| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Rozdzielność z wyrównaniem – najlepszy ustrój dla przedsiębiorców

Rozdzielność z wyrównaniem – najlepszy ustrój dla przedsiębiorców

Pewność dotycząca odpowiedzialności za długi zaciągnięte przez jednego z małżonków w trakcie związku daje rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków. Chociażby dlatego ten ciągle mało znany ustrój wart jest uwagi przedsiębiorców. Tym bardziej, że owa wspólnota zysków jest bardziej sprawiedliwa niż tradycyjna rozdzielność majątkowa małżeńska, a intercyzę, jak każdą umowę, wolno zawrzeć zawsze – i przed ślubem i po nim.

Dorobek brutto czy netto
 
Według art. 513 par. 3 k.r.o. dorobek oblicza się według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia. Konieczne jest zatem ustalenie znaczenia pojęcia majątku. A nie jest to termin jednoznaczny. W ujęciu wąskim oznacza jedynie aktywa. W szerokim obejmuje również pasywa. Odwołanie się do realnego wzrostu wartości oraz ogólnie do stanu, bez sprecyzowania, czy chodzi o stan czynny, czy bierny, wskazuje, że w kodeksie mamy do czynienia z majątkiem w znaczeniu szerokim. W konsekwencji pasywa obciążające majątek czynny małżonka zmniejszają wartość dorobku, a tym samym i obowiązek wyrównawczy określony w art. 513 k.r.o. Obliczanie zatem wzrostu wartości majątku dokonuje się przez porównanie stanu końcowego tego majątku z początkowym i odejmując obciążające małżonka w momencie ustania ustroju długi. Jest to więc ustalenie przyrostu wartości majątku netto.
 
Kiedy dochodzić wyrównania
 
Na podstawie art. 514 par. 1 k.r.o. po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonek, którego dorobek jest mniejszy niż dorobek drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków. Cechy tego ustroju ujawniają się bowiem dopiero z chwilą ustania rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobku. A więc z chwilą:
1) ustania małżeństwa (rozwód, unieważnienie małżeństwa),
2) zmiany umowy majątkowej z rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobku na zwykłą rozdzielność majątkową,
3) ustanowienia przymusowej rozdzielności, czy to z mocy prawa, czy na skutek prawomocnego orzeczenia sądu (np. w razie ubezwłasnowolnienia małżonka, ogłoszenia jego upadłości, orzeczenia przez sąd separacji).
Obowiązek wyrównania aktualizuje się dopiero z chwilą zgłoszenia stosownego żądania. Z chwilą ustania rozdzielności małżonek słabszy ekonomicznie, który np. zajmował się domem i wychowaniem dzieci, został wyposażony w prawo żądania wyrównania różnicy w przyroście wartości majątków. Uprawnienie to może realizować na dwa sposoby – przez zapłatę albo przez żądanie przeniesienia prawa.
 
Wyrównanie dorobków
 
Bez względu na przyjęty sposób rozliczeń przesłankami skutecznego żądania są:
1) ustanie rozdzielności majątkowej,
2) różnica w dorobkach małżonków, przy czym dorobek żądającego wyrównania jest mniejszy od dorobku współmałżonka.
Ponieważ mamy do czynieniem z żądaniem zapłaty lub przeniesienia prawa, to odpowiada ono pojęciu roszczenia majątkowego w rozumieniu art. 117 par. 1 kodeksu cywilnego. A jako takie ulega na przedawnieniu po upływie dziesięciu lat od chwili ustania rozdzielności majątkowej (art. 118 k.c.).
Z treści żądania wynika, że ustawa z chwilą ustania rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobku nie gwarantuje małżonkom udziału o charakterze rzeczowym w przyroście majątku. Zamiast tego mamy do czynienia z wierzytelnością. Taki charakter obowiązku wyrównania dorobku sprawia, że z chwilą ustania ustroju majątkowego nie powstaje on z mocy prawa i co za tym idzie – drugi małżonek z tą chwilą nie staje się współwłaścicielem udziału w zgromadzonym majątku pierwszego. Jest on tylko wierzycielem, nie współwłaścicielem w dorobku, więc z natury rzeczy jego pozycja jest słabsza. Można zatem obrazowo powiedzieć, że małżonkowi słabszemu ekonomicznie np. z chwilą rozwodu nic się automatycznie nie należy. Musi on żądać swoistej rekompensaty za lata pracy na rzecz gospodarstwa domowego. Zatem z małżonka nieaktywnego musi przejść transformację w małżonka aktywnego. To zaś w praktyce, po wielu latach odmiennej roli, może być istotną barierą w dochodzeniu praw.
WAŻNE
Art. 514 par. 1 k.r.o. przewiduje dwa tryby wyrównania dorobków – sądowy i umowny. Z natury rzeczy tryb sądowy zastrzeżony jest w sytuacji sporu między małżonkami, co do samej potrzeby wyrównania dorobku, ustalenia jego wartości, zakresu i rodzaju wyrównania. W tym ostatnim przypadku mieści się także spór o ewentualne zmniejszenie obowiązku wyrównania dorobków.
 
reklama

Źródło:

INFOR

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Polskie Centrum Kadrowo – Płacowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »