| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jaką politykę kredytową powinna stosować firma

Jaką politykę kredytową powinna stosować firma

Wiele polskich przedsiębiorstw zmaga się z problemem utrzymania płynności finansowej, którego źródłem są między innymi trudności w ściąganiu należności. Efektywne zarządzanie kredytem handlowym pomaga w budowaniu stabilnych i długotrwałych relacji z klientami oraz pozyskiwaniu informacji o odbiorcach i ich potrzebach. Jednocześnie umożliwia opracowanie indywidualnych strategii w zakresie udzielania kredytu handlowego, tzn. terminów odroczenia płatności oraz wysokości przyznawanych limitów kredytowych.

Podejście inwestycyjne w wyborze polityki kredytowej
 
Sprzedając produkty z odroczonym terminem płatności należy liczyć się z tym, że siła nabywcza środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży będzie niższa o skutki inflacji, a co ważniejsze poniesione zostaną koszty zamrożenia środków finansowych w należnościach. Jeśli po udzieleniu kredytu niektórzy klienci okażą się niewypłacalni, to dodatkowo dopływ środków będzie niższy o wartość należności nieściągalnych. Przed udzieleniem kredytu kupieckiego należy zatem oszacować jego opłacalność. Można tego dokonać wykorzystując wartość zaktualizowaną netto, która przyjmuje postać:


gdzie:
S – wartość sprzedaży,
(1 – R) – prawdopodobieństwo zapłaty,
S/(1 + i × DSO) – wartość należności po uwzględnieniu inflacji lub kosztów kapitału zaangażowanego w finansowanie kredytu kupieckiego,
DSO – (Days Sales Outstanding) wskaźnik wyrażający liczbę dni sprzedaży, za którą nie zainkasowano gotówki (inaczej wskaźnik rotacji należności w dniach),
S × (1 – O) – koszt operacyjny sprzedaży,
K – koszt informacji o kliencie oraz zabezpieczeń prawno-majątkowych kredytu kupieckiego.
Jeżeli NPV przyjmie wartość wyższą od zera, spełniony jest warunek konieczny opłacalności udzielanego kredytu. Polityka kredytowa, która nie zapewnia dodatniego NPV, może być stosowana jedynie czasowo, a jej prowadzenie musi mieć uzasadnienie w nadrzędności w danym momencie innych celów, np. marketingowych.
Analizę nowo pozyskanego klienta można uprościć, ustalając maksymalny akceptowalny poziom ryzyka upadłości dla danego DSO (wskaźnika rotacji należności w dniach). Z przekształcenia wzoru powyżej otrzymujemy:


Jeśli ryzyko kredytowe nowego kontrahenta jest mniejsze od maksymalnego (Rmax), to NPV będzie dodatnie, a udzielenie kredytu opłacalne. Zakładamy przy tym, że przyrost sprzedaży nie spowoduje wzrostu kosztów stałych, które w przedstawionej analizie nie są brane pod uwagę.
W literaturze z zakresu finansów analiza opłacalności zarządzania należnościami oparta na wartości bieżącej netto nazywana jest podejściem inwestycyjnym. Sprzedaż na kredyt, podobnie jak typowa inwestycja, wiąże się z ponoszeniem wydatków, które w następnych okresach powinny powodować wzrost wpływów. Korzyści są otrzymywane z opóźnieniem, w związku z tym ich realna wartość jest mniejsza na skutek utraty wartości pieniądza w czasie. Wpływy powinny pokryć wydatki poniesione na produkcję, obsługę zaangażowanych kapitałów obcych oraz zapłacone podatki i to przy indeksacji do cen z okresu wyjściowego. Należy też uwzględnić, o czym była już mowa, ryzyko powstania należności nieściągalnych.
Dla danego wariantu polityki kredytowej można oszacować przepływy operacyjne, inwestycyjne i finansowe. Wymienione przepływy nie są tożsame z przepływami w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Przez przepływy operacyjne rozumie się tu sumę przychodów netto ze sprzedaży pomniejszoną o sumę kosztów operacyjnych, koszty ogólnego zarządu i koszty sprzedaży, powiększoną o pozostałe przychody operacyjne i pomniejszoną o pozostałe koszty operacyjne, skorygowaną o wynik operacji finansowych (bez kosztu kapitału) i nadzwyczajnych, pomniejszoną o podatek dochodowy oraz powiększoną o amortyzację. Przepływy inwestycyjne to wynik zamrożenia kapitału obrotowego w toku produkcji lub poprzez zakupy towarów. Przepływy finansowe to koszt zamrożenia kapitału w kapitale obrotowym.
Podstawowy model określający wartość bieżącą netto inwestycji w należności może być wyrażony wzorem:


gdzie:
NPVi – wartość bieżąca netto sprzedaży przy odroczonym terminie płatności o t dni, dla i-tej polityki,
Pi – cena jednostkowa netto dla i-tej polityki kredytowej,
Ci – koszt jednostkowy zmienny (w firmie handlowej wartość zakupionych towarów),
Qi – liczba sprzedanych jednostek dla i-tej polityki kredytowej,
NN% – udział należności nieściągalnych przy danej polityce sprzedaży dla i-tej polityki kredytowej,
ki – dzienny koszt kapitału dla i-tej polityki kredytowej,
ti – okres kredytowania w dniach w i-tej polityce kredytowej.
Zauważmy, że jest o­n równoważny z wzorem zaprezentowanym na początku tego podrozdziału, gdyż P × Q = S; –C × Q = –S × (1 – O); (1 – NN) = (1 – R), jedyna zmiana dotyczy czynnika dyskontującego (1 + k)t = 1+ i × DSO. Jednak stosowanie kapitalizacji dziennej (1 + k)t, dla czynnika dyskontującego zawierającego dzienny koszt kapitału „k” uzyskany zazwyczaj z ilorazu, nie wydaje się uzasadnione. Ponadto wykorzystanie zapisu DSO zamiast „t” precyzyjniej określa, że ważny jest rzeczywisty okres kredytowania odbiorców, a nie wyznaczony termin płatności.
Przedstawiony podstawowy model NPV można rozbudowywać doprecyzowując warunki, w jakich działa jednostka gospodarcza:


gdzie:
podatek VAT do zapłaty – różnica między VAT należnym a naliczonym,
tv – okres rozliczania VAT,
td – okres rozliczania podatku dochodowego,
pozostałe oznaczenia jak w pierwszym wzorze.
Firma angażuje środki pieniężne, które równe są zmiennym kosztom wytworzenia (w firmie produkcyjnej) lub wartości zakupionych towarów (w firmie handlowej). Wydatkiem jest także VAT naliczony. Spływ gotówki nastąpi w okresie wyznaczonym przez DSO. Wpływy te są wycenianie w wartości brutto z VAT. W okresie tv i td następuje płatność podatków VAT i dochodowego. Okres ten zazwyczaj jest krótszy niż czas spływu należności, dlatego należy przeanalizować, czy wzrost sprzedaży, a tym samym zwiększenie wysokości obu podatków, nie zachwieje płynnością finansową firmy. Dodatkowo wydłużenie terminów płatności powoduje przeważnie wzrost należności nieściągalnych – R. Nową ofertą firmy zainteresowana jest większa liczba klientów, w tym również o większym ryzyku kredytowym, których niekiedy nie można zbadać z dotychczasową dokładnością. W skrócie można powiedzieć, że decyzja o zmianie polityki kredytowej związana jest z czterema konkretnymi przepływami pieniężnymi:
• początkowe wydatki na produkcję lub zakup towarów,
• wpływy ze sprzedaży (przed lub po płatnościach podatków),
• płatność VAT,
• płatność podatku dochodowego.
NPV jako wartość bieżąca korzyści netto powinna być traktowana jako narzędzie wyboru pomiędzy politykami kredytowania, które zapewnią firmie najwyższą wartość
Z punktu widzenia finansowego podejście inwestycyjne odzwierciedla chyba najlepiej skutki określonej polityki kredytowej. Uwzględnia bowiem przepływy pieniężne, wartość pieniądza w czasie, a także ryzyko. Warunkiem właściwej oceny jest jednak obiektywna znajomość wydatków i właściwa wycena dziennej stopy dyskontowej.
 
 
Andrzej Tokarski, Maciej Tokarski
 
 
Serwis Finansowo Księgowy (F-K) Nr 044/2005 z dnia 2005-11-01
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Agnieszka Kietlińska

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »