| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak bronić się przed długami małżonka-przedsiębiorcy

Jak bronić się przed długami małżonka-przedsiębiorcy

Na obronę przed długami męża czy żony nie ma ani uniwersalnego, ani idealnego sposobu, jeżeli zobowiązania już powstały, a małżonków łączy wspólność majątkowa. Mimo to warto próbować ratunku w każdej sytuacji. I choć wiele zależy od etapu, na jakim się myśli o asekuracji, to zawsze trzeba dobrze znać swoje prawa i nie poddawać się.

Na wypadek upadłości
 
Szczególnie dotkliwe pułapki czyhają na małżonka jednoosobowego przedsiębiorcy, który zostanie poddany procedurze upadłościowej i wobec którego zostanie ogłoszona upadłość likwidacyjna. Do masy upadłości wchodzi bowiem wszystko z wyjątkiem majątku osobistego współmałżonka upadłego. Majątek wspólny, jeżeli taki przedsiębiorca i jego połowica go mieli, w całości wchodzi do masy upadłości. Podobnie zresztą, jak majątek osobisty samego upadłego (np. dom, który odziedziczył on sam po rodzicach). Prawo upadłościowe i naprawcze wprowadziło bowiem domniemanie, iż majątek wspólny, który powstał w okresie prowadzenia przedsiębiorstwa przez upadłego, został nabyty ze środków pochodzących z dochodów tego przedsiębiorstwa.
I ma to znaczenie nie tylko wtedy, gdy małżonków łączy – jak to przeważnie bywa – ustawowa wspólność majątkowa. Zasadę tę stosuje się odpowiednio, gdy na podstawie intercyzy wspólność została ograniczona lub rozszerzona, bez względu na to, czy umowa została zawarta przed ślubem, czy po nim. Wystarczy więc, że istnieje jakikolwiek majątek wspólny małżonków, a wchodzi on w skład masy upadłości. Rodzina traci wówczas najczęściej środki utrzymania. Jeżeli więc istnieje choćby cień możliwości udowodnienia, że to nie upadający przedsiębiorca jest twórcą dobrobytu rodziny i to nie z jego dochodów, czyli nie z dochodów przedsiębiorstwa powstał majątek wspólny, bo np. to drugie – żona lub mąż bardzo dobrze zarabiało i to ów nieprzedsiębiorca w dużo większym stopniu przyczynił się do nabycia dóbr wspólnych, to trzeba próbować obalić domniemanie wprowadzone przez prawo upadłościowe. Jednocześnie, z dniem ogłoszenia upadłości ustaje wspólność ustawowa między małżonkami.
PAMIĘTAJ
• Jeśli wychodzisz za mąż lub żenisz się z przedsiębiorcą, to rozważ zawarcie intercyzy jeszcze przed ślubem. Może rozsądnym ustrojem majątkowym byłaby rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków?
• Intercyza w trakcie małżeństwa ma sens wtedy, gdy nie jest jeszcze zadłużony żaden z małżonków.
• Zanim zaczniesz spłacać długi męża lub żony, sprawdź, czy prawo nakazuje ci je pokryć, na przykład:
– nie wchodzi w rachubę egzekucja z majątku wspólnego małżonków, gdy wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności;
– nie jest możliwa egzekucja z majątku wspólnego małżonków zanim wierzyciel sięgnie po majątek osobisty dłużnika;
– nie musisz spłacać długów spadkodawcy, jeżeli przyjąłeś spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
• Nie wyrażaj zgody na żadne operacje polegające na zbyciu (np. na wniesienie do spółki) lub związane z obciążeniem mieszkania, w którym mieszkasz z rodziną, nawet jeśli miałoby to przerwać złą passę w interesach małżonka, bo zaryzykujesz pozbawienie się domu.
• Wnoś powództwo przeciwegzekucyjne, gdy np. twój majątek i małżonka skutecznie dzieli intercyza, a wierzyciel udaje, że o tym nie wie.
• Jeśli nie musisz, nie przyjmuj spadku po przedsiębiorcy wprost, nawet jeżeli myślisz, że wiedziałaś/łeś o jej lub jego interesach wszystko.
Wydaje się, że jedynym pewnym ratunkiem dla małżonka upadłego przedsiębiorcy może być, czy raczej mogło być pozostawanie w ustroju rozdzielności majątkowej od początku związku. W takiej sytuacji nie ma bowiem żadnego majątku wspólnego, a tylko dwa majątki osobiste, z czego jeden – bezpieczny, bo należący do tego, kto nie jest upadłym przedsiębiorcą. Nie wystarczy znieść wspólność w chwili, gdy zaczynają się kłopoty. Intercyza jest skuteczna w stosunku do masy upadłości tylko wtedy, gdy została zawarta co najmniej dwa lata przed datą złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. I nie ma znaczenia, czy wnioskodawcą jest sam dłużnik, czy jego wierzyciele.
Jeżeliby jednak małżonkowie – mimo tego przepisu – zawarli intercyzę później, to i tak do masy upadłości weszłyby wszystkie składniki, które stanowiłyby przedmiot wspólności, gdyby nie ta umowa (syndyk może domagać się od małżonka upadłego wydania rzeczy lub praw, które byłyby wspólne, gdyby nie spóźniona umowa o rozdzielności majątkowej). Ochrona wierzycieli jest na tyle szczelna, że nawet zniesienie wspólności majątkowej przez sąd jest bezskuteczne w stosunku do wierzycieli upadłego, o ile nastąpi w ciągu roku poprzedzającego złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Co więcej, po ogłoszeniu upadłości nie można znieść wspólności ustawowej z datą wcześniejszą niż ta, w której ogłoszono upadłość. Małżonek upadłego nie może też żądać wyłączenia z masy upadłości składników, które by mu przypadły, gdyby dzielono majątek wspólny w związku z ustaniem ustawowej wspólności majątkowej. Wolno mu natomiast dochodzić w postępowaniu upadłościowym wierzytelności pieniężnej w wysokości przysługującego mu udziału w majątku wspólnym. Powinien ją zgłosić sędziemu komisarzowi. Skutkiem tego jednak, zamiast odzyskać od razu to, co do niego należało, uzyska jedynie status kolejnego wierzyciela ustawiającego się, jak inni, w kolejce do masy upadłości.
Po ustaniu postępowania upadłościowego (czy to z powodu ukończenia go, czy np. w razie umorzenia) znów powstanie między małżonkami ustawowy ustrój wspólności majątkowej, nawet jeżeli poprzednio łączyła ich wspólność umowna. Dlatego jeśli tacy małżonkowie – już raz zamieszani w procedurę upadłościową – chcieliby dalej być rozdzieleni majątkowo, to powinni niezwłocznie zawrzeć stosowną umowę majątkową małżeńską.
 
reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Krzysztof Kudlicki

Adwokat - specjalista z zakresu prawa karnego

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »