| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Podatki > Jakie dane na fakturze powinna podać spółka z o.o. przed rejestracją do VAT

Jakie dane na fakturze powinna podać spółka z o.o. przed rejestracją do VAT

Założyliśmy nową spółkę z o.o. Mamy już akt notarialny, natomiast nie jest ona jeszcze zgłoszona do KRS, w związku z czym nie mamy numeru NIP ani REGON. Czy na fakturach dotyczących naszych zakupów obok nazwy spółki powinno być napisane „w organizacji”? Jakie dane powinna zawierać faktura, skoro nie mamy NIP? Czy po nadaniu numeru można skorygować dane notą korygującą? Czy z tych faktur będziemy mogli odliczyć VAT?


RADA

W podawanej na fakturze zakupu nazwie spółka powinna zamieścić też informację „w organizacji”, chociaż przepisy ustawy o VAT nie nakładają takiego obowiązku. Po dokonaniu rejestracji należy wystawić noty korygujące. Z tych faktur będą Państwo mogli odliczyć VAT, jeśli kupione towary lub usługi będą służyć działalności opodatkowanej. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Przepisy określają szczegółowo zasady dokumentowania transakcji w obrocie gospodarczym. Szczególne zasady wystawiania faktur określa rozporządzenie w sprawie faktur (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Według niego prawo do wystawiania faktur VAT mają jedynie czynni podatnicy VAT, czyli tacy, którzy złożyli zgłoszenie rejestracyjne i nie korzystają ze zwolnień od VAT (zwolnienia podmiotowego ani zwolnienia przedmiotowego). Oznacza to, że tylko te podmioty, które w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R określiły, iż będą „podatnikami czynnymi VAT”, mają prawo do wystawiania dokumentów oznaczanych jako „faktura VAT”. Z powyższego wynika, że jeżeli spółka nie złożyła jeszcze zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R w urzędzie skarbowym, nie jest uprawniona do wystawiania faktur. Wynika to również z przepisów nakładających obowiązek rejestracyjny na potrzeby VAT, określonych w art. 96 ustawy. Według niego podatnicy (o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy) są zobowiązani przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu VAT (określonej w art. 5 ustawy) złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne. Istotne zatem jest to, aby przed momentem zaistnienia obowiązku wystawienia faktur VAT, dla których konieczne jest wskazanie numeru NIP, dokonać rejestracji VAT-R. Na tej podstawie organy podatkowe uznają, że nie można wystawiać faktur, nie dokonując rejestracji. Negatywne konsekwencje tego ponoszą przede wszystkim nabywcy.

Z taką interpretacją nie zgadzają się sądy. Jak czytamy w wyroku WSA w Gdańsku z 21 września 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 423/09, który ponownie rozpatrywał sprawę po kasacji NSA: Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podmiotu niezarejestrowanego nie można utożsamiać z podmiotem nieuprawnionym do wystawiania faktur, albowiem w przypadku, gdy dany podmiot obiektywnie istnieje i wykonuje w sposób rzeczywisty czynności opodatkowane to ciąży na nim z mocy art. 106 ust. 1 ustawy o VAT obowiązek wystawienia faktury. Obowiązek taki spoczywa na podatniku który w art. 15 ustawy o VAT został zdefiniowany bez odwoływania się do kryteriów rejestracyjnych.

Reasumując Sąd stwierdził, że jeśli w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym wykazano, że odliczenie podatku naliczonego przez działającego w dobrej wierze podatnika nastąpiło z faktury VAT niezarejestrowanego podatnika, który obiektywnie był zobligowany do jej wystawienia, lecz jedynie brak formalny rejestracji, czynił go nieuprawnionym w tym zakresie, przy jednoczesnym ustaleniu, że podatnik ten zarejestrował się, a wykazany na fakturze podatek zadeklarował i rozliczył z organem podatkowym, wykładnia powoływanych powyżej przepisów dokonywana przez Sąd pierwszej instancji winna była prowadzić do umożliwienia temuż podatnikowi (nabywcy) realizacji prawa do potrącenia podatku naliczonego, zgodnie z fundamentalną dla podatku VAT zasadą neutralności.

Brak rejestracji NIP (również zdaniem organów podatkowych) nie pozbawia natomiast spółki prawa do otrzymywania faktur VAT dokumentujących nabywane przez nią towary i usługi przed dokonaniem rejestracji.

Kwestię prawa do odliczenia VAT reguluje przepis art. 86 ustawy. W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny. Jeżeli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w tym terminie, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Są to podstawowe zasady korzystania z prawa do odliczania VAT.

Przepisy wprowadzają również ograniczenia w odliczaniu VAT związane z rejestracją VAT. Prawo do odliczenia VAT nie przysługuje podatnikom, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni (art. 88 ust. 4 ustawy). Sposób interpretacji tego przepisu od samego początku budził wiele wątpliwości. Aktualnie (również przez organy podatkowe) art. 88 ust. 4 ustawy o VAT jest interpretowany w taki sposób, że do nabycia prawa do odliczenia podatku naliczonego nie jest konieczne posiadanie statusu podatnika czynnego VAT (zarejestrowanego) już w momencie otrzymania faktur zakupu. Jest on konieczny natomiast w momencie realizacji tego odliczenia.

Z powyższego wynika, że status podatnika na podstawie ustawy o VAT jest kategorią obiektywną i nie jest zależny od dokonania rejestracji. W związku z tym, w myśl podstawowej zasady, prawo do odliczenia podatku naliczonego od kupionych towarów i usług wynika z wykorzystywania tych towarów i usług w działalności opodatkowanej. Natomiast możliwość skorzystania z tego prawa mają tylko zarejestrowani podatnicy VAT.

WAŻNE!

Aby nabywca mógł skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w otrzymanych fakturach, musi być zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT w momencie składania deklaracji.

Stanowisko takie potwierdził NSA w wyroku z 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 378/06. Uznał w nim, że: Trzeba rozróżnić moment powstania prawa do odliczenia od momentu skorzystania z tego prawa. Prawo do obniżenia podatku należnego powstaje zasadniczo w okresie rozliczeniowym, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny. Jego realizacja następuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej (...) i aby skutecznie zrealizować już powstałe uprawnienie, podatnik musi usunąć - najpóźniej przed skorzystaniem z tego prawa - (...) brak rejestracji, która umożliwia identyfikowanie go jako podatnika.

Podobne stanowisko zajmowały również WSA.

Przedstawiony pogląd podzielają obecnie również organy podatkowe, m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 22 lipca 2009 r., nr ITPP1-443-405/09/AP, który wyjaśnił: (...) W oparciu o art. 88 ust. 4 ustawy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20. Wskazany powyżej przepis ustawy o podatku od towarów i usług przewiduje sankcję w postaci pozbawienia podatnika prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu podatku należnego w razie niezarejestrowania się, ale nie wskazuje wprost, z jakim momentem - z punktu widzenia niemożności odliczenia podatku naliczonego - należy wiązać status podatnika (zarejestrowany czy nie). Z art. 88 ust. 4 nie wynika bowiem, by do nabycia uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego koniecznym było posiadanie statusu podatnika VAT czynnego w momencie otrzymania faktury. Podatnik nabywa więc prawo do odliczenia podatku naliczonego w momencie otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego. Prawo to podatnik może zrealizować dopiero w dniu złożenia rozliczenia (deklaracji) dla podatku od towarów i usług w obowiązującym do jej złożenia terminie.

W ten sam sposób omawiany problem regulują przepisy unijne. Zgodnie z art. 4 VI Dyrektywy podatnikiem jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, natomiast działalnością tą nie jest jedynie sprzedaż, ale również wykonywanie wszystkich innych czynności zmierzających do dokonania sprzedaży, w tym również czynności przygotowawcze i inwestycyjne. W świetle przepisów Dyrektywy nabycie statusu podatnika następuje z chwilą rozpoczęcia działalności gospodarczej, rozumianej także jako rozpoczęcie nakładów inwestycyjnych, co z kolei wiąże się z nabyciem prawa do odliczenia podatku (chyba że podmiot korzysta ze zwolnienia albo dotyczą go inne ograniczenia w prawie do odliczenia VAT). Potwierdza to również ukształtowana linia orzecznicza ETS, że zasada neutralności VAT wymaga w odniesieniu do obciążenia podatkowego przedsiębiorcy, aby uprzednie nakłady inwestycyjne poniesione w celu i z zamiarem rozpoczęcia działalności gospodarczej były traktowane jako działalność gospodarcza. Istotne natomiast jest to, aby w momencie składania deklaracji podatnik był zarejestrowany na potrzeby VAT.

PRZYKŁAD

Załóżmy, że spółka została zawiązana aktem notarialnym 15 września 2009 r. Rejestracji VAT-R dokona dopiero w listopadzie. W okresie od 15 września do dnia rejestracji spółka ma prawo przyjmować faktury VAT bez numeru NIP dokumentujące poniesione wydatki związane z jej działalnością. W nazwie nabywcy podaje nazwę spółki bez numeru NIP. Może również dopisać informację „w organizacji”, chociaż przepisy nie nakładają takiego obowiązku. Dokonanie rejestracji w listopadzie uprawni firmę do odliczenia VAT z faktur otrzymanych przed rejestracją. Warunkiem odliczenia jest związek poniesionych wydatków z jej działalnością opodatkowaną, którą będzie realizowała.

Wprawdzie brak numeru NIP na fakturze nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia VAT, jednak w takiej sytuacji zalecane jest wystawienie przez nabywcę not korygujących, gdyż NIP jest podstawowym elementem na fakturze.

• art. 5 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2, art. 86 ust. 1, 2, 10 i 11, art. 88 ust. 4, art. 96 ust. 1, art. 106 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 116, poz. 979

• § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 212, poz. 1337

Anna Potocka

ekspert w zakresie VAT

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Krajowa Izba Doradców Podatkowych

Samorząd zawodowy doradców podatkowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »