| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Uprawnienia akcjonariuszy

Uprawnienia akcjonariuszy

Ustawodawca wyposażył akcjonariuszy w szereg praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym (organizacyjnym), które zapewniają im nie tylko korzyści finansowe, ale dają możliwość wpływania na działalność spółki.

Prawo do informacji
 
Innym znaczącym prawem przysługującym akcjonariuszom, które należy omówić, jest prawo do informacji dotyczących spraw spółki. W praktyce akcjonariusze bardzo często pozostają w luźnych kontaktach ze spółką, dlatego ustawodawca przyznał im pewne uprawnienia o charakterze informacyjnym, dzięki którym mogą choć w niewielkim zakresie kontrolować to, co się w spółce dzieje.
Podstawowym źródłem informacji jest sprawozdanie zarządu, rady nadzorczej oraz biegłych rewidentów. Dokumenty te powinny być udostępnione akcjonariuszom na piętnaście dni przed terminem zwyczajnego walnego zgromadzenia. Akcjonariusz może również wymagać od zarządu udzielenia mu informacji dotyczących spraw objętych porządkiem obrad WZ (art. 428 k.s.h.). Zarząd nie może odmówić mu ich udzielenia, chyba że ujawnienie tych informacji mogłoby:
• wyrządzić szkodę spółce albo spółce z nią powiązanej bądź spółce lub spółdzielni zależnej, w szczególności przez ujawnienie tajemnic technicznych, handlowych albo organizacyjnych przedsiębiorstwa,
• narazić członka zarządu na poniesienie odpowiedzialności karnej, cywilnoprawnej lub administracyjnej.
Ponadto, każdy akcjonariusz na trzy dni powszednie przed odbyciem WZ może przeglądać w lokalu spółki listę akcjonariuszy uprawnionych do uczestnictwa w WZ oraz żądać jej odpisu za zwrotem kosztów jego sporządzenia. Lista taka powinna być podpisana przez zarząd oraz zawierać następujące dane jak: nazwiska, imiona, firmy (nazwy) uprawnionych, ich miejsce zamieszkania (siedzibę), liczbę, rodzaj i numery akcji oraz liczbę przysługujących im głosów (art. 407 par. 1 k.s.h.).
Zasadą jest, że wykonanie prawa do informacji powinno nastąpić na WZ, podczas którego zażądano informacji. W uzasadnionych wypadkach zarząd może udzielić informacji na piśmie w terminie dwóch tygodni od dnia zakończenia w zgromadzenia. Gdy informacja udzielana jest poza WZ, to wzmianka o tym powinna znaleźć się w materiałach najbliższego walnego.
Jeżeli akcjonariuszowi odmówiono ujawnienia informacji podczas obrad WZ, może on złożyć do sądu rejestrowego wniosek o zobowiązanie zarządu do udzielenia informacji (art. 429 k.s.h.). Warunkiem złożenia ww. wniosku jest zgłoszenie sprzeciwu do protokołu WZ. Wniosek taki powinien trafić do sądu w terminie tygodnia od dnia zakończenia WZ, na którym odmówiono udzielenia informacji.
Jeśli chodzi o spółki publiczne, przepisy prawa przewidują zasadę równego dostępu do informacji przez wszystkich akcjonariuszy. Oznacza to, że spółki te mają obowiązek informowania akcjonariuszy w formie raportów bieżących i okresowych o wszystkich zdarzeniach mogących mieć wpływ na cenę akcji.
 
Dochodzenie roszczeń
 
Kolejnym prawem o charakterze organizacyjnym jest prawo do dochodzenia roszczeń spółki. Kodeks spółek handlowych w art. 486 przyznaje każdemu akcjonariuszowi prawo wytoczenia powództwa o odszkodowanie na rzecz spółki przeciwko osobie odpowiedzialnej za wyrządzenie jej szkody.
Przepisy nie przewidują żadnych ograniczeń podmiotowych, jeśli chodzi o osoby, przeciwko którym można wytoczyć powództwo. Z roszczeniem można wystąpić przeciwko każdemu, kto wyrządził spółce szkodę, mogą być to np. członkowie zarządu.
Roszczenie to odnosi się do wszystkich przypadków wyrządzenia szkody, bez względu na osobę i podstawę odpowiedzialności. Ani statut, ani uchwała nie może pozbawić akcjonariusza tego prawa, nawet wówczas, jeżeli spółka zarzekła się dochodzenia roszczeń.
Na żądanie pozwanego sąd może nakazać wnoszącemu takie powództwo wpłacenie kaucji na zabezpieczenia roszczeń, na wypadek, gdyby powództwo było bezzasadne (art. 486 par. 2–4 k.s.h.).
Warunkiem wykonania tego uprawnienia jest bezczynność w tym zakresie samej spółki w okresie jednego roku od dnia ujawnienia czynu wyrządzającego szkodę.
PAMIĘTAJ
Koszty zwołania i odbycia WZ na żądanie akcjonariuszy mniejszościowych obciążają żądających. Jednakże walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o poniesieniu tych kosztów przez spółkę. Projekt tej uchwały musi być objęty porządkiem obrad.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Małgorzata Bryła

Adwokat kościelny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »