| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jaką politykę kredytową powinna stosować firma

Jaką politykę kredytową powinna stosować firma

Wiele polskich przedsiębiorstw zmaga się z problemem utrzymania płynności finansowej, którego źródłem są między innymi trudności w ściąganiu należności. Efektywne zarządzanie kredytem handlowym pomaga w budowaniu stabilnych i długotrwałych relacji z klientami oraz pozyskiwaniu informacji o odbiorcach i ich potrzebach. Jednocześnie umożliwia opracowanie indywidualnych strategii w zakresie udzielania kredytu handlowego, tzn. terminów odroczenia płatności oraz wysokości przyznawanych limitów kredytowych.

Metody na jakich oparte są systemy analizy ryzyka kredytowego
 
Systemy analizy ryzyka kredytowego mogą być oparte na metodach jakościowych, ilościowych i mieszanych.
Metody jakościowe bazują na obserwacji zjawisk i związków przyczynowo-skutkowych, których nie można wyrazić liczbowo. Najczęściej brane są pod uwagę: styl i jakość zarządzania w przedsiębiorstwie, jakość kadry kierowniczej, sytuacja przedsiębiorstwa na rynku, poziom wykorzystywanej technologii oraz organizacja procesów technologicznych, rozwój i perspektywy sektora, w którym działa jednostka, poziom i jakość systemu informatycznego stosowanego w firmie. Miarą ryzyka kredytowego w takim wypadku jest pewna relacja porządkująca, którą uzyskuje się poprzez nadanie zaobserwowanym prawidłowościom rang charakteryzujących stopień ich wpływu na ryzyko. Podstawowe wady tych metod to brak procedury selekcji danych i duża subiektywność otrzymanych wyników.
Metody ilościowe bazują na danych mierzalnych. Najczęściej mają postać modelu numerycznego (credit scoring model), w którym całkowite ryzyko kredytowe ustalane jest jako efekt następującej procedury:
– selekcja zbioru zmiennych do modelu,
– określenie parametrów modelu, czyli przypisanie zmiennym wag reprezentujących zakres ich wpływu na całkowite ryzyko kredytowe,
– ustalenie klas ryzyka kredytowego, stanowiących jednorodne zbiory kontrahentów przedsiębiorstwa lub przynajmniej ustalenie relacji porządkującej, charakteryzującej ryzyko kredytowe,
– obliczenie prawdopodobieństw powstania należności nieściągalnych, które są podstawą podjęcia decyzji o przyznaniu kredytu handlowego.
Podstawowymi zaletami modelu ilościowego jest obiektywizm uzyskanych wyników oraz możliwość ustalenia prawdopodobieństwa powstania należności nieściągalnych. Do wad można zaliczyć brak informacji jakościowych oraz to, że dokładny szacunek ryzyka uzyskuje się jedynie w krótkim okresie.
Metody mieszane wykorzystują zarówno dane mierzalne, jak i niemierzalne. W praktyce są o­ne najczęściej stosowane ze względu na całościowe podejście do oceny ryzyka kredytowego.
Wśród wielu różnych metod stosowanych do pomiaru ryzyka kredytowego wyróżnia się:
– punktową metodę oceny ryzyka kredytowego,
– jedno- i wieloczynnikowe modele scoringowe.
Metoda punktowa wykorzystuje analizę wskaźnikową sprawozdań finansowych potencjalnych kontrahentów. Dobór wskaźników podlega subiektywnej ocenie osoby przeprowadzającej analizę. Wyliczone wielkości zestawia się w tabeli, a następnie zestawia z wielkościami uznanymi za dopuszczalne. Wartości graniczne są wyznaczane na podstawie danych historycznych lub wartości pożądanych.
Wartości wskaźników są odpowiednio punktowane, a liczba punktów zależy od subiektywnej oceny ich wpływu na ryzyko. Suma punktów, jaką uzyskał dany klient, decyduje o zakwalifikowaniu go do odpowiedniej klasy ryzyka kredytowego, a co za tym idzie przyznaniu lub nie kredytu kupieckiego. W przypadku decyzji pozytywnej liczba uzyskanych punktów, a więc poziom wiarygodności kredytowej, decyduje także o warunkach, na jakich kredyt zostanie udzielony.
Problem przy posługiwaniu się tą metodą polega na różnym poziomie wartości optymalnych wskaźników w różnych branżach. Utrudnia to sporządzenie spójnego modelu ryzyka, gdy przedsiębiorstwo prowadzi działalność w kilku branżach. Zalecane jest wówczas wykorzystanie pewnego standardowego modelu opartego na wartościach wskaźników, które przyjmują podobne wartości niezależnie od branży. Opiera się o­n na zestawie dziesięciu wskaźników.
Innym problemem jest prawidłowe określenie przedziałów klas ryzyka oraz subiektywizm w ustalaniu punktacji wpływu wartości wskaźników na ocenę ryzyka. W wyniku przeprowadzenia procedury metody punktowej nie otrzymuje się bowiem prawdopodobieństwa powstania należności nieściągalnych charakteryzujących poszczególne klasy ryzyka kredytowego. Można to ominąć poprzez obliczenie wskaźników ryzyka kredytowego dla danych klas na bazie wartości łącznej sprzedaży kontrahentów należących do tych klas:


Natomiast modele scoringowe, zwane też MDA (multiple-discriminant analysis), wykorzystywane są do przewidywania problemów finansowych, w tym ryzyka utraty zdolności kredytowej. Powstały o­ne w rezultacie połączenia tradycyjnej analizy wskaźnikowej oraz metod dyskryminacyjnych.
Idea modeli scoringowych polega na otrzymaniu jednego syntetycznego wskaźnika (indeksu) na podstawie pojedynczych wskaźników. Na podstawie tych modeli można podzielić zbiorowość potencjalnych kredytobiorców na dwie grupy: o dużym i niewielkim ryzyku kredytowym. Przy czym zazwyczaj w tego typu klasyfikacjach występuje też strefa pośrednia, zwana strefą ignorancji, do której przyporządkowuje się jednostki o trudnej do jednoznacznej identyfikacji sytuacji finansowej. Wymagają o­ne dodatkowej weryfikacji i ostrożnego wnioskowania. O przynależności danego kredytobiorcy do danej grupy decyduje liczba punktów, wynikająca z posiadanych przez niego cech, przyjętych jako istotne.
Wiele firm używa w celu oceny jakości kredytu, tzn. prawdopodobieństwa jego spłaty, złożonej metody statystycznej zwanej wielowymiarową analizą dyskryminacyjną. Zmienną zależną jest prawdopodobieństwo spłaty wierzytelności, a zmienne niezależne to czynniki związane z pozycją finansową i zdolnością do spłacenia kredytu w razie jego udzielenia. Efektem tej metody jest równanie wyglądające podobnie jak równanie regresji, o następującej postaci:


gdzie:
Y – punktowa ocena jakości kredytu,
A1, A2, ..., AN – współczynnik korelacji odpowiednich czynników (zmiennych niezależnych) z rzetelnością zapłaty,
X1, X2, ..., XN – zmienne niezależne (np. wskaźniki płynności, zadłużenia, długość okresu współpracy).
Podstawienie do tego równania danych opisujących konkretnego klienta daje ocenę jakości potencjalnego kredytu dla danego odbiorcy. W zależności od wartości zmiennej zależnej można ustalić nie tylko, czy udzielić kredytu, ale jeszcze na jakich warunkach, co ukazuje przykład.


Należy jednak zaznaczyć, że żaden model nie może być traktowany jako uniwersalny instrument prognostyczny. Postać modelu musi odpowiadać konkretnym warunkom gospodarczym, w jakich funkcjonują badane przedsiębiorstwa, stąd duża liczba nowych modeli i adaptacji już istniejących, również do warunków polskich.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Rogowska

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »