| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Krajowe sądy polubowne

Krajowe sądy polubowne

Sądownictwo polubowne, czyli arbitraż, jest skutecznym i często tańszym niż postępowanie przed sądami państwowymi sposobem rozstrzygania sporów gospodarczych. Przedsiębiorcy jednak stosunkowo rzadko korzystają z takiej możliwości, ponieważ przeważnie mało o niej wiedzą.

Tryb postępowania
 
W braku odmiennego uzgodnienia stron sąd polubowny decyduje, czy przeprowadzić rozprawę w celu przedstawienia przez strony twierdzeń lub dowodów na ich poparcie, czy też postępowanie będzie prowadzone na podstawie dokumentów i innych pism, bez wyznaczania rozprawy. Jeśli strony nie uzgodniły, że postępowanie będzie prowadzone bez wyznaczania rozprawy, sąd polubowny jest obowiązany rozpoznać sprawę na rozprawie, gdy jedna ze stron tego zażąda.
Strony powinny być odpowiednio wcześnie zawiadomione o rozprawie oraz posiedzeniach sądu polubownego odbywanych w celu przeprowadzenia dowodów.
Wszelkie pisma składane przez stronę sądowi polubownemu powinny być doręczone drugiej stronie. I pozwanemu, i powodowi powinny być doręczone opinie biegłych oraz inne dowody na piśmie, które sąd polubowny może wziąć pod uwagę przy rozstrzyganiu sporu.
 
Bierność procesowa
 
Dla powoda irytująca i trudna praktycznie bywa bierność procesowa pozwanego. A można się z nią spotkać, gdy pozwany przed sąd polubowny (zgodnie z wcześniejszym zapisem na taki sąd) nie podejmuje żadnych czynności procesowych zmierzających do obrony swoich interesów. W praktyce działa to tak, że mimo prawidłowego zawiadomienia strona nie stawia się na posiedzenia, albo stawiwszy się nie bierze udziału w postępowaniu. W takim wypadku sąd powszechny, jeśli nie ma żadnych przesłanek negatywnych, wydaje wyrok zaoczny na zasadach przewidzianych w k.p.c., uznając za prawdziwe okoliczności faktyczne przytoczone przez powoda w pozwie i innych pismach doręczonych pozwanemu przed terminem rozprawy (o ile oczywiście nie budzą wątpliwości albo nie mają na celu obejścia prawa). Sąd arbitrażowy przed nowelizacją k.p.c. miał z tym problem (ze względu na to, że rozstrzygnięcie sądu polubownego miało zostać podjęte po wszechstronnym wyjaśnieniu niezbędnych okoliczności sprawy, a warunek ten można było uznać za spełniony dopiero po złożeniu oświadczeń przez pozwanego i ustosunkowaniu się przez niego do twierdzeń powoda).
Teraz arbitraż prowadzi postępowanie nawet wtedy, kiedy pozwany nie wniesie odpowiedzi na pozew. Jednak - brak odpowiedzi nie może być uznany za przyznanie faktów przytoczonych w pozwie. Dlatego pozwany może złożyć odpowiedź na pozew, ale nie musi. I jeśli żądania pozwu są dostatecznie udokumentowane, a ich treść oraz przytoczone okoliczności nie budzą wątpliwości, sąd polubowny ma obowiązek rozstrzygnąć spór. Ponadto, zgodnie z k.p.c., gdy strona nie stawi się na rozprawie lub nie przedstawi dokumentów, które powinna była złożyć, sąd arbitrażowy może prowadzić postępowanie i wydać wyrok na podstawie zebranego materiału dowodowego. Złagodzone zostały również wymagania co do konieczności przeprowadzenia samej rozprawy. Obecnie, jeżeli strony nie postanowią inaczej, sąd decyduje, czy przeprowadzać rozprawę, by strony mogły przedstawić twierdzenia lub dowody na ich poparcie, czy też postępowanie obędzie się bez wyznaczania rozprawy. Korzystając z tej drugiej możliwości, sąd orzeka na podstawie zgromadzonych dokumentów. Również same strony mogą postanowić, że postępowanie zostanie prowadzone bez rozprawy. Takie zastrzeżenie umowne powinno wiązać sąd. Odzwierciedlenie przepisów k.p.c. co do bierności procesowej można znaleźć również w regulaminach stałych sądów polubownych.
 
Wyrok i zakończenie postępowania
 
Sąd polubowny rozstrzyga spór według prawa właściwego dla danego stosunku, ale gdy strony go do tego wyraźnie upoważnią, może orzekać według ogólnych zasad prawa lub zasad słuszności. W każdym przypadku sąd polubowny bierze pod uwagę postanowienia umowy oraz ustalone zwyczaje mające zastosowanie do danego stosunku prawnego.
Jeżeli chodzi o samo wydanie wyroku, gdy sąd polubowny rozpoznawał sprawę w składzie więcej niż jednego arbitra, jego orzeczenia co do zasady zapadają większością głosów.
Arbiter, który głosował przeciwko stanowisku większości, może na wyroku przy swoim podpisie zaznaczyć, że zgłosił zdanie odrębne.
Uzasadnienie zdania odrębnego należy sporządzić w terminie dwóch tygodni od sporządzenia motywów rozstrzygnięcia i dołączyć do akt sprawy.
Jeżeli przy wydawaniu wyroku nie można osiągnąć wymaganej jednomyślności lub większości głosów co do rozstrzygnięcia o całości lub o części przedmiotu sporu, zapis na sąd polubowny traci w tym zakresie moc.
Wyrok sądu polubownego powinien być sporządzony na piśmie i podpisany przez arbitrów, którzy go wydali. Jeżeli jest wydany przez sąd polubowny rozpoznający sprawę w składzie trzech lub więcej arbitrów, wystarczą podpisy większości arbitrów z podaniem przyczyny braku pozostałych podpisów.
Wyrok powinien zawierać motywy rozstrzygnięcia, a także wskazywać zapis, na podstawie którego wyrok wydano. Musi również zawierać oznaczenie stron i arbitrów, a także określać datę i miejsce jego wydania. Gdy każdy z arbitrów podpisuje wyrok w innym państwie, a strony nie określiły miejsca wydania wyroku, miejsce to określa sąd polubowny.
Wyrok sądu polubownego jest doręczany stronom.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Krzysztof Kłosowski

Prawnik, doradca podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »