| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Podatki > Czy kara umowna za zerwanie umowy najmu może być kosztem

Czy kara umowna za zerwanie umowy najmu może być kosztem

Nasza spółka wynajmowała lokal na działalność gospodarczą. W czerwcu spółka zerwała umowę najmu. W związku z tym, że umowę zerwaliśmy przed zakończeniem 5-letniego okresu najmu, zapłaciliśmy karę umowną w wysokości 250 tys. zł. Czy możemy zaliczyć ją do kosztów uzyskania przychodu?


RADA

Tak, istnieje możliwość zaliczenia kary umownej do kosztów podatkowych. Należy tu jednak przeanalizować zarówno przyczyny przedterminowego rozwiązania umowy, jak i zapisy samej umowy. W uzasadnieniu wskazujemy przesłanki decydujące o możliwości zaliczenia kary umownej z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy do kosztów podatkowych.

UZASADNIENIE

W katalogu wydatków niestanowiących podatkowych kosztów uzyskania przychodu wymieniono niektóre kary umowne.

I tak, do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć kar umownych i odszkodowań z tytułu:

• wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług,

• zwłoki w dostarczaniu towaru wolnego od wad,

• zwłoki w usunięciu wad towarów, wykonanych robót i usług.

Ponadto do kosztów nie można zaliczyć także kosztów egzekucyjnych związanych z niewykonaniem zobowiązań (art. 16 ust. 1 pkt 22 updop).

Przepis art. 16 ust. 1 stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 15 ust. 1 updop. W związku z tym jego wykładnia nie może być rozszerzająca i musi być ścisła (tak też w wyroku NSA z 2 lutego 1995 r., sygn. akt SA/Kr 2480/94). Zatem odpowiednio inne kary mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

Znany jest także odrębny pogląd, zgodnie z którym zapłata kary umownej lub odszkodowania nie stanowi wydatku „w celu uzyskania przychodów”, a zamieszczenie w art. 16 ust. 1 [ustawy z 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych] punktu 22 było zbędnym zabiegiem - prezentowany przez: Gruszczyński Bogusław, przegląd orzeczn. Glosa 2003.2.9.

Należy jednak podkreślić, że większość przedstawicieli doktryny, a także orzecznictwo sądowe przychyla się do rozstrzygania sporów dotyczących kar umownych indywidualnie, uzależniając ocenę danej kary jako kosztu podatkowego od:

• nieujęcia jej w wyżej wymienionym katalogu kar stanowiących NKUP,

• związku danej kary z możliwością uzyskania przychodu.

Jakie są podatkowe konsekwencje kary umownej

Kara umowna z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy zasadniczo nie została wymieniona jako kara niepodlegająca zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu. Wobec tego należy ocenić w konkretnym przypadku zasadność jej poniesienia oraz związek z hipotetyczną możliwością osiągnięcia przychodu. Znane jest orzecznictwo, zgodnie z którym odstąpienie od umowy samo w sobie nigdy nie może być uznane za wydatek poniesiony w celu uzyskania przychodu.

Skoro art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych mówi, że kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, to odstąpienie od umowy nie zmierza do osiągnięcia przychodu. Z tych względów słuszne jest stanowisko organów podatkowych odmawiające zaliczenia kary umownej do kosztów uzyskania przychodów - wyrok NSA z 12 marca 1999 r., sygn. akt I SA/Po 1362/98.

Jednakże trudno się z tym stanowiskiem NSA zgodzić. Zarówno warunki rynkowe, jak i działalność gospodarcza niejednokrotnie wymagają zmiany umów, a niekiedy także ich rozwiązania. W większości przypadków podatnicy, rozwiązując umowę, mają na celu właśnie zwiększenie przychodów, na przykład poprzez zawarcie korzystniejszych umów. Ważnym celem może być także zminimalizowanie bądź też uniknięcie straty, która mogłaby powstać w związku z dalszym trwaniem umowy. Szczególnie obecnie w trudnej sytuacji ekonomicznej podatnicy niejednokrotnie zmuszeni są do wyliczenia opłacalności i do analizy zawartych umów, a także do ich zmian.

Należy również podkreślić, że orzecznictwo sądowe wcale nie jest jednolite. Można więc znaleźć także wyroki, które przyznają podatnikom prawo do zaliczenia kar z tytułu rozwiązania umowy do kosztów uzyskania przychodu. Przykładowo - w wyroku z 27 stycznia 2003 r., sygn. akt II S.A. 1652/01, sąd zgodził się z podatnikiem, iż przedterminowe zerwanie umowy najmu w celu odremontowania lokalu, aby następnie wynająć lokal za wyższą kwotę, jest działaniem mającym na celu uzyskanie przychodu i pozwala na zaliczenie kary umownej zapłaconej z tego tytułu do kosztów uzyskania przychodu.

Reasumując - jeżeli mogą Państwo wykazać korzyści wynikające z rozwiązania umowy, to mogą ją zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. W związku z tym, że jest to znacząca kwota, mogą Państwo rozważyć wystąpienie z wnioskiem o interpretację przepisów prawa podatkowego. Na zakończenie należy tylko przypomnieć, że kary umowne powinny być precyzyjnie opisane w zawartej umowie i ich zapłata powinna wynikać bezpośrednio z zapisów umowy.

• art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1052

Barbara Szymańska

ekspert podatkowy

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Igor Bąkowski

Radca prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »