| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Obowiązki płatników składek wobec ZUS

Obowiązki płatników składek wobec ZUS

Z wyjątkiem przedstawicieli nielicznych grup zawodowych (np. prokuratorów, sędziów) zdecydowana większość osób objęta jest powszechnym systemem ubezpieczeń społecznych. Począwszy od 1 stycznia 1999 r. zasady, na których funkcjonuje ten system, reguluje ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn.zm.).

5. Wysokość i źródła finansowania składek
 
5.1. Wysokość składek
 
Wysokość składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe wyrażona jest w formie stopy procentowej, jednakowej dla wszystkich ubezpieczonych. Stopy procentowe składek na te ubezpieczenia wynoszą:
1) ubezpieczenie emerytalne – 19,52 proc. podstawy wymiaru;
2) ubezpieczenie rentowe – 13 proc. podstawy wymiaru;
3) ubezpieczenie chorobowe – 2,45 proc. podstawy wymiaru.
Przykład
Elżbieta Byczewska jest pracownikiem banku. We wrześniu 2005 r. jej przychód ze stosunku pracy stanowiący podstawę wymiaru składek wyniósł 2500 zł. Bank jako płatnik składek zobowiązany jest potrącić i przekazać do ZUS za Elżbietę Byczewską składki na ubezpieczenia społeczne w następującej wysokości:
1) ubezpieczenie emerytalne:
a) składka finansowana przez pracodawcę 2500 zł x 9,76% = 244 zł
b) składka finansowana przez pracownika 2500 zł x 9,76% = 244 zł
2) ubezpieczenia rentowe:
a) składka finansowana przez pracodawcę 2500 zł x 6,5% = 162,50 zł
b) składka finansowana przez pracownika 2500 zł x 6,5% = 162,50 zł
3) ubezpieczenie chorobowe 2500 zł x 2,45% = 61,25 zł
4) ubezpieczenie wypadkowe 2500 zł x 1,47% = 36,75 zł.
Kwoty należnych składek na ubezpieczenia społeczne zaokrągla się zgodnie z § 5 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, wypłaconych zasiłków z ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego, zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych oraz kolejności zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze (Dz.U. Nr 165, poz. 1197 z późn.zm.). Przepis ten stanowi, że kwoty należnych składek podlegają zaokrągleniu do pełnych groszy w górę, jeżeli końcówka jest równa lub wyższa od 0,50 grosza, lub w dół, jeżeli jest niższa od 0,50 grosza.
 
5.1.1. Różnicowanie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe
 
Jedynie stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe jest zróżnicowana dla poszczególnych płatników składek. Zasady różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe regulują przepisy ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673 z późn.zm.).
Stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe ustala się na rok składkowy, który trwa od 1 kwietnia danego roku do 31 marca następnego roku. Na potrzeby różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe ustawodawca podzielił płatników składek na dwie grupy. A mianowicie:
1) płatników składek zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 ubezpieczonych lub niepodlegających obowiązkowi wpisu do rejestru podmiotów gospodarki narodowej REGON,
2) płatników składek zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych i podlegających obowiązkowi wpisu do rejestru podmiotów gospodarki narodowej REGON.
Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe dla płatników składek, o których mowa w pkt 1, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków (...), wynosi 50 proc. najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności. W roku składkowym, który rozpoczął się 1 kwietnia 2005 r., stopa procentowa składki dla tych płatników składek wynosi 1,93 proc.
Dla drugiej grupy płatników składek zasady różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe wprowadzane są dwuetapowo. W okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 marca 2006 r. płatnik składek należący do tej grupy składkę na ubezpieczenie wypadkowe opłaca według stopy procentowej określonej dla grupy działalności, do której płatnik ten należy. Stopy procentowe dla poszczególnych grup działalności zostały określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (Dz.U. Nr 200, poz. 1692), w brzmieniu nadanym przez obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z 4 grudnia 2002 r. o sprostowaniu błędu (Dz.U. Nr 203, poz. 1720). Natomiast przyporządkowanie płatnika składek do odpowiedniej grupy działalności następuje na podstawie rodzaju przeważającej działalności płatnika składek określonego kodem PKD, widniejącym na wydanym płatnikowi składek przez urząd statystyczny aktualnym zaświadczeniu o numerze identyfikacyjnym REGON. Grupy działalności, o których mowa wyżej, zostały wyróżnione na poziomie sekcji i podsekcji wyodrębnionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 20 stycznia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (Dz.U. Nr 33, poz. 289 z późn.zm.), oznaczonych jedną lub dwoma wielkimi literami (np. podsekcja DB – Produkcja wyrobów włókienniczych i odzieży).
 
5.2. Źródła finansowania składek
 
Co do zasady, składki na ubezpieczenia emerytalne finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek. Składkę na ubezpieczenie chorobowe finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni. Natomiast składkę na ubezpieczenie wypadkowe finansują w całości, z własnych środków, płatnicy składek. Od zasad tych istnieją jednak wyjątki i dotyczą one:
1) niepełnosprawnych pracowników i nakładców, do których stosuje się art. 25 ust. 2, 3 i 3a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 późn.zm.);
W zakładach pracy zatrudniających mniej niż 25 osób, w stosunku do zatrudnionych osób niepełnosprawnych, zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności:
a) część wynagrodzenia odpowiadająca składce należnej od zatrudnionego na ubezpieczenie emerytalne finansuje PFRON,
b) część kosztów osobowych pracodawcy, odpowiadającą należnej składce na ubezpieczenia emerytalne od pracodawcy, finansuje budżet państwa.
W zakładach pracy chronionej i zakładach aktywności zawodowej w stosunku do zatrudnionych osób niepełnosprawnych:
a) część wynagrodzenia, odpowiadającą należnej składce pracownika na ubezpieczenia emerytalne i chorobowe, finansuje PFRON,
b) część kosztów osobowych pracodawcy, odpowiadająca należnej składce na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracodawcy, finansuje budżet państwa, a w części odpowiadającej należnej składce na ubezpieczenie wypadkowe finansuje PFRON.
2) osób niepełnosprawnych podejmujących po raz pierwszy działalność gospodarczą;
Osobom niepełnosprawnym podejmującym po raz pierwszy działalność gospodarczą PFRON finansuje:
a) 75 proc. składek na ubezpieczenie emerytalne – w przypadku osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności,
b) 50 proc. składek na ubezpieczenia emerytalne – w przypadku osób zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,
c) 50 proc. składek na ubezpieczenie wypadkowe – w przypadku osób zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
3) osób duchownych;
Zasady finansowania składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych określają art. 16 ust. 10, 10a i 11 oraz art. 18 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z przepisów tych wynika, że:
a) składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe duchownych, należne od kwoty minimalnego wynagrodzenia oraz różnicy, o której mowa w art. 18 ust. 4c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, finansują duchowni w wysokości 20 proc. składki oraz Fundusz Kościelny w wysokości 80 proc. składki, a w przypadku członków zakonów kontemplacyjnych i klauzurowych oraz misjonarzy w okresie pracy na terenach misyjnych – Fundusz Kościelny w wysokości 100 proc. składki,
b) składki na dobrowolne ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe w całości, z własnych środków, finansuje duchowny,
c) składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, należne od kwoty przekraczającej kwotę minimalnego wynagrodzenia lub kwotę, o której mowa w art. 18 ust. 4c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, finansują duchowni, instytucje diecezjalne lub zakonne.
4) osób przebywających na urlopach wychowawczych lub pobierających zasiłek macierzyński albo zasiłek macierzyński w wysokości zasiłku macierzyńskiego;
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób – co wynika z art. 16 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – finansuje budżet państwa za pośrednictwem ZUS.
5) osób pobierających świadczenie socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osób pobierających zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, a także osób pobierających wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie, wynikające z odrębnych przepisów lub układów zbiorowych pracy;
Na podstawie art. 16 ust. 12 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych ubezpieczonych finansuje w całości budżet państwa.
6) żołnierzy niezawodowych pełniących czynną służbę;
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych ubezpieczonych finansowane są z części budżetu państwa, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.
7) bezrobotnych;
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bezrobotnych finansują w całości powiatowe urzędy pracy z Funduszu Pracy.
8) osób pobierających stypendium;
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób finansują w całości, z własnych środków, podmioty kierujące.
9) osób rezygnujących z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem;
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych ubezpieczonych finansują w całości ośrodki pomocy społecznej.
10) osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tej grupy ubezpieczonych finansują w całości wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Vindicat sp. z o.o.

Vindicat to ogólnopolska firma windykacyjna realizująca usługi odzyskiwania należności. Jesteśmy również pionierem w tworzeniu rozwiązań informatycznych, umożliwiających samodzielne odzyskiwanie długów przez wierzycieli. VCAT.pl to internetowa platforma skutecznej windykacji należności

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »