| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Rozdzielność z wyrównaniem – najlepszy ustrój dla przedsiębiorców

Rozdzielność z wyrównaniem – najlepszy ustrój dla przedsiębiorców

Pewność dotycząca odpowiedzialności za długi zaciągnięte przez jednego z małżonków w trakcie związku daje rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków. Chociażby dlatego ten ciągle mało znany ustrój wart jest uwagi przedsiębiorców. Tym bardziej, że owa wspólnota zysków jest bardziej sprawiedliwa niż tradycyjna rozdzielność majątkowa małżeńska, a intercyzę, jak każdą umowę, wolno zawrzeć zawsze – i przed ślubem i po nim.

Wspólnota zysków lub podział dorobku
 
Nowelą z 17 czerwca 2004 r. wprowadzono do kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.) nieznany dotąd na gruncie prawa polskiego ustrój rozdzielności majątkowej z rozliczeniem dorobków. Ustrój ten, chyba najpełniej dostosowany do zasad gospodarki rynkowej, chciano nawet podnieść do rangi ustroju ustawowego. Ostatecznie pozostał jednak ustrojem umownym. Nie osłabia to jednak wagi zmiany znacząco wpływającej na poszerzenie swobody małżonków w zakresie kształtowania ich praw majątkowych.
Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków określana jest także jako wspólnota zysków lub podział dorobku. Z założenia ma ona na celu zabezpieczenie interesów niepracującego małżonka przez zagwarantowanie mu udziału w przyroście majątku powstałego w trakcie małżeństwa. Jednocześnie ustrój ten zapewnia pewność i swobodę obrotu prawnego i gospodarczego z pełną jasnością w zakresie odpowiedzialności za długi zaciągnięte w trakcie związku przez jednego z małżonków. Można zatem śmiało powiedzieć, że atrakcyjność rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków polega na tym, że godzi wymagania nowoczesnego obrotu prawnogospodarczego z ochroną rodziny. Trzeba jednak pamiętać, że ustrój ten nie jest pozbawiony wad. W szczególności nie rozstrzyga zagadnienia równoczesnej śmierci małżonków. To zaś istotnie osłabia pozycję spadkobierców niepracującego małżonka. Nie dochodzi wówczas do podziału dorobku. Spadkobiercy dziedziczą, tak jakby małżonków obowiązywał ustrój rozdzielności majątkowej. W efekcie udział w masie spadkowej spadkobierców aktywnego gospodarczo męża lub żony ulega znacznemu podwyższeniu kosztem interesów spadkowych spadkobierców drugiego. Również w trakcie małżeństwa ustrój ten zachowuje cechy jedynie formalnoprawnego uprawnienia w małżeństwach o tradycyjnym podziale ról. Wprawdzie małżonek zajmujący się wychowaniem dzieci i prowadzeniem domu ma zagwarantowany udział w majątku zgromadzonym przez współmałżonka, ale nie mając żadnego wpływu na majątkowe decyzje, nie może skutecznie przeciwstawić się rozporządzeniom niekorzystnym zarówno z punktu widzenia rodziny, jak i swoich przyszłych interesów (po ewentualnym ustaniu wspólnoty zysków). Czysto teoretyczną możliwością pozostaje prawo żądania uznania rozporządzenia majątkiem z pokrzywdzeniem współmałżonka za czynność bezskuteczną (skarga paulińska). Wynika to z tego, że prawo to, mając charakter uniwersalny, z natury rzeczy nie uwzględnia szczególnych małżeńskich więzów. W praktyce czyni je więc mało skutecznym. W efekcie to małżonek aktywny gospodarczo decyduje, czy w ogóle powstanie majątek podlegający wyrównaniu i w jakim zakresie. Godny rozważenia zatem jest postulat wzmocnienia pozycji słabszego ekonomicznie małżonka przez wprowadzenie ograniczeń swobody rozporządzania majątkiem przez małżonka aktywnego gospodarczo.
WAŻNE
Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków może zastąpić ustawowy ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej tylko przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego. Intercyzę taką można zawrzeć i przed ślubem, i po ślubie.
 
Co to jest
 
Generalnie rzecz biorąc, istota wspólności zysków sprowadza się do dwóch elementów:
1) rozdzielności majątkowej oraz
2) wspólności dorobku rozumianej jako wzrost wartości majątku po zawarciu umowy majątkowej (art. 513 par. 1 k.r.o.).
Pomiędzy wyszczególnionymi elementami istnieje łatwa do uchwycenia granica. Jest nią w zasadzie moment ustania małżeństwa. Do tego czasu małżonków obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Stąd też odesłanie w przepisie art. 512 k.r.o. do przepisów o rozdzielności majątkowej. To, co stanowi novum, ujawnia się z chwilą ustania rozdzielności majątkowej. Od tego momentu małżonek, którego dorobek jest mniejszy, może żądać wyrównania dorobków przez zapłatę lub przeniesienie prawa (art. 514 par. 1 k.r.o.). Widać z tego, że rozdzielność z wyrównaniem nie ogranicza swobody małżonków w podejmowaniu decyzji majątkowych. Ma to szczególne znaczenie w zakresie prowadzenia przedsiębiorstwa przez jednego z małżonków. Z drugiej strony rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków z założenia zapewnia słabszemu ekonomicznie sprawiedliwy podział przyrostu wartości majątku osobistego współmałżonka, czyli tego, czego się dorobił w trakcie związku (dorobek małżeństwa).
 
reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Wojtowicz-Janicka

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »