| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Zakaz konkurencji

Zakaz konkurencji

Na podstawie umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy pracownik, niezależnie od podstawy nawiązania stosunku pracy, jest zobowiązany do niepodejmowania działalności konkurencyjnej wobec działalności swojego pracodawcy. Z pracownikami mającymi dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, możliwe jest zawarcie umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

Odszkodowanie dla pracodawcy
 
W przypadku naruszenia przez byłego pracownika zobowiązań wynikających z zawartej umowy pracodawca może dochodzić od niego odszkodowania za poniesione z tego powodu szkody. Przy czym choć właściwy będzie w tej sytuacji sąd pracy, to jednak o roszczeniach pracodawcy będą decydowały przepisy Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności kontraktowej. Pracodawca może dochodzić odszkodowania w pełnej wysokości, a więc zarówno wyrównania strat, jak i zwrotu utraconych korzyści, które osiągnąłby, gdyby pracownik nie wyrządził mu szkody. Bardzo korzystny byłby wówczas zamieszczony w umowie zapis przewidujący karę umowną, ponieważ znacznie ułatwiałby on pracodawcy dochodzenie odszkodowania.
 
Rozwiązanie umowy
 
Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest umową terminową. Musi więc zawierać wskazanie okresu, na jaki została zawarta. Nie określono przy tym maksymalnego czasu trwania tego rodzaju umów, pozostawiając to swobodzie stron. Jednak umowa ta nie może zostać zawarta na czas nieokreślony. Przepisy Kodeksu pracy nie przewidują też możliwości jej wcześniejszego rozwiązania w drodze jednostronnych czynności pracodawcy. Co do zasady zatem umowa o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia powinna trwać przez okres, na jaki strony ją zawarły.
Strony mogą jednak zamieścić w umowie odmienne postanowienia. W szczególności zaś mogą wprowadzić do niej zapisy np. umożliwiające pracodawcy rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem lub przewidujące takie uprawnienie dla obu stron. Strony mogą także zawrzeć porozumienie, na mocy którego ustalą, że od konkretnej daty umowa o zakazie konkurencji straci moc.
Oprócz możliwości wprowadzenia do umowy o zakazie konkurencji zapisu uprawniającego do jej wypowiedzenia, dopuszczalne jest także zawarcie w niej zapisów uprawniających pracodawcę do jednostronnego odstąpienia od umowy ze skutkiem natychmiastowym. Tak też wypowiedział się Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 26 lutego 2003 r. (sygn. akt I PK 16/02; OSNP 2004/14/239) podnosząc także, że do umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy może zostać w sposób ważny wprowadzone prawo odstąpienia od niej. Umowne prawo odstąpienia zostało uregulowane w art. 395 Kodeksu cywilnego. W myśl tego przepisu można zastrzec, że jednej lub obu stronom będzie przysługiwać w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie.
W umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy strony mogą zamieścić zapis przewidujący rozwiązanie tej umowy za wypowiedzeniem.
Dopuszczalne jest także wprowadzenie do umowy o zakazie konkurencji warunku rozwiązującego tę umowę (art. 89 k.c.). Na możliwość zamieszczenia takiego warunku wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z 12 lutego 2004 r. (sygn. akt I PK 398/03). Warunkiem takim może być np. naruszenie przez byłego pracownika zakazu konkurencji. W razie spełnienia się tego warunku nastąpi rozwiązanie umowy o zakazie konkurencji i pracodawca zostanie zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania.
W przypadku braku odpowiednich postanowień umownych pracodawca nie może skutecznie odstąpić od umowy, a w szczególności zwolnić się z obowiązku wypłaty odszkodowania. Pracodawcy nie służy bowiem z mocy prawa uprawnienie do jednostronnego rozwiązania umowy (np. z uzasadnieniem, że nie obawia się już konkurencji ze strony pracownika) i zwolnienia się w ten sposób z obowiązku wypłaty odszkodowania. Takie stanowisko zajął też Sąd Najwyższy w wyroku z 14 maja 1998 r. (sygn. akt I PKN 121/98; OSNP 1999/10/342).
 
Ryszard Sadlik
 
Publikacja: Serwis Finansowo Księgowy (F-K) 38/2005 z dnia 20.09.2005 r.
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Sedlak & Sedlak

Jesteśmy najstarszą polską firmą doradztwa HR. To zobowiązuje.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »