| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jaką formę opodatkowania wybrać w 2006 roku

Jaką formę opodatkowania wybrać w 2006 roku

Osoby, które planują rozpoczęcie działalności gospodarczej w 2006 roku lub uzyskiwanie przychodów z najmu, mogą wybrać rodzaj lub formę podatku dochodowego. Ale z identycznego prawa skorzystać mogą ci, którzy już w roku bieżącym osiągali takie dochody. Wybór w zdecydowanej większości przypadków powinien być oparty wyłącznie na rachunku ekonomicznym. Jednak podatnicy, którzy wybierają formę opodatkowania lub zmieniają ją na inną, muszą pamiętać, że tylko do 20 stycznia 2006 roku mają czas na poinformowanie o tym naczelnika urzędu skarbowego. Warto więc już teraz zająć się tą sprawą. Dlatego w poradniku zajmujemy się nie tylko wyjaśnieniem przepisów, ale także przedstawiamy też dokładne analizy oraz praktyczne wskazówki, które ułatwią dokonanie takiego wyboru.

Działalność gospodarcza – podatek 19-proc. czy z tabeli
 
Każdy, kto planuje w 2006 r. rozpocząć działalność gospodarczą, ale także osoby, które taką działalność zechcą kontynuować, stoją przed wyborem formy opodatkowania. Poza nielicznymi wyjątkami mogą wybrać podatek w stałej wysokości 19 proc. Ale mogą też płacić go na podstawie tabeli podatkowej. O samym wyborze tak naprawdę decydować powinien rachunek ekonomiczny.
Konsekwencją wyboru określonej formy opodatkowania są obowiązki o charakterze zgłoszeniowym, których należy dopełnić na początku roku podatkowego lub przed rozpoczęciem działalności.
PIT 19 proc.
Nie dla wszystkich jednak taki sposób rozliczania podatku jest korzystny. Większość firm prowadzonych przez osoby fizyczne osiąga obecnie w skali roku dochody niezbyt imponujące, a podatek, który płacą, nie przekracza pierwszego progu tabeli podatkowej. To oznacza, że tacy podatnicy, jeśli tylko zdecydują się wybrać podatek liniowy od działalności gospodarczej, paradoksalnie stracą, zamiast zyskać. I to wcale niemało.
Wynika to nie tylko z konstrukcji samego podatku liniowego, który nie pozwala zarówno na odliczanie ulg, jak i skonsumowanie kwoty wolnej od podatku. Zgodnie z jego logiką, trzeba bowiem zapłacić 19 gr od każdej złotówki dochodu – zarówno tej pierwszej, jak i np. zamykającej milion. Trzeba ponadto mieć na względzie, że podatnicy decydujący się na taką formę opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej dobrowolnie pozbawiają się prawa do rocznego rozliczenia podatku wspólnie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Jak wyliczyliśmy na użytek tego opracowania, dopiero przekroczenie granicy 41 840 zł rocznego dochodu z działalności gospodarczej czyni opłacalne skorzystanie z podatku w stałej wysokości 19-proc. A gdy dodatkową ceną jest utrata prawa do rocznego rozliczenia małżeńskiego lub osoby samotnie wychowującej dziecko, kwota ta wynosi 83 680 zł. Dotyczy to jednak wyłącznie dochodów z działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych. Gdy jednak w grę wchodzą inne dodatkowe dochody, te graniczne kwoty mogą kształtować się zgoła odmiennie. I choć przeprowadzono wiele analiz opłacalności, uwzględniających najrozmaitsze okoliczności, to nie sposób wyczerpać wszystkich możliwości.
Dlatego każdy przedsiębiorca przed podjęciem ostatecznej decyzji w sprawie wyboru podstawy opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w każdym kolejnym roku podatkowym – w tym także w 2006 r. musi sam dokonać analizy swojej sytuacji.
Komu opłaci się 19-proc. podatek
Dopiero przy dochodzie rocznym w wysokości 41 840 zł realna stopa podatku wyliczonego na podstawie tabeli wyniesie 19 proc. Dla dochodu małżonków będzie to 83 680 zł. Dopiero więc gdy ten dochód (po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne) przekroczy te granice, warto skorzystać z opodatkowania na zasadzie art. 30c. I to rzecz jasna wtedy, gdy podatnicy nie korzystają z żadnych ulg i odliczeń, w tym z odliczeń w ramach praw nabytych.
Gdy bowiem dodatkowo jeszcze takie odliczenia wchodzą w grę, trzeba uwzględnić je w rachunku, co sprawi, że granice dochodu rocznego, do których podatek liniowy jest nieopłacalny, przesuną się jeszcze dalej.
Stopa stała, stopa rzeczywista
Do takich wniosków prowadzą porównawcze wyliczenia. A taki stan rzeczy wynika z tego, że rzeczywista stopa podatku dochodowego, wyliczona z tabeli podatkowej, jest różna od stawek 19, 30 i 40 proc. stanowiących jej skalę. Bierze się to ze sposobu wyliczania podatku, w którym zawsze – niezależnie od wysokości podstawy opodatkowania – uwzględnia się kwotę wolną od podatku, a przy dochodach przekraczających kolejne granice podatek nie jest liczony według jednej stawki, ale stanowi sumę podatków cząstkowych. I tak do kwoty 2790 zł wynosi 0, część dochodu w granicach 2790–37 024 zł opodatkowana jest stawką 30 proc., a gdy dochód jest wyższy od 74 048 zł, to, analogicznie, jak wcześniej, jego część do 2790 zł jest nieopodatkowana, od 2790 zł do 37 024 zł zostaje objęta stawką 30 proc., a dopiero od nadwyżki ponad 74 048 zł wylicza się 40 proc. podatku. W rzeczywistości więc przy podatku wyliczanym z tabeli, dla każdej wysokości dochodu faktyczna stopa podatkowa jest inna, mieści się w przedziale od 0 proc. i zbliża do 40 proc.
Inaczej jest przy podatku liniowym. Jeśli wynosi on np. 19 proc., to od każdego 1 zł dochodu płaci się 19 proc. podatku. I to zarówno wtedy, gdy dochód wynosi 1 zł, jak gdy wynosi np. 1 000 000 zł.
Ten fakt ma fundamentalne znaczenie dla ustalenia opłacalności skorzystania z podatku w stałej wysokości 19 proc. Po dokonaniu szczegółowych wyliczeń porównawczych okazuje się, że dopiero przy dochodzie stanowiącym podstawę wyliczenia podatku w wysokości 41 840 zł podatek wyliczony jako liniowy podatek według stawki 19 proc. i podatek z tabeli podatkowej są bliskie sobie. W pierwszym przypadku wynosi on bowiem 7949,60 zł, a w drugim 7949,28 zł.
Bariera 41 840 zł
Oznacza to, że jeśli nawet pominiemy wszelkie inne okoliczności, o których dalej, podatnicy osiągający dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych, szacujący swój przyszłoroczny dochód do opodatkowania na sumę niższą niż 41 840 zł, nie powinni w ogóle brać pod uwagę rozliczenia na zasadzie art. 30c ustawy, gdyż będzie ono dla nich po prostu nieopłacalne.
Doliczanie składek ZUS
W przypadku przedsiębiorcy, który płaci składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne na zasadzie przedsiębiorcy (od minimalnej podstawy wymiaru), do średniego dochodu w wysokości 3487 zł doliczyć trzeba jeszcze składki ZUS, które także podatnik rozliczający się na zasadzie art. 30c ma prawo odliczyć od podstawy opodatkowania. Oznacza to, że trzeba jeszcze doliczyć około 500 zł miesięcznie. W praktyce więc dopiero miesięczny dochód brutto (pod odjęciu kosztów uzyskania) przekraczający 4000 zł czyni sensownym rozważanie wyboru podatku liniowego.
Oczywiście jeśli podatnik nie musi płacić składek na ZUS z tytułu działalności, bo np. łączy ją z uzyskiwaniem dochodów z pracy, jego próg opłacalności dla podatku liniowego z działalności gospodarczej wynosi 41 770 zł. Jeszcze inaczej ten próg opłacalności wyliczać muszą podatnicy, którzy chcieliby 19-proc. podatkiem liniowym z działalności gospodarczej zastąpić stosunek pracy.
Pomińmy tu aspekt formalny, generalnie wykluczający skorzystanie z opodatkowania w tej formie osób, które w ramach działalności będą wykonywały świadczenia na rzecz byłego pracodawcy i skoncentrujmy się jedynie na stronie rachunkowej.
Obciążenie składkami na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe) pracownika wynosi 18,71 proc. podstawy wymiaru. Oznacza to, że faktyczna granica dochodu brutto, przekroczenie której daje sens skorzystania z 19-proc. podatku liniowego, wynosi 49 620 zł, czyli średnio miesięcznie 4135 zł.
Działalność i inne dochody
Zajmijmy się teraz sytuacją, w której podatnik prowadzi działalność gospodarczą i osiąga przychody z pracy. Wówczas, niezależnie od wysokości dochodów z działalności gospodarczej, za podstawę analizy – wybierać opodatkowanie działalności na podstawie art. 27 czy art. 30c – powinien brać obie kategorie dochodów. Istotne jest bowiem to, że jeśli wybierze rozliczenie na zasadzie art. 27, dla ustalenia wysokości rocznego podatku brał będzie dochód powstały po zsumowaniu dochodów z obu źródeł. Gdy zaś zdecyduje się na rozliczenie działalności gospodarczej na podstawie art. 30c, zapłaci odrębny podatek od działalności gospodarczej i odrębny od dochodów z pracy.
Dla osób osiągających przychody i z działalności gospodarczej, i z pracy (lub dowolnego innego źródła rozliczanego na podstawie tabeli podatkowej) nigdy rozliczenie działalności na podstawie art. 30c nie będzie mniej korzystne niż płacenie jednego podatku od zsumowanych dochodów, czyli wybór opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej na podstawie art. 27. Co najwyżej nie będzie różnicy.
Działalność rodzinna
Jeszcze inaczej ten rachunek przedstawia się, w przypadku gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych o charakterze rodzinnym – współmałżonek jest osobą współpracującą. Jak wyliczyłem, próg opłacalności dla skorzystania z podatku liniowego wynosi wówczas 83 680 zł.
Podatek wyliczony wówczas w ten sposób wynosi 15 899,20 zł, natomiast w ramach rozliczenia na zasadzie wspólnego opodatkowania małżonków – 15 898,56 zł. Trzeba przy tym mieć na względzie, że po wyborze opodatkowania na zasadzie art. 30c podatnik nie ma prawa do wspólnego opodatkowania z małżonkiem. Jeśli więc uzyskuje dochód z działalności gospodarczej niższy od tej sumy, a małżonek nie ma własnych dochodów, wybór opodatkowania w formie liniowego podatku 19-proc. nie jest korzystny.
Równie niekorzystnym rozwiązaniem będzie wybór opodatkowania na zasadzie art. 30c, w sytuacji gdy małżonek podatnika osiąga wysokie dochody z innych źródeł niż pozarolnicza działalność gospodarcza podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych, np. z pracy, a podatnik osiąga z działalności gospodarczej niezbyt wysokie dochody i zdecyduje się na rozliczenie na podstawie art. 30c.
W konkretnych sytuacjach życiowych różnych małżeństw takich wariantów może być dużo więcej i nie sposób jest je tu wszystkie rozliczyć. Przeanalizujmy więc jeszcze tylko dwa przypadki. Pierwszy, w którym małżonkowie prowadzą działalność gospodarczą – każde na swój rachunek. W takim przypadku istotne jest, czy któreś z nich korzysta z opodatkowania uregulowanego ustawą o podatku zryczałtowanym: z karty podatkowej lub ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Już choćby z tej przyczyny bowiem nie jest możliwe skorzystanie z rozliczenia podatku na zasadach ogólnych w formie PIT-u małżeńskiego.
Wówczas drugi małżonek – opodatkowujący swoją działalność gospodarczą na zasadach ogólnych i rozważający zasadność wyboru podatku na podstawie art. 30c – może kierować się wyłącznie rachunkiem nieuwzględniającym ewentualnych korzyści z rozliczenia małżeńskiego, bowiem takowe w ogóle nie wchodzi w rachubę. Oznacza to, że jeśli tylko szacuje swój roczny dochód z działalności gospodarczej na kwotę netto, po ewentualnym uwzględnieniu obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne, niższy od 41 840 zł, niekorzystne będzie dla niego skorzystanie z rozliczenia działalności na podstawie art. 30c. W każdym innym przypadku (poza wariantem ewentualnej utraty prawa do ulg i odliczeń, o czym piszę dalej) powinien zdecydować się na rozliczenie działalności gospodarczej na podstawie art. 30c, gdyż z pewnością takie rozwiązanie będzie dla niego bardziej korzystne.
Natomiast jeśli małżonkowie prowadzą działalność gospodarczą, tak że każdy z nich jest odrębnym przedsiębiorcą i każdy jest opodatkowany na zasadach ogólnych, to rozważenie, czy bardziej opłacalny jest wariant z podstawą opodatkowania z mocy art. 30c, czy pozostanie przy art. 27 jest dużo bardziej skomplikowane. Przede wszystkim trzeba pamiętać, że nawet jeśli tylko jeden z nich zdecyduje się na art. 30c, to choćby drugi pozostał przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych, będą musieli rozliczać się z podatku odrębnie. Oznacza to, że na pewno opodatkowanie małżeńskie (a więc pozostanie obu małżonków przy podatku z działalności wyliczanym z tabeli) będzie korzystne, gdy dochody z działalności za 2006 rok po zsumowaniu przekroczą kwotę 83 680 zł. Jeśli zaś będą niższe, to wszystko zależeć będzie od tego, jak rozkładać się będą dochody u każdego z małżonków. Na każdą taką okoliczność trzeba przeprowadzić odrębne rozliczenie.
Druga grupa przypadków dotyczy wariantów, gdy jeden z małżonków prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych i uzyskuje dochody z pracy, a drugi małżonek uzyskuje tylko dochody z pracy. Także w tych przypadkach każde z możliwych wyliczeń może dać zupełnie odmienne efekty i raz przemawiać za wyborem dla działalności gospodarczej art. 30c jako podstawy do ustalenia podatku, a raz art. 27.
Dochody w spółce cywilnej
Jeszcze inne okoliczności trzeba mieć na względzie, gdy przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej osiągany jest w formie udziału w spółce cywilnej. Pod uwagę bowiem należy wówczas brać nie tyle dochód całej spółki, ile dochód konkretnego podatnika, wspólnika takiej spółki, a więc taką część rocznego dochodu tej spółki, która odpowiada udziałowi w niej danego podatnika.
Oczywiście, w sytuacji gdy dochód ze spółki dla każdego z nich jest jedynym dochodem osiągniętym w 2006 roku, a podlegającym opodatkowaniu na zasadach ogólnych i żadnemu z nich nie zależy na zachowaniu prawa do wspólnego opodatkowania się z małżonkiem lub samotnie wychowywanym dzieckiem, albo do skorzystania z ulg i odliczeń podatkowych, prawa do których pozbawia płacenie podatku w stałej 19-proc. wysokości. W przeciwnym bowiem przypadku wspólnicy (albo choćby jeden z nich) mogą uznać za bardziej opłacalne pozostanie przy dotychczasowej podstawie rozliczania podatku – art. 27 ustawy – 19 proc. za cenę ulg.
Przy prowadzeniu obliczeń, które mają być podstawą do wyboru art. 27 albo art. 30c jako podstawy do opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej w 2006 roku, trzeba mieć na względzie fakt, że wybór podatku 19-proc. jest równoznaczny z rezygnacją z prawa do pomniejszania dochodu do opodatkowania o ulgi i odliczenia inne niż obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne i ewentualną stratę, a podatku o inne odliczenia niż składka na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, np. z tytułu ulgi na internet lub niezrealizowanych odliczeń w ramach ulgi remontowej z lat 2003-2005.
Oczywiście, jeśli nawet podatnik prowadzący działalność gospodarczą zdecyduje się na rozliczenia na podstawie art. 30c i ma prawo do takich odliczeń, wcale nie musi to oznaczać, że źle wybierze. Po pierwsze, ewentualne zyski z 19-proc. liniowego podatku, zamiast podatku wyliczanego z tabeli, mogą być na tyle wysokie, że zniwelują stratę wynikającą z braku możliwości skorzystania z takich odliczeń.
Po drugie, jeśli małżonek podatnika płaci podatek na podstawie art. 27 – czy to z własnej działalności gospodarczej, czy z tytułu jakichkolwiek innych dochodów podlegających opodatkowaniu na podstawie tabeli podatkowej – owe ulgi może w całości „skonsumować” właśnie ten drugi podatnik. Te bowiem ulgi i odliczenia, z których można korzystać na zasadzie praw nabytych, mają bowiem praktycznie w całości charakter ulg małżeńskich, co oznacza, że są odliczalne, nawet w całości, od dochodu lub podatku tylko jednego małżonka. Oczywiście, gdyby dochód, a tym samym podatek małżonka opodatkowanego zgodnie z art. 27, był mniejszy od kwoty przysługującego odliczenia, nadwyżka pozostałaby do odliczenia od podatku za 2006 rok lub lata następne.
Kto może wybrać podatek liniowy
Zgodnie z art. 30c ust. 1 ustawy, podatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskanych przez podatników, o których mowa w art. 9a ust. 2, z zastrzeżeniem art. 29, 30, 30d i art. 44 ust. 4, wynosi 19 proc. podstawy obliczenia podatku. Rozszyfrujmy te przepisy.
Pierwszy z przywołanych przepisów pozwala podatnikom wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach art. 30c, o ile tylko nie są to podatnicy rozpoczynający działalność – samodzielnie lub w formie spółki niemającej osobowości prawnej – którzy (podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników) przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy wykonywali w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki.
Ten przepis w zamyśle ustawodawcy ma być barierą wykluczającą z kręgu beneficjantów podatku 19-procentowego przede wszystkim wysoko uposażonych pracowników.
Podobnie byłoby wówczas, gdyby ów były pracownik został wspólnikiem spółki cywilnej, a jej działalność tylko w drobnym procencie dotyczyłaby byłego pracodawcy. Warto w tym miejscu jednak zwrócić uwagę na następującą okoliczność. Swoista sankcja ma charakter w gruncie rzeczy niepodmiotowy, ale przedmiotowy, gdyż dotyczy tylko wykonywania na rzecz pracodawcy czynności „wchodzących w zakres działalności podatnika lub spółki”.
Czyli jeśli tylko przedmiot działania podatnika lub spółki, której zostanie on udziałowcem, będzie odmienny od charakteru pracy, nie ma przeszkód do skorzystania z rozliczeń na podstawie art. 30c.
Jeżeli jednak tacy podatnicy chcą pozostać przy dotychczasowych formach aktywności, czyli w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej wykonywać czynności, które uprzednio były przedmiotem umowy o pracę, i nie zamierzają przy tym wykonywać działalności na rzecz byłych lub obecnych pracodawców, mogą dokonać wyboru sposobu opodatkowania określonego w art. 30c.
Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na jeszcze jedną okoliczność. Ta swoista bariera podmiotowa wykluczająca skorzystanie z 19-proc. podatku liniowego odnosi się jedynie do sytuacji, w której przedsiębiorca związany był lub jest stosunkiem pracy z odbiorcą swoich usług. Przepis nie odnosi się więc do sytuacji, gdy uprzednio obu partnerów wiązała umowa zlecenia lub o dzieło albo gdy obecny przedsiębiorca wykonywał dyskryminowane czynności na rzecz obecnego partnera gospodarczego w ramach działalności wykonywanej osobiście. Oznacza to, że w takich przypadkach nie ma formalnych barier wykluczających skorzystanie z opodatkowania na zasadzie art. 30c. A jednocześnie jest to furtka pozwalająca, przez swoistą roczną kwarantannę, przejść bezpiecznie od stosunku pracy do pozarolniczej działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, z możliwością skorzystania z 19-proc. podatku liniowego z działalności gospodarczej w kolejnym roku podatkowym.
Oczywiście wariant opisany w przykładzie wyżej ma sens, pod warunkiem że za rok nie dojdzie do kolejnych zmian w przepisach podatkowych. Jeśli np. zgodnie z postulatami, podatek liniowy w tej samej wysokości obejmie i przychody ze stosunku pracy, i z działalności gospodarczej, nie będzie potrzeby zastępowania działalnością gospodarczą dotychczasowego stosunku pracy ze względów fiskalnych (ale nadal mogą być istotne różnice w obciążeniu stosunku pracy oraz działalności gospodarczej obowiązkowymi składkami ubezpieczeniowymi).
Kontakty z fiskusem
Podatnik, który kontynuuje działalność gospodarczą rozpoczętą przed 1 stycznia 2004 roku i decyduje się na podatek dochodowy według stawki 19 proc.:
• do dnia 20 stycznia roku podatkowego składa w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca zamieszkania pisemne oświadczenie o wyborze tego sposobu opodatkowania,
• do 20 lutego podejmuje decyzję w sprawie sposobu płacenia zaliczek. Jeśli w 2005 roku korzystał z uproszczonej formy i decyduje się ją kontynuować, nie składa żadnych dodatkowych informacji w urzędzie skarbowym. Jeśli nie korzystał z takiej formy, ale chce z niej skorzystać, musi do 20 lutego zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tej formy. I odwrotnie – jeśli korzystał z uproszczonych zaliczek, a obecnie chce je płacić na podstawie comiesięcznych deklaracji, musi do 20 lutego zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tej formy,
• jeśli korzysta z uproszczonych zaliczek, nie składał w trakcie roku żadnych deklaracji, jedynie do 30 kwietnia 2006 roku musi złożyć zeznanie roczne. Gdy nie skorzysta z tej możliwości, składał będzie co miesiąc deklarację PIT-5/L i opłacał wyliczone na jej podstawie zaliczki na podatek, a następnie do 30 kwietnia 2007 roku złoży zeznanie roczne.
Podatnik, który rozpocznie działalność gospodarczą po 1 stycznia 2006 roku i zdecyduje się na podatek dochodowy według stawki 19 proc.:
• do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu, składa w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca zamieszkania pisemne oświadczenie o wyborze tego sposobu opodatkowania,
• nie ma prawa do rozliczania zaliczek w uproszczonej formie w 2006 roku, co oznacza, że nie składa żadnych pism w tej sprawie,
• musi począwszy od 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym rozpoczął działalność gospodarczą, składać co miesiąc PIT 5/L i wpłacać wyliczoną na jego podstawie zaliczkę na podatek, a następnie do 30 kwietnia 2007 roku złoży zeznanie roczne.
Sankcje za działanie na rzecz pracodawcy
W przypadku gdy podatnik (spółka niemająca osobowości prawnej, w której jest wspólnikiem) dokona sprzedaży towarów lub uzyska przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania w sposób określony w art. 30c i jest obowiązany do złożenia właściwych deklaracji o wysokości dochodu osiągniętego od początku roku i wpłacenia zaliczek obliczonych przy zastosowaniu skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, oraz odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu tych zaliczek.
Bez wspólnego rozliczenia
Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 8 ustawy, z opodatkowania na zasadach wspólnego opodatkowania małżonków albo osób samotnie wychowujących dzieci nie mogą skorzystać podatnicy, w sytuacji gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Wyjątkiem jest sytuacja, gdy z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych podatnik korzysta na okoliczność opodatkowania przychodów z najmu, a jednocześnie nie korzysta z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c, albo w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Dochody wspólników
Także wtedy, gdy podatnik rozlicza przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie art. 30c, zastosowanie mają ogólne zasady rozliczania się przez wspólników. Tak więc i w takim przypadku przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale lub zysku, a w przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe.
Zasady takie stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat.
Każdy ze wspólników może przy tym swobodnie wybierać, na jakiej podstawie będzie płacił podatek dochodowy od działalności gospodarczej: art. 27a lub 30c. Możliwy jest więc wariant, w którym jeden ze wspólników tej samej spółki cywilnej rozlicza podatek według tabeli, a drugi według liniowej stawki 19 proc.
Podatek liniowy i z tabeli
• Przy dochodzie rocznym w wysokości 10 000 zł faktyczna stopa podatkowa wynosi 13,7 proc. Gdy rozliczenie ma charakter małżeński i wspólne dochody małżonków wynoszą 10 000 zł (bo np. drugi małżonek nie osiągnął w roku żadnych dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych), stopa podatkowa wynosi tylko 6,4 proc.
• Gdy dochód roczny wynosi 20 000 zł, realna stopa podatkowa wynosi 16,35 proc. Natomiast przy rozliczeniu małżeńskim, którego podstawą są zsumowane w takiej wysokości dochody małżonków, tylko 13,70 proc.
• Przy dochodzie rocznym 30 000 zł, realna stopa podatkowa wynosi 17,23 proc. Gdy podatnik rozlicza się z małżonkiem, a suma dochodów wynosi 30 000 zł ta stopa wyniesie tylko 15,47 proc.
• Dla dochodu podatnika w wysokości 40 000 zł faktyczna stopa podatkowa wynosi 18,49 proc. Gdy 40 000 zł wynosi wspólny dochód małżonków, realna stopa podatkowa wynosi tylko 16,35 proc.
• Dopiero przy dochodzie rocznym w wysokości 41 840 zł realna stopa podatku wyliczonego na podstawie tabeli wyniesie 19 proc. Dla dochodu małżonków będzie to 83 680 zł. Dopiero więc, gdy ten dochód (po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne) przekroczy te granice, warto skorzystać z opodatkowania na zasadzie art. 30c. I to rzecz jasna wtedy, gdy podatnicy nie korzystają z żadnych ulg i odliczeń, w tym z odliczeń w ramach praw nabytych. Gdy bowiem dodatkowo jeszcze takie odliczenia wchodzą w grę, trzeba uwzględnić je w rachunku, co sprawi, że granice dochodu rocznego, do których podatek liniowy jest nieopłacalny, przesuną się jeszcze dalej.
Oświadczenie o wyborze opodatkowania
Jeśli podatnik ma prawo do skorzystania z opodatkowania działalności gospodarczej na podstawie art. 30c i zdecyduje się z tego prawa skorzystać, jest zobowiązany do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, do dnia 20 stycznia roku podatkowego, pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania.
Zgodnie bowiem z art. 9a ustawy, dochody osiągnięte przez podatników z pozarolniczej działalności gospodarczej są, co do zasady, opodatkowane na podstawie art. 27, dopiero gdy podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowaniu form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, albo o tym, że zdecydowali się wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c.
Jak już o tym była mowa wcześniej, wyboru sposobu opodatkowania nie mogą dokonać podatnicy rozpoczynający działalność samodzielnie lub w formie spółki niemającej osobowości prawnej, jeżeli podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki. Jednak jeżeli podatnicy tacy nie zamierzają wykonywać działalności na rzecz byłych lub obecnych pracodawców, mogą dokonać wyboru sposobu opodatkowania określonego w art. 30c.
Wybór sposobu opodatkowania dokonany w powyższym oświadczeniu dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do 20 stycznia roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży w tym terminie pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowaniu form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Jeżeli podatnik prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą samodzielnie i w formie spółki lub spółek niemających osobowości prawnej albo w formie spółki lub spółek niemających osobowości prawnej, wybór sposobu opodatkowania dotyczy wszystkich form prowadzenia tej działalności, do których mają zastosowanie przepisy ustawy.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Ministerstwo Finansów

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »