| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Uprawnienia akcjonariuszy

Uprawnienia akcjonariuszy

Ustawodawca wyposażył akcjonariuszy w szereg praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym (organizacyjnym), które zapewniają im nie tylko korzyści finansowe, ale dają możliwość wpływania na działalność spółki.

Prawo do dywidendy
 
Pierwszym, podstawowym prawem akcjonariusza o charakterze majątkowym jest prawo do dywidendy, czyli prawo do udziału w czystym zysku, osiągniętym przez spółkę w roku obrotowym. Zysk ten, aby mógł być wypłacony, powinien być wykazany w sprawozdaniu finansowym, zbadanym przez biegłego rewidenta, i przeznaczony do podziału między akcjonariuszy uchwałą walnego zgromadzenia (art. 347 par. 1 kodeksu spółek handlowych – dalej k.s.h.).
Realizacja tego prawa uzależniona jest od spełnienia dwóch warunków: po pierwsze – osiągnięcia przez spółkę czystego zysku (zysk nie zostanie wypłacony, jeśli w poprzednich latach spółka osiągnęła straty i nie zostały one jeszcze w całości pokryte), po drugie – przeznaczenia przez walne zgromadzenie (WZ) określonej puli tego zysku do podziału między akcjonariuszy. Jak widać, posiadanie prawa do dywidendy nie jest równoznaczne z jego realizacją w postaci uzyskania przez akcjonariusza udziału w zyskach. Walne zgromadzenie może bowiem przez kilka lat nie podejmować uchwały o wypłacie przez spółkę dywidendy pomimo dobrych wyników finansowych. Drobni akcjonariusze mogą bronić się przed podobną praktyką, zaskarżając uchwałę walnego zgromadzenia na podstawie przepisu art. 422 par. 1 k.s.h.
Jeżeli jednak WZ podejmie taką uchwałę, kolejną kwestią jest określenie zasad podziału puli środków przeznaczonych na dywidendy. W najczęstszych przypadkach zasady te określa statut spółki. Gdy nie ma takich uregulowań w statucie – stosuje się art. 347 par. 2 k.s.h. – zgodnie z którym pulę dzieli się proporcjonalnie do liczby akcji. Jeżeli nie wszystkie akcje zostały w pełni opłacone, to podziału dokonuje się w stosunku do dokonanych wpłat na akcje, czyli proporcjonalnie do stopnia dokonanej wpłaty. W wielu spółkach już w statucie znajdują się zapisy nakazujące tworzenie różnych funduszy rezerwowych i kapitałów. Dopiero po przeprowadzeniu odpowiednich odpisów na te kapitały i fundusze możemy mówić o zysku pozostałym do ewentualnego podziału. Część zysku spółka musi zawsze przeznaczyć na kapitał zapasowy.
Uprawnionymi do dywidendy są osoby mające status akcjonariusza na oznaczony dzień, zwany dniem dywidendy. Dniem dywidendy będzie dzień powzięcia uchwały przez WZ o podziale zysku bądź też inny dzień wyznaczony w terminie dwóch miesięcy od powzięcia uchwały (art. 348 par. 2 k.s.h). Dla spółek publicznych została ustanowiona szczególna regulacja w tym zakresie, zawarta w art. 349 par. 3 k.s.h., zgodnie z którą WZ ustala dzień dywidendy, przy czym dzień ten może być wyznaczony na dzień powzięcia uchwały lub w ciągu kolejnych trzech miesięcy.
Przepisy prawa nie wskazują terminu wypłaty dywidendy. Można więc przyjąć, że będzie miał zastosowanie art. 455 kodeksu cywilnego (dalej k.c.), zgodnie z którym spółka – będąca w tym przypadku dłużnikiem względem akcjonariusza – zobowiązana będzie wypłacić dywidendę niezwłocznie po wezwaniu przez akcjonariusza (wierzyciela) do spełnienia tego świadczenia.
W praktyce bardzo często statut spółki określa termin wypłaty dywidendy lub przynajmniej zasady, na jakich termin ten będzie ustalany. W spółkach publicznych termin wypłaty dywidendy powinien być określony uchwałą WZ dotycząca podziału zysku i dnia dywidendy.
PAMIĘTAJ
Akcjonariusz nie może żądać wypłaty dywidendy przed wyznaczonym terminem, natomiast nie ma przeszkód, aby spółka przed tym terminem wypłaty dokonała. Oczywiście w przypadku uchybienia przez spółkę terminowi wypłaty, akcjonariuszowi będzie przysługiwało roszczenie o odsetki za czas opóźnienia (art. 481 par. 1 k.c.). Dywidenda może zostać wypłacona również zaliczkowo, jeżeli spółka posiada środki wystarczające na jej wypłatę.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Wiktor Sarota

InFakt

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »