| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Weksel w obrocie gospodarczym

Weksel w obrocie gospodarczym

Weksle mogą być wykorzystywane nie tylko jako środek płatniczy, lecz także jako wygodne zabezpieczenie roszczeń. Z jednej strony bowiem nie powodują zamrożenia pieniędzy dłużnika, a z drugiej wierzyciel, który uzyskał weksel, w każdym momencie może domagać się zapłaty wymienionej w nim kwoty.

Elementy weksla
 
Weksel trasowany i własny powinien zawierać:
1. nazwę weksel w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono
Bez względu na to, czy weksel jest wystawiany na urzędowym formularzu, czy na czystej kartce papieru, słowo weksel powinno się znajdować w dokumencie już w chwili składania podpisu przez wystawcę. Umieszczenie go w samym tytule dokumentu nie wystarczy. Celem umieszczenia tego określenia w tekście dokumentu jest przede wszystkim zwrócenie uwagi podpisującego na charakter i rozmiar zobowiązania, które zaciąga. Brak słowa weksel w jego treści bądź nieprawidłowe jego użycie powoduje, że weksel jest nieważny.
2. bezwarunkowe polecenie zapłacenia oznaczonej sumy
W wekslu trasowanym bezwarunkowe polecenie zapłaty polega na tym, że wystawca daje dyspozycję osobie trzeciej (trasatowi), by zapłaciła za niego pewną kwotę. Formuła weksla trasowanego może brzmieć: „zapłaci Pan (zapłacicie) za ten weksel”.
W wekslu własnym wystawca sam zobowiązuje się do zapłaty sumy określonej w treści weksla, czyli: „zapłacę za ten własny weksel na zlecenie...”.
Niedopuszczalne byłoby użycie np. formuły „celem zabezpieczenia roszczenia z umowy...”.
W wekslu trasowanym, obok polecenia zapłaty, należy wpisać nazwisko trasata, czyli osoby, która ma zapłacić.
3. oznaczenie sumy, która ma być zapłacona
W wekslu musi być wyraźnie wskazana suma wekslowa, czyli kwota, jakiej można we wskazanym terminie żądać od dłużnika. Nie wolno jej określić inaczej niż w pieniądzu. Inne należności (np. odsetki) powinny być w zasadzie wliczone w sumę wekslową. Należy pamiętać, by podać nie tylko kwotę, ale i walutę zobowiązania. Wskazanie na wekslu tylko sumy, bez podania rodzaju waluty, powoduje nieważność weksla. Potwierdza to Sąd Najwyższy w wyroku z 8 września 1995 r. „Brak oznaczenia waluty, w jakiej wyrażono sumę wekslową, powoduje, że odnośny dokument nie jest uważany za weksel” (SN III CZP 105/95, OSNC 1995/12/174).
Weksel może opiewać tylko na jedną sumę. W żadnym wypadku nie wolno podać alternatywnie dwu. Nie można też zamieszczać na wekslu klauzul waloryzacyjnych.
4. oznaczenie terminu płatności
Prawo wekslowe przewiduje cztery sposoby oznaczenia terminu płatności weksla:
• w oznaczonym dniu,
• w pewien czas po dacie,
• za okazaniem,
• w pewien czas po okazaniu.
Najczęściej w obrocie gospodarczym stosowany jest pierwszy sposób, czyli „w oznaczonym dniu”. Datę należy oznaczyć dniem, miesiącem i rokiem. Można to zrobić cyframi. Rok wolno oznaczyć skrótem „br.” na oznaczenie bieżącego roku.
Trzeba przy tym pamiętać, że brak terminu płatności nie powoduje nieważności weksla. Weksel, który nie ma oznaczonego terminu płatności, uważany jest za weksel płatny za okazaniem (art. 2 ust. 2 pr.w.).
Termin płatności musi być jeden dla całej sumy wekslowej. Nieważne będą weksle, których suma miałaby być płatna ratami.
5. oznaczenie miejsca płatności
Przez oznaczenie miejsca płatności należy rozumieć konkretną miejscowość, faktycznie istniejącą, w której weksel ma być przedstawiony do zapłaty. Weksel unieważnia podanie fikcyjnej miejscowości. Zamiast miejsca płatności można jednak umieścić klauzulę domicyliatu.
Oznaczenie miejsca płatności również – podobnie jak to było przy oznaczeniu terminu płatności – nie jest warunkiem ważności weksla. Kiedy dokument wekslowy nie zawiera oznaczenia miejsca, w którym weksel jest płatny – będzie miała zastosowanie reguła interpretacyjna stanowiąca, że miejsce, wymienione obok nazwiska trasata (w wekslu trasowanym), uważa się za miejsce płatności. W wekslu własnym miejscem płatności jest miejsce wystawienia weksla.
6. oznaczenie remitenta
Kolejnym warunkiem ważności weksla jest oznaczenie remitenta, czyli osoby, na której rzecz lub zlecenie zapłata ma być dokonana. Remitenta oznacza się przez podanie przynajmniej jego nazwiska. W takim wypadku za uprawnionego z weksla będzie uważana każda osoba o nazwisku tożsamym z wymienionym na wekslu. W praktyce, żeby ułatwić identyfikację, oprócz nazwiska remitenta warto wskazać dodatkowo jego imię lub pierwszą literę imienia (np. A. Kowalski), a także inne dane identyfikacyjne (np. miejsce zamieszkania).
Jednoosobowego przedsiębiorcę oznacza się przez wskazanie jego nazwiska. Dopuszczalny jest też dodatek fantazyjny stanowiący część firmy (nazwy przedsiębiorcy), np. PPHU „JK”. W wypadku spółki cywilnej, którą przedsiębiorca nie jest, remitentem są wspólnicy, nie spółka, tym samym należy wskazać co najmniej nazwiska wspólników. Wymienienie tylko niektórych spośród nich powoduje, że uprawnieni czy zobowiązani z weksla są wyłącznie ci, którzy zostali wpisani na wekslu. Jeśli remitentem jest osoba prawna (np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjna, fundacja) lub inny podmiot, który we własnym imieniu może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania (np. spółki osobowe – jawna czy komandytowa) – wskazuje się pełną firmę (np. ABI spółka z o.o. lub NWB Kowalski, Nowak sp. j.).
7. oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla
Data wystawienia oznacza dzień, miesiąc i rok wystawienia weksla. Może ona być tylko jedna, nawet jeśli jest kilku wystawców.
Jeżeli weksel został wręczony jako weksel in blanco, to powinien być wystawiony z datą, w której wystawca wręczył weksel remitentowi.
Data wystawienia ma znaczenie z kilku względów. Pozwala ocenić, czy w chwili składania podpisu na wekslu osoba, która go podpisała, była zdolna do skutecznego zaciągania zobowiązań wekslowych. Jest też istotna dla określenia rocznego terminu do przedstawienia do przyjęcia weksla płatnego w pewien czas po okazaniu, terminu płatności weksla w pewien czas po dacie, dla określenia rocznego terminu, w którym weksel płatny za okazaniem powinien być przedstawiony do zapłaty.
Miejscem wystawienia weksla jest miejscowość, w której weksel został wystawiony. Powinna ona być oznaczona przez wpisanie pełnej nazwy. Jeśli natomiast zdarzy się, że na wekslu jest kilku wystawców, a obok każdego z nich zostanie podane inne miejsce, to taki weksel – w razie braku odrębnego oznaczenia miejsca wystawienia – będzie nieważny. Miejsce wystawienia weksla jest istotne dla określenia prawa, które stosuje się do danego stosunku wekslowego. Weksel, w którym w ogóle nie oznaczono miejsca wystawienia, uważa się za wystawiony w miejscu podanym obok nazwiska wystawcy.
8. podpis wystawcy weksla
Podpis musi być własnoręczny. Powinien składać się co najmniej z nazwiska wystawcy. Niedopuszczalny jest podpis w formie pieczęci, maszynowy lub komputerowy. Jedyny wyjątek przewiduje art. 75 pr.w., zgodnie z którym Za niepiśmiennych lub niemogących pisać może podpisać się na wekslu inna osoba, której podpis winien być uwierzytelniony przez notariusza lub władzę gminną z zaznaczeniem, że osoba ta podpisała się na życzenie niepiśmiennego lub niemogącego pisać. Uwierzytelnienie winno być umieszczone na wekslu lub na przedłużku.
Zasadniczo podpis powinien być czytelny i umieszczony na pierwszej stronie. Musi obejmować całą treść weksla. Nie wystarczy parafa czy wpisanie inicjałów. Podpis wystawcy umieszcza się zwykle po prawej stronie weksla, u dołu. Zamieszczenie podpisu w innym miejscu powoduje nieważność weksla. Co do osób, które podpisują weksel, to podstawowa zasada jest taka – że powinien on być podpisany przez osobę do tego upoważnioną na podstawie odrębnych podpisów. Jeśli więc weksel wystawia np. spółka handlowa, to podpisują go osoby uprawnione do reprezentacji. Prócz podpisów powinny się na nim znaleźć również pieczęcie firmowe.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Szeliga

Księgowa - specjalistka w zakładaniu spółek na Cyprze.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »