| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Umowa factoringu

Umowa factoringu

Factoring to skup wierzytelności połączony ze świadczeniem dodatkowych usług – np. związanych z rachunkowością – na rzecz przedsiębiorców zbywających swe wierzytelności. Trudnią się nim przeważnie banki, choć nie jest to działalność dla nich zastrzeżona.

Treść umowy
 
Prawa i obowiązki stron umowy określa każdorazowo konkretna umowa, a precyzyjniej – ramowe opracowania przygotowane przez factora w formie odpowiednich wzorców i regulaminów. Dowolność tych opracowań ograniczona jest art. 3531 k.c. Ich treść ani cel nie mogą sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Umowa factoringu – jak każda inna – musi zawierać pewne stałe elementy, na podstawie których można stwierdzić bez wątpliwości, że strony zawarły tę właśnie, a nie inną umowę. Chodzi o essentialia negotii, czyli elementy przedmiotowo istotne, indywidualizujące umowę pod względem prawnym.
Dla factoringu są to:
• odpłatny przelew wielerzycielności za cenę niższą od jej nominalnej wartości (pomniejszoną o wartość odsetek lub dyskonta w zależności od tego, czy odsetki są naliczane z góry, czy z dołu) oraz
• świadczenie przez faktora czynności mających charakter dodatkowej usługi.
Przez umowę factoringu faktor nabywa odpłatnie od faktoranta wierzytelność przysługującą mu w stosunku do nabywcy jego towarów i usług oraz świadczy dodatkowe usługi. Przy takim modelowym ujęciu rodzą się dwa pytania natury ogólnej, a mianowicie: czy istotę factoringu wyczerpuje sam przelew wierzytelności, bez świadczeń dodatkowych faktora o charakterze usługowym oraz czy umowa o świadczenie tylko dodatkowych usług, bez przelewu wierzytelności będzie factoringiem? Na tak postawione pytania należy odpowiedzieć, że zdecydowanie nie. Gdyby istota factoringu wyczerpywała się jedynie przez zbycie wierzytelności, to nie byłaby niczym innym jak przelewem uregulowanym w przepisach art. 509 i nast. k.c. Tymczasem konwencja ottawska z 28 maja 1988 r. o międzynarodowym factoringu wymaga, by przejęciu wierzytelności towarzyszyły przynajmniej dwie czynności o charakterze usługi świadczonej przez factora. I choć Polska nie jest stroną tej konwencji, to nie można jej odmówić waloru poznawczo-interpretacyjnego. Również samo świadczenie usług przez factora nie wyczerpuje treści przedmiotowo istotnej dla umowy factoringu, którego sensem ekonomicznym jest zbycie wierzytelności.
Poza elementami przedmiotowo istotnymi umowy factoringu w grę mogą wchodzić także elementy podmiotowo istotne, niewpływające na klasyfikację prawną umowy, które jednak z woli stron zostały w treści umowy podniesione do rangi przedmiotowo istotnych. Mogą to być – przykładowo – ustalenia dotyczące wysokości prowizji i opłat, formy zabezpieczenia transakcji, okresu obowiązywania umowy, warunków wypowiedzenia i wygaśnięcia umowy. Omawiana grupa postanowień z reguły ma pomóc rozstrzygnąć zasadniczą kwestię: czy zbywca, czy nabywca ponosi ryzyko niewypłacalności dłużnika. Zgodnie z treścią art. 516 k.c., zbywca wierzytelności ponosi względem nabywcy odpowiedzialność za wypłacalność dłużnika w chwili przelewu tylko o tyle, o ile tę odpowiedzialność na siebie przyjął. Z treści umowy musi więc jasno wynikać odpowiedzialność factoranta za wypłacalność dłużnika w chwili zawarcia umowy factoringu, jeżeli bank do tego dąży. W przeciwnym razie nie będzie w tym zakresie ponosił odpowiedzialności.
WYPŁACALNOŚĆ DŁUŻNIKA
Wypłacalność dłużnika oznacza, że jego sytuacja pozwala mu wywiązać się z zobowiązania, że nie jest w stanie likwidacji ani upadłości, że nie toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne lub układowe.
Przyjęcie odpowiedzialności za istnienie wierzytelności w chwili przelewu nie rozstrzyga kwestii odpowiedzialności za istnienie praw akcesoryjnych, zabezpieczających cedowaną wierzytelność. Przyjmuje się, że warunkiem powstania odpowiedzialności jest wyszczególnienie w umowie, o jakie prawa akcesoryjne chodzi.
ZABEZPIECZENIE WIERZYTELNOŚCI
Odpowiedzialność za istnienie zabezpieczenia nie rozciąga się na jego efektywność.
Na podstawie art. 516 k.c. faktorant nie ponosi odpowiedzialności, gdy wierzytelność przestaje istnieć już po dokonaniu przelewu na podstawie umowy factoringu. Dlatego praktyka profesjonalnego obrotu wierzytelnościami idzie krok dalej w stosunku do kodeksowego uregulowania i obciąża także zbywcę ryzykiem wypłacalności dłużnika w chwili wymagalności wierzytelności, nadając tym samym umowie postać factoringu nieprawidłowego (niepełnego).
 
Rodzaje factoringu
 
Praktyka gospodarcza państw o rozwiniętej gospodarce rynkowej wykształciła wiele form factoringu. Podstawowe kryterium ich podziału skupia się wokół ryzyka niewypłacalności dłużnika. W gruncie rzeczy sprowadza się to do kwestii, czy nabycie przez faktora wierzytelności ma charakter definitywny, czy warunkowy. Z tego punktu widzenia wyróżniamy factoring pełny, nazywany również właściwym, niepełny, inaczej niewłaściwy, oraz mieszany.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

LeftHand

Firma LeftHand od ponad 15 lat istnieje na rynku oprogramowania księgowego na systemy Linux i Windows.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »