| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Krajowe sądy polubowne

Krajowe sądy polubowne

Sądownictwo polubowne, czyli arbitraż, jest skutecznym i często tańszym niż postępowanie przed sądami państwowymi sposobem rozstrzygania sporów gospodarczych. Przedsiębiorcy jednak stosunkowo rzadko korzystają z takiej możliwości, ponieważ przeważnie mało o niej wiedzą.

Skład sądu polubownego
 
Kodeks postępowania cywilnego przewiduje, że w pierwszej kolejności strony mogą w umowie określić liczbę sędziów sądu polubownego (arbitrów). Jeżeli zaś tego nie uczyniły, powołuje się sąd w składzie trzech arbitrów. Trzeba przy tym pamiętać, że postanowienia umowy przyznające jednej ze stron więcej uprawnień przy powołaniu sądu polubownego są bezskuteczne.
Arbitrem może być osoba fizyczna - bez względu na obywatelstwo - mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Nie może nim być jednak czynny sędzia państwowy, a jedynie sędzia w stanie spoczynku.
Strony mogą same uzgodnić sposób powołania arbitrów. Jeśli jednak nie ma takiej regulacji, w zależności od składu ilościowego sądu polubownego, arbitrów powołuje się w sposób następujący:
- jeżeli sprawa ma być rozpoznawana przez sąd polubowny składający się z nieparzystej liczby arbitrów, każda ze stron powołuje równą liczbę arbitrów, a następnie arbitrzy powołują arbitra przewodniczącego; jeżeli strona nie powoła arbitra lub arbitrów w terminie miesiąca od otrzymania żądania drugiej strony, by to uczyniła, lub jeśli arbitrzy powołani przez strony nie powołali arbitra przewodniczącego w terminie miesiąca od dnia ich powołania, arbitra, arbitrów lub arbitra przewodniczącego powołuje sąd na wniosek którejkolwiek ze stron;
- jeżeli sprawa ma być rozpoznawana przez jedynego arbitra, a w terminie miesiąca od dnia, w którym jedna ze stron zwróciła się o wspólne powołanie arbitra, strony tego nie uczyniły, arbitra powołuje sąd na wniosek którejkolwiek ze stron;
- jeżeli sprawa ma być rozpoznawana przez sąd polubowny składający się z parzystej liczby arbitrów, każda ze stron powołuje równą ich liczbę, a wszyscy oni wybierają ze swego grona przewodniczącego; gdyby strona nie powoła arbitra lub arbitrów w terminie miesiąca od otrzymania żądania drugiej strony, by to uczyniła, lub jeśli arbitrzy powołani przez strony nie wybraliby arbitra przewodniczącego w ciągu miesiąca od ich powołania, to arbitra, arbitrów lub arbitra przewodniczącego powołuje sąd na wniosek którejkolwiek ze stron.
Może się zdarzyć i tak, że według umowy stron, arbitra lub arbitra przewodniczącego ma powołać osoba trzecia. I jeśli nie dokona tego w terminie określonym przez strony, lub kiedy strony tego terminu nie określiły, to w terminie miesiąca od wezwania jej, by to uczyniła, każda ze stron może wystąpić do sądu z wnioskiem o powołanie arbitra lub arbitra przewodniczącego. Strony również i w tym zakresie mogą wprowadzić odmienne regulacje.
Powołując arbitra, sąd bierze pod uwagę kwalifikacje, jakie arbiter powinien mieć stosownie do porozumienia stron oraz inne okoliczności, które zapewniają powołanie na arbitra osoby niezależnej i bezstronnej.
Ten, kto został powołany na arbitra, powinien niezwłocznie ujawnić stronom wszystkie okoliczności, które mogłyby wzbudzić wątpliwości co do jego bezstronności lub niezależności.
Arbiter może być wyłączony tylko wtedy, kiedy zachodzą okoliczności, które budzą uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności lub niezależności, a także wtedy, gdy nie ma kwalifikacji określonych w umowie stron. Wyłączenia arbitra, którego strona sama powołała lub w powołaniu którego uczestniczyła, może żądać tylko z przyczyn, o których się dowiedziała po powołaniu takiej osoby.
Arbiter może ustąpić w każdym czasie. Jeżeli nastąpiło to bez ważnych powodów, arbiter ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę.
Warto wskazać, że strony mogą samodzielnie określić tryb postępowania o wyłączenie arbitra. Mogą również w każdym czasie złożyć zgodne oświadczenie na piśmie o odwołaniu każdego z arbitrów. Na wniosek którejkolwiek ze stron sąd może odwołać arbitra, jeżeli jest oczywiste, że osoba ta nie wykona swych czynności w odpowiednim terminie, albo opóźnia się z ich wykonywaniem bez uzasadnionej przyczyny.
W razie wygaśnięcia powołania arbitra nowy (zastępczy) arbiter jest powoływany w sposób przewidziany dla powołania arbitra.
Arbiter ma prawo do wynagrodzenia za swoje czynności i do zwrotu wydatków poniesionych w związku z wykonywaniem swych czynności. Odpowiedzialność stron z tego tytułu jest solidarna. Jeżeli co do wysokości wynagrodzenia i zwracanych wydatków nie nastąpiło porozumienie arbitra ze stronami, arbiter może żądać, by sąd ustalił należne mu kwoty stosownie do nakładu pracy oraz wartości przedmiotu sporu, a także wydatki podlegające zwrotowi. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Paweł Majtkowski

Analityk Expandera

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »