| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Uprawnienia akcjonariuszy

Uprawnienia akcjonariuszy

Ustawodawca wyposażył akcjonariuszy w szereg praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym (organizacyjnym), które zapewniają im nie tylko korzyści finansowe, ale dają możliwość wpływania na działalność spółki.

Prawo poboru
 
Drugim prawem o charakterze majątkowym jest prawo pierwszeństwa w objęciu nowych akcji (prawo poboru). Istota tego prawa polega na tym, że dotychczasowi akcjonariusze mają pierwszeństwo w objęciu nowych akcji, które wyemitowała spółka w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego. Jest to znaczące prawo, ponieważ objęcie nowych akcji przez nowych akcjonariuszy może prowadzić do procentowego zmniejszenia udziału dotychczasowych akcjonariuszy w stosunku do całej sumy kapitału akcyjnego (art. 433 par. 1 k.s.h.).
Uprawnienie to przysługuje akcjonariuszowi z mocy ustawy, bez potrzeby zamieszczania w statucie jakichkolwiek klauzul w tej kwestii. W pewnych przypadkach ustawodawca dopuszcza możliwość pozbawienia akcjonariusza prawa poboru w całości lub części. Wyłączenie takie podlega jednak szczególnemu reżimowi prawnemu. Konieczna jest uchwała WZ podjęta większością 4/5 głosów, uchwała ta musi znajdować się w porządku obrad (art. 433 par. 2 k.s.h), a ponadto zarząd powinien przedstawić opinię uzasadniającą powody wyłączenia tego prawa.
Realizacja prawa poboru następuje w ramach subskrypcji zamkniętej – zaoferowania akcji akcjonariuszom, którym służy prawo poboru (art. 431 par. 2 pkt. 2 k.s.h.). Inaczej wygląda ogłoszenie o otwarciu subskrypcji w spółkach publicznych, inaczej natomiast w spółkach zwykłych. W obu rodzajach spółek wykonanie tego prawa następuje w formie zapisu na akcje. Miejsce i termin przyjmowania zapisów zawarte są w ogłoszeniu. Zapis sporządza się w formie pisemnej, na formularzach przygotowanych przez spółkę. Jednocześnie z dokonaniem zapisu akcjonariusz korzystający z prawa poboru powinien dokonać wpłaty na poczet akcji objętych zapisem. Wkład może mieć charakter zarówno pieniężny, jak i niepieniężny. Zapisy stanowią podstawę do przydziału akcji. Przydziału dokonuje zarząd zgodnie z zasadą, że ilość akcji objętych prawem poboru danego akcjonariusza określa się w stosunku do liczby dotychczas posiadanych akcji.
 
Kwota likwidacyjna
 
Trzecim równie istotnym prawem akcjonariuszy jest prawo do majątku spółki w przypadku jej likwidacji (prawo do udziału w masie likwidacyjnej). Stanowi ono pewien rodzaj ekwiwalentu za akcje, które akcjonariusz traci na wskutek likwidacji spółki.
Kwotą likwidacyjną (podlegającą powyższemu podziałowi) będzie nadwyżka czystego majątku spółki pozostała po pokryciu wszystkich zobowiązań. Tak więc, w przypadku rozwiązania spółki, podziałowi między akcjonariuszy nie podlega jej cały majątek, ale tylko to, co pozostanie po spłaceniu wierzycieli, ponieważ to właśnie oni, a nie akcjonariusze, mają pierwszeństwo zaspokojenia z majątku spółki.
Kwotę nadwyżki dzieli się do wysokości wpłat dokonanych na akcje. Jeśli istnieją akcje uprzywilejowane co do majątku, mają one pierwszeństwo przed akcjami zwykłymi.
Zgodnie z art. 474 k.s.h., podział majątku między akcjonariuszy może nastąpić po upływie roku od dnia ostatniego ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli do zgłaszania swoich wierzytelności. Podobnie jak w przypadku dywidendy i tu brak jest przepisu, który określałby termin wypłaty przez likwidatorów świadczeń z tytułu udziału w masie likwidacyjnej. Należy zatem przyjąć, że zastosowanie będzie miał art. 455 k.c., zgodnie z którym wypłata powinna nastąpić niezwłocznie po wezwaniu spółki do spełnienia świadczenia.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Rogowska

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »