| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Wybór prawa w umowach z zagranicznym przedsiębiorcą

Wybór prawa w umowach z zagranicznym przedsiębiorcą

Zawsze, gdy polski przedsiębiorca zawiera umowę z przedsiębiorcą z innego kraju, staje pytanie: prawo jakiego państwa będzie miało zastosowanie do danego stosunku prawnego? Kolizja między systemami, co do zasady, rozstrzygana jest za pomocą przepisów prawa prywatnego międzynarodowego.

Prawo prywatne międzynarodowe
 
W Polsce ustawą zawierającą reguły kolizyjne jest prawo prywatne międzynarodowe z 12 listopada 1965 r. Jej przepisy znajdują zastosowanie tylko wtedy, kiedy umowa międzynarodowa, której Polska jest stroną, nie stanowi inaczej. Innymi słowy, umowy międzynarodowe rozstrzygające kolizję między systemami prawnymi różnych państw mają pierwszeństwo przed ustawą z 1965 roku.
Przepisy prawa prywatnego międzynarodowego charakteryzuje specyficzna struktura. Zawierają abstrakcyjny opis sytuacji życiowej, nakaz stosowania prawa określonego państwa i przede wszystkim kryterium, za pomocą którego wskazywane jest prawo właściwe, czyli to, które powinno znaleźć zastosowanie w określonym przypadku, zwane łącznikiem. Łączniki wskazane w prawie prywatnym międzynarodowym mają charakter obiektywny. Ustawa wskazuje, z jakiego systemu normy merytoryczne powinny mieć zastosowanie.
 
Sposób i moment wyboru prawa
 
Strony umowy mogą wybrać właściwe dla niej prawo. Jest to związane z zasadą autonomii ich woli, przez którą rozumie się przyznanie podmiotom prawa do samodzielnego kształtowania ich sytuacji prawnej. Decyzja taka musi uwzględniać – prócz potrzeb kontrahentów – charakter łączącego ich stosunku zobowiązaniowego. Jeżeli strony takiego wyboru nie dokonają, to w razie wątpliwości co do interpretacji ich umowy, znajdą zastosowanie normy kolizyjne.
Przezorni kontrahenci często już w momencie zawierania kontraktu umieszczają w nim klauzulę wskazującą, które prawo będzie właściwe do jego interpretacji. Jeżeli więc kontrahenci prowadzą działalność gospodarczą w różnych krajach, wskazanie prawa rządzącego łączącym ich zobowiązaniem powinno być działaniem standardowym. Pozwoliłoby to wyeliminować problemy interpretacyjne.
Warto pamiętać, by zastosowane klauzule nie zawierały negatywnego wyboru prawa. Oznacza to, że wybór prawa nie powinien być zapisany np. tak: „strony wyłączają stosowanie prawa polskiego do wszelkich spraw wynikających z zawartej umowy”. Wybór prawa w znaczeniu art. 25 prawa prywatnego międzynarodowego oznacza bowiem pozytywne wskazanie prawa stosowanego do umowy. Można to zapisać np. tak: „strony poddają wszelkie spory mogące wyniknąć z niniejszej umowy regulacji prawa polskiego”. Strony mogą ograniczyć się do określenia łącznika wskazującego prawo właściwe. Dopuszczalna jest więc klauzula przewidująca właściwość prawa państwa, w którym przykładowo jedna ze stron kontraktu ma siedzibę.
Niedopuszczalny jest wybór prawa nieistniejącego (już lub jeszcze). Wybór prawa nie może także sprowadzać się do upoważnienia osoby trzeciej do określenia prawa właściwego. Nie oznacza to oczywiście, że wybór prawa musi być dokonywany przez strony osobiście. Udział przedstawicieli w takich czynnościach ze zrozumiałych względów jest dopuszczalny.
Prawo właściwe może być wybrane w dowolnej formie. Nie jest konieczna forma pisemna. Wystarczy oświadczenie – wyraźne lub nawet dorozumiane. Dorozumiana wola strony w zakresie wyboru prawa może wyniknąć pośrednio z postanowień kontraktu, z zachowania się stron (zarówno w trakcie zawierania kontraktu, jak i potem) oraz z innych okoliczności dotyczących kontraktu.
KILKUKROTNY WYBÓR
Nie ma przeszkód, by strony zmieniały wybór. Dopuszczalne jest również uchylenie wyboru prawa dokonanego wcześniej.
Z praktycznych względów, dla celów dowodowych, wskazane jest jednak dokonywanie takiego wyboru na piśmie. Tego rodzaju rozwiązanie pozwala na wykluczenie podważenia lub zakwestionowania wyboru choćby przez drugą stronę kontraktu.
Po to, by wybrać prawo, można zamieścić w kontrakcie odpowiednią klauzulę lub zawrzeć odrębną umowę regulującą to zagadnienie (zarówno przed zawarciem kontraktu głównego, jak i potem).
Niezależnie od tego, na którą wersję zdecydują się strony, wybór prawa należy postrzegać jako postanowienie o samodzielnym bycie prawnym. Dlatego jego ważność należy rozpatrywać niezależnie od zapisów kontraktu głównego.
Przesłanki zawarcia i ważności umowy o wybór prawa powinno się w zasadzie oceniać według prawa, które strony wybrały dla umowy zobowiązaniowej. Można bowiem przyjąć, że strony chcą działać w ramach prawa im najbliższego. Wybrane prawo będzie właściwe również dla oceny powstania zobowiązania, jego treści oraz wygaśnięcia. Jeżeli jednak okaże się, że strony nie dokonały ważnego wyboru prawa, nieważność ta nie rozciągnie się na kontrakt główny, a jedynie spowoduje, że zastosowanie znajdzie łącznik obiektywny, wskazany przez prawo prywatne międzynarodowe. Jeżeli natomiast główna umowa okaże się nieważnie zawarta w świetle wybranego prawa, to wybór ten pozostanie ważny, zaś wybrane prawo utrzyma właściwość dla oceny skutków nieważnej umowy.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Strict Minds Communication

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »