| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak ustalić przychody z działalności gospodarczej

Jak ustalić przychody z działalności gospodarczej

Żeby prawidłowo ustalić dochód do opodatkowania, najpierw konieczne jest właściwe ustalenie przychodów i kosztów ich uzyskania. Właściwe ustalenie wysokości przychodów ma zasadnicze znaczenie przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym, a w konsekwencji ma wpływ na wysokość płaconych zaliczek na podatek dochodowy w danym okresie rozliczeniowym oraz podatek roczny.

Księgowanie przychodów ze sprzedaży w księdze podatkowej
 
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2004 r. nr 282, poz. 2807), zapisów w księdze dotyczących przychodów ze sprzedaży wyrobów, towarów handlowych i usług podatnik musi dokonywać na podstawie wystawionych faktur, a w przypadku sprzedaży nieudokumentowanej fakturami – na podstawie wystawionego na koniec dnia dowodu wewnętrznego, w którym w jednej kwocie wykazana jest wartość tych przychodów za dany dzień, o ile nie jest prowadzona ewidencja sprzedaży lub ewidencja przy zastosowaniu kas rejestrujących. Takich zapisów podatnik dokonuje jeden raz dziennie po zakończeniu dnia, nie później niż przed rozpoczęciem działalności w dniu następnym.
Jeżeli w danym dniu podatnik wystawia wiele faktur, zapisów w księdze może dokonywać jedną sumą wynikającą z dziennego zestawienia tych faktur, zwanego zestawieniem sprzedaży. Zestawienie sprzedaży powinno zawierać co najmniej następujące dane: datę i kolejny numer zestawienia, numery od – do faktur objętych zestawieniem, sumę zbiorczą tych faktur oraz podpis podatnika lub osoby, która sporządziła zestawienie.
Warto zaznaczyć, że przychody uzyskane ze sprzedaży na eksport na zasadach umowy komisu muszą być dokonywane na podstawie Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD i kopii faktury wystawionej przez komisanta na rzecz komitenta z tytułu wykonania usługi w eksporcie.
Podatnicy, którzy prowadzą ewidencję sprzedaży, mogą dokonywać zapisów dotyczących przychodu, wykazanych w tej ewidencji, w jednej pozycji na koniec każdego miesiąca. Natomiast podatnicy, którzy ewidencjonują obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących, mogą dokonywać zapisów w księdze na podstawie danych wynikających z raportów dobowych skorygowanych o wartości dotyczące zwrotów towarów wynikające z odrębnych ewidencji. Jednak podatnicy ewidencjonujący obrót za pomocą kas fiskalnych mogą również dokonywać zapisów w księdze na koniec każdego miesiąca, lecz nie później niż do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, na podstawie danych wynikających z miesięcznych zestawień raportów dobowych. Zestawienie raportów dobowych powinno zawierać: numer kolejny wpisu, numer unikatowy pamięci fiskalnej kasy, numery i daty raportów dobowych, wynikającą z raportów łączną kwotę należności pomniejszoną o łączną kwotę podatku i skorygowaną o wartości dotyczące zwrotów towarów wynikające z odrębnych ewidencji.
ZAPAMIĘTAJ
Podatnicy, którzy ewidencjonują obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących, nie wpisują do księgi kwot wynikających z faktur dokumentujących dokonanie sprzedaży uprzednio zarejestrowanej przy zastosowaniu kas. Są natomiast obowiązani do połączenia w sposób trwały zwróconych oryginałów paragonów fiskalnych z kopiami wystawionych faktur.
Przychody ze sprzedaży towarów i usług należy wpisywać do kolumny 7, która jest do tego przeznaczona. Dowodami księgowymi, na podstawie których dokonuje się wpisu w tej kolumnie, są np.: faktury VAT, faktury VAT KOMIS, faktury VAT MP, faktury korygujące, rachunki, dowody księgowe wystawiane na koniec dnia sprzedaży, raporty dobowe z kasy fiskalnej, miesięczne zestawienie raportów dobowych, zestawienie sprzedaży (dzienne), miesięczne zestawienie sporządzane na podstawie ewidencji sprzedaży VAT, ewidencja sprzedaży, ewidencja sprzedaży wartości dewizowych, ewidencja pożyczek i zastawionych rzeczy.
Do wpisywania przychodów pozostałych jest przeznaczona kolumna 8 księgi. W tym przypadku ustawa o PIT określa, kiedy taki przychód powstaje. Może to być przychód zarówno naliczony choćby jeszcze nieotrzymany, jak i przychód, który wystąpi dopiero po jego otrzymaniu, czyli fizycznym otrzymaniu pieniędzy lub potrąceniu zobowiązania wzajemnego, względnie zwolnienia z długu poprzez tzw. kompensatę wielostronną.
Zgodnie z art. 498 k.c. zobowiązanie wzajemne powstaje wtedy, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami. W takim przypadku każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Na skutek takiego potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.
Pozostałymi przychodami z działalności gospodarczej, które muszą być zaksięgowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, są przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku. Składniki majątku podatnika, które powinny być wpisane do podatkowej księgi przychodów i rozchodów, to składniki zakwalifikowane jako środki trwałe, czyli takie, które są wpisane do prowadzonej przez osobę fizyczną, spółkę cywilną, spółkę jawną lub spółkę partnerską – ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Będą to również składniki majątku, których wartość zamyka się w przedziale od 1500 zł do 3500 zł, które zostały zakwalifikowane przez podatnika bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów i wpisane jako koszt w kolumnie 14 księgi. Będzie tak także w przypadku, gdy składniki majątku są wartościami niematerialnymi i prawnymi ujętymi w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku o wartości 1500–3500 zł, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w dodatkowych ewidencjach (nie dotyczy to budynków mieszkalnych oraz gruntów z nimi związanych).
Do pozostałych przychodów, które powinny znaleźć się w ewidencji, zaliczane są dotacje, subwencje i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków, z wyjątkiem sytuacji, gdy takie przychody związane są z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.
Pozostałymi przychodami są także otrzymane kary umowne, otrzymane odsetki od środków na rachunkach bankowych otrzymywanych w związku z wykonywaną działalnością. W tym przypadku przychód stanowią odsetki otrzymane, a nienaliczone tylko przez bank. Jako pozostałe przychody warto również wymienić:
• wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek), choć tu wyjątek stanowią kwoty będące równowartością umorzonych zobowiązań, w tym także umorzonych pożyczek (kredytów), jeśli umorzenie tych zobowiązań jest związane z postępowaniem upadłościowym z możliwością zawarcia układu w rozumieniu prawa upadłościowego i naprawczego; drugim wyjątkiem są umorzone pożyczki z Funduszu Pracy,
• wartość zwróconych wierzytelności, które zostały odpisane jako nieściągalne lub na które utworzono rezerwy zaliczone uprzednio do kosztów uzyskania przychodów,
• wartość zwróconych wierzytelności wynikających z umowy leasingu, zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów,
• wartość należności umorzonych, przedawnionych lub odpisanych jako nieściągalne w tej części, od której odpisy aktualizujące zostały uprzednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodów,
• równowartość odpisów aktualizujących wartość należności, uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów w przypadku ustania przyczyn, dla których dokonano tych odpisów,
• w przypadku obniżenia lub zwrotu VAT – naliczony VAT w tej części, w której uprzednio został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów,
• wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, z wyjątkiem otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn; w tym punkcie warto wyjaśnić kilka kwestii: do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych (syn, wnuk, prawnuk), wstępnych (ojciec, matka, dziadek, babcia, pradziadek, prababcia), pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów; do II grupy podatkowej należy zaliczyć: zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa, małżonków innych zstępnych; wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się w przypadku, gdy, po pierwsze, przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia – według cen stosowanych wobec innych odbiorców; po drugie, jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu; po trzecie, jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnianie lokalu lub budynku – według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku; w pozostałych przypadkach wartość pieniężną nieodpłatnych świadczeń ustala się na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępniania; jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad przedstawionych wcześniej, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika,
• otrzymane wynagrodzenie za obsługę pracowniczego programu emerytalnego uczestnika w związku ze zwrotem środków pochodzących ze składki dodatkowej,
• otrzymane wynagrodzenia płatników z tytułu terminowego wpłacania podatków pobranych na rzecz budżetu państwa i wykonywania zadań związanych z ustalaniem prawa do świadczeń i ich wysokości oraz wypłatą świadczeń z ubezpieczenia chorobowego,
• przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, składników majątku związanych z działalnością gospodarczą; warto jednak dodać, że w przypadku umowy najmu lub dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych oraz umów o podobnym charakterze, których przedmiotem są składniki majątku związane z działalnością gospodarczą, jeżeli wynajmujący lub wydzierżawiający przeniósł na rzecz osoby trzeciej wierzytelności z tytułu opłat wynikających z takich umów, a umowy te między stronami nie wygasają, do przychodów wynajmującego lub wydzierżawiającego nie zalicza się kwot wypłaconych przez osobę trzecią z tytułu przeniesienia wierzytelności; natomiast opłaty ponoszone przez najemcę lub dzierżawcę na rzecz osoby trzeciej stanowią przychód wynajmującego lub wydzierżawiającego w dniu wymagalności zapłaty,
• otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.
 
 
Marek Kutarba
Poradnik Gazety Prawnej z dnia 2005-12-06
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Saveinvest Sp. z o.o.

http://www.grunttozysk.pl

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »