| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Zakaz konkurencji

Zakaz konkurencji

Na podstawie umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy pracownik, niezależnie od podstawy nawiązania stosunku pracy, jest zobowiązany do niepodejmowania działalności konkurencyjnej wobec działalności swojego pracodawcy. Z pracownikami mającymi dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, możliwe jest zawarcie umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

Zakaz konkurencji w czasie trwania stosunku pracy
 
Zakaz konkurencji w czasie trwania stosunku pracy jest unormowany w art. 1011 Kodeksu pracy, w myśl którego w zakresie określonym w odrębnej umowie pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność. Na podstawie umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy pracownik, niezależnie od podstawy nawiązania stosunku pracy (umowa o pracę, powołanie, wybór czy umowa spółdzielcza) jest zobowiązany do niepodejmowania działalności konkurencyjnej wobec działalności swojego pracodawcy.
Zakres zakazu warto sprecyzować w zawieranej umowie o zakazie konkurencji. Na ogół strony zamieszczają tam zapisy, że pracownik zobowiązuje się nie prowadzić własnej działalności konkurencyjnej w stosunku do swego pracodawcy ani też nie pracować lub świadczyć usług na rzecz podmiotu prowadzącego tego rodzaju działalność. Na mocy takiej umowy pracownik nie powinien więc świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na jakiejkolwiek innej podstawie (np. umowy zlecenia lub umowy o dzieło) na rzecz podmiotu konkurencyjnego wobec pracodawcy, z którym zawarł umowę o zakazie konkurencji.
Należy jednak podkreślić, że pracodawca nie może zakazać pracownikowi każdej dodatkowej pracy. Zakaz konkurencji może bowiem dotyczyć tylko pracy na rzecz konkurencji pracodawcy. Podobnie na zakres zakazu konkurencji wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z 8 maja 2002 r. (sygn. akt I PKN 221/01; OSNP 2004/6/98) stwierdzając, że zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej musi być odniesiony do przedmiotu działalności pracodawcy określonego w przepisach prawa lub w postanowieniach aktów założycielskich, statutów lub umów tworzących dany podmiot prawa, wobec czego umowa o zakazie konkurencji nie może zawierać postanowień, które zobowiązywałyby pracownika do niepodejmowania działalności niepokrywającej się z przedmiotem działalności pracodawcy.
Zakaz konkurencji może dotyczyć tylko pracy na rzecz konkurencji pracodawcy.
Przykład 1
Adam S. był zatrudniony jako mikrobiolog w spółce X. Pracodawca zawarł z nim umowę o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy. W umowie tej określono, że nie powinien on podejmować się na terenie województwa świętokrzyskiego świadczenia usług, wykonywania pracy oraz jakiejkolwiek innej współpracy z podmiotami, których działalność jest konkurencyjna do zakresu działalności pracodawcy. Adam S. na podstawie umowy zlecenia zaczął pracę w przedsiębiorstwie Y, które nie prowadziło działalności konkurencyjnej do spółki X. Po uzyskaniu o tym informacji prezes spółki X wypowiedział mu umowę o pracę wskazując, że naruszył on zakaz konkurencji. Adam S. wniósł pozew do sądu pracy domagając się przywrócenia do pracy. Sąd uwzględnił jego powództwo, gdyż nie naruszył on zakazu konkurencji.
 
Umowa stron
 
Zakaz konkurencji może powstać tylko na mocy umowy stron. Umowa ta powinna mieć w zasadzie formę odrębną od umowy o pracę. Powszechniej jednak przyjmuje się, że zakaz konkurencji może być zamieszczony także w treści umowy o pracę. Ma on wówczas charakter tzw. klauzuli autonomicznej. Nie jest natomiast wystarczający w tym przypadku odpowiedni zapis w układzie zbiorowym pracy czy regulaminie pracy. Dlatego pracodawca nie może zmusić swojego pracownika do zawarcia umowy np. przez wydanie mu polecenia służbowego z powołaniem się na zapis w regulaminie pracy o obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy, zapis taki nie daje bowiem podstawy do zobowiązania pracownika do zawarcia umowy o zakazie konkurencji. Nie można także skłonić pracownika do zawarcia takiej umowy przez nałożenie na niego kary porządkowej, np. nagany. Jest to bowiem sprzeczne z podstawami wymierzania kar porządkowych określonymi w art. 108 k.p.
Jednak odmowa podpisana umowy o zakazie konkurencji może stanowić uzasadnioną podstawę wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, gdyż pracodawca ma prawo w ten sposób chronić swoje słuszne interesy. Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z 24 września 2003 r. (sygn. akt I PK 411/02; OSNP 2004/18/316) podnosząc, że odmowa podpisania przez lekarza zatrudnionego w samodzielnym publicznym zakładzie opieki zdrowotnej umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy (art. 1011k.p.) może stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę (art. 45 § 1 k.p.).
Odmowa podpisania umowy o zakazie konkurencji może stanowić uzasadnioną podstawę wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Karol Walczak

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »