrwalenie, wprowadzenie do obrotu, publiczne wykonanie, publiczne odtworzenie, wystawienie, najem lub dzierżawa.
Warto przy tym pamiętać, że niektóre dobra składają się zarówno z praw autorskich, jak i praw pokrewnych, którymi są one objęte. Dla przykładu każde nagranie piosenki jest:
- utworem, ponieważ ktoś napisał tekst oraz skomponował muzykę,
- artystycznym wykonaniem, bo ktoś tekst odśpiewał, a muzykę zagrał,
- fonogramem, ponieważ ktoś odśpiewany tekst i zagraną muzykę nagrał.
W związku z tym, żeby móc wykorzystać nagranie piosenki, trzeba uzyskać zgodę twórcy, wykonawcy oraz producenta nagrania.
Zgodę taką zazwyczaj uzyskuje się za pomocą organizacji zbiorowego zarządzania (np. ZAiKS-u).
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Wydra

Specjalista w dziedzinie dotacji unijnych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »