| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Rozdzielność z wyrównaniem – najlepszy ustrój dla przedsiębiorców

Rozdzielność z wyrównaniem – najlepszy ustrój dla przedsiębiorców

Pewność dotycząca odpowiedzialności za długi zaciągnięte przez jednego z małżonków w trakcie związku daje rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków. Chociażby dlatego ten ciągle mało znany ustrój wart jest uwagi przedsiębiorców. Tym bardziej, że owa wspólnota zysków jest bardziej sprawiedliwa niż tradycyjna rozdzielność majątkowa małżeńska, a intercyzę, jak każdą umowę, wolno zawrzeć zawsze – i przed ślubem i po nim.

Zmniejszenie obowiązku
 
Przepis art. 514 par. 2 k.r.o. przewiduje możliwość zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobku. Nie precyzuje jednak przesłanek skorzystania z tego uprawnienia, odsyłając ogólnie do „ważnych przyczyn”. W uzasadnieniu do projektu zmian przepisów k.r.o. wskazano na naganną postawę jednego z małżonków, który z zawinionych przez siebie przyczyn nie wykorzystywał swoich możliwości zarobkowych, trwonił majątek itp. Wydaje się jednak, że ważną przyczyną uzasadniającą zmniejszenie obowiązku wyrównania dorobku jest nie tylko naganne, sprzeczne z interesem rodziny postępowanie małżonka, którego dorobek jest mniejszy. Żądać zmniejszenia obowiązku może bowiem i żona, i mąż, a więc także, czy raczej przede wszystkim ten, którego dorobek jest większy. W związku z tym zwraca się słusznie uwagę na zawodową aktywność kobiet, przy jednoczesnym wychowywaniu dzieci i zajmowaniu się domem. Przykład ten z powodzeniem można zakwalifikować – na wniosek żony – jako „ważny powód” zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobku. Jak bowiem zauważa się „praca w domu nie materializuje się zwykle w sposób wymierny w składnikach majątku wspólnego. Nie ma przy tym innych podstaw do uwzględnienia takiej pracy podczas wyrównywania dorobków”. Pamiętać jednak należy, że z woli małżonków, wyrażonej w umowie majątkowej, wychowywanie dzieci i obowiązki domowe mogą być wprost pominięte przy obliczaniu dorobków (por. art. 513 par. 2 k.r.o.).
Dlatego skonkretyzowanie przez sądową praktykę ważnych przyczyn rozumianych jako klauzula generalna wymaga czasu. Na razie trzeba założyć, że celem wzajemnych rozliczeń jest sprawiedliwy podział w konkretnej sprawie. Sąd bierze więc pod uwagę m.in. dobro dzieci, a także zadłużenie mające związek ze wspólnością małżeńską i m.in. stan zdrowia mniej zasobnego małżonka.
 
Nierówny dostęp do sądu
 
Treścią roszczenia o wyrównanie dorobku jest żądanie zapłaty lub przeniesienie prawa. Są to z natury rzeczy żądania charakterystyczne dla procesu, w którym mamy dwie przeciwstawne sobie strony – powoda, który żąda oraz pozwanego, przeciwko któremu jest skierowane roszczenie. Naturalną więc konsekwencją treści powództwa o wyrównanie dorobków było przyjęcie procesu jako drogi wiodącej do wyrównania dorobków. W efekcie przepis art. 514 par. 1 k.r.o. legitymację czynną (rolę powoda) przyznaje temu małżonkowi, którego dorobek jest mniejszy. Takie rozwiązanie wywołuje zastrzeżenia co do zgodności z konstytucją, choć jest ono zgodne z regułami procesu. Pozew jest skierowany przeciwko temu, który ma świadczyć. Świadczący zatem nie może być powodem, tak jak dłużnik musi być pozwanym, a nie powodem. Trudno jednak dostrzec racje przemawiające za zasadnością pozbawienia prawa do sądu małżonka, którego dorobek jest większy. On także może być żywotnie zainteresowany jak najszybszym wyrównaniem dorobku, tak by dokonując rozliczeń usunąć niepewność prawną i ekonomiczną, która może trwać przez cały okres przedawnienia roszczeń współmałżonka lub byłego małżonka – w zależności od przyczyny ustania ustroju. Można zatem postawić pytanie: co w sytuacji, gdy sporem małżonków objęty jest problem, który z nich dorobił się większego majątku? Kwestia ta podlega ustaleniom sądu i może być czasem trudna do wykazania na początku procesu. Wprawdzie brak legitymacji małżonka, którego dorobek jest większy, nie zamyka mu drogi do wszczęcia i prowadzenia postępowania, ponieważ pozew przez niego złożony nie podlega odrzuceniu, a oddaleniu po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, ale rodzi się pytanie, dlaczego. Czy jest to zachęta do celowego obniżania swego dorobku, tak by uzyskując legitymację czynną pozbawić tym samym drugiej strony prawa do wyrównania? Z pewnością nie takie były intencje ustawodawcy.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

AKSJOM Doradztwo Aktuarialne

Specjalizujemy się zarówno w wycenie rezerw na świadczenie pracownicze (zgodnie z MSR 19 i KSR 6) jak i w usługach konsultingowych na rzecz instytucji finansowych (usługi aktuarialne, Wypłacalność II, zarządzanie ryzykiem, rachunkowość zakładów ubezpieczeń).

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »