| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Prawo > Odszkodowania > ABC Odszkodowań > Obowiązkowe ubezpieczenia OC

Obowiązkowe ubezpieczenia OC

Rzecznik Ubezpieczonych informuje, że 11 lutego 2013 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian m.in. w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Tym samym ustał okres dualizmu systemów prawnych. Jedną z najważniejszych zmian jest modyfikacja zasady automatyzmu (klauzuli prolongacyjnej), nie powinno się już zdarzać zjawisko podwójnego ubezpieczenia.

Obowiązki informacyjne wobec ubezpieczyciela w wypadku zmiany w posiadaniu gospodarstwa rolnego

Podobnie jak w przypadku obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, także w odniesieniu do rolników nowe przepisy wprowadziły termin przekazania oraz doprecyzowały zakres danych, które należy przekazać ubezpieczycielowi  w przypadku zaistnienia zmian w posiadaniu gospodarstwa rolnego.

Obowiązek powiadomienia na piśmie zakładu ubezpieczeń, w terminie 14 dni (wcześniejszy przepis mówił o niezwłocznym zawiadomieniu) od dnia zmiany posiadania, o zmianie w posiadaniu gospodarstwa rolnego oraz o danych osoby obejmującej gospodarstwo rolne w posiadanie, spoczywa na rolniku dotychczas posiadającym gospodarstwo rolne. W przypadku gdy zmiana w posiadaniu gospodarstwa rolnego nastąpiła wskutek śmierci tego rolnika, obowiązek zawiadomienia zakładu ubezpieczeń spoczywa na osobie obejmującej gospodarstwo rolne w posiadanie.

Dane osoby obejmującej gospodarstwo rolne w posiadanie, o których mowa wyżej obejmują: imię, nazwisko, adres zamieszkania i numer PESEL, o ile został nadany.

Sankcją za niespełnienie powyższych obowiązków obowiązku jest ponoszenie solidarnej odpowiedzialności z osobą obejmującą gospodarstwo rolne w posiadanie, za zapłatę składki należnej zakładowi ubezpieczeń za okres od dnia, w którym nastąpiło objęcie gospodarstwa rolnego w posiadanie do dnia powiadomienia zakładu ubezpieczeń o zmianie w posiadaniu gospodarstwa rolnego.

Odpowiedzialność solidarna oznacza, iż zakład ubezpieczeń może dochodzić całości lub części długu od byłego i nowego posiadacza  łącznie, od jednego z nich albo od każdego z osobna. Zaspokojenie ubezpieczyciela przez jednego z nich zwalnia z odpowiedzialności drugiego.

Zakres umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, czyli za co odpowiada zakład ubezpieczeń

Z ubezpieczenia OC komunikacyjnego odszkodowanie przysługuje wtedy, gdy posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia (tzn. za szkodę na osobie) bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia (tzn. za szkodę na mieniu).

Ubezpieczeniem OC komunikacyjnym jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Należy też pamiętać, że za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu mechanicznego uważa się również szkodę powstałą podczas i w związku z:

1)  wsiadaniem do pojazdu mechanicznego lub wysiadaniem z niego;

2)  bezpośrednim załadowywaniem i rozładowywaniem pojazdu mechanicznego;

3)  zatrzymaniem lub postojem pojazdu mechanicznego.

W poprzednim stanie prawnym w treści powyższego przepisu widniał wyraz „garażowania". Nie oznacza jednak, iż szkody powstałe podczas i w związku z garażowaniem nie będą objęte ochroną. Wyraz ten usunięto dlatego, iż mieści się ono w pojęciu postój (patrz uzasadnienie do projektu ustawy druk sejmowy nr 3960).

Odpowiedzialność w przypadku zespołu pojazdów mechanicznych (ciągnika i przyczepy) oraz w przypadku holowania pojazdów

Jeżeli szkoda zostaje wyrządzona ruchem zespołu pojazdów mechanicznych, ubezpieczeniem OC komunikacyjnym pojazdu ciągnącego jest objęta szkoda spowodowana przyczepą, która:

1)  jest złączona z pojazdem silnikowym albo

2)  odłączyła się od pojazdu silnikowego ciągnącego i jeszcze się toczyła.

Powyższa zasada jest stosowana również w razie złączenia pojazdów mechanicznych w celu holowania.

Natomiast z ubezpieczenia OC posiadacza przyczepy wypłacane jest odszkodowanie w sytuacji, gdy szkoda jest spowodowana przyczepą, która:

1)  nie jest złączona z pojazdem silnikowym ciągnącym albo

2)  odłączyła się od pojazdu silnikowego ciągnącego i przestała się już toczyć.

W przypadku zespołu pojazdów mechanicznych lub pojazdów mechanicznych złączonych w celu holowania, ubezpieczeniem OC posiadacza pojazdu mechanicznego nie jest objęta odpowiedzialność za szkody wyrządzone w związku z ruchem:

1)   pojazdu ciągnącego lub holującego - w przyczepie lub pojeździe holowanym oraz

2)   przyczepy lub pojazdu holowanego - w pojeździe ciągnącym lub holującym.

Tym samym jednoznacznie wskazano na brak ochrony ubezpieczeniowej w odniesieniu do szkód wyrządzonych sobie „wzajemnie" w ramach zespołu pojazdów lub  pojazdów złączonych w celu holowania.

Prawo żądania od sprawcy przez ubezpieczyciela zwrotu wypłaconego odszkodowania - roszczenie regresowe wobec sprawcy

Zakład ubezpieczeń, jak również w przypadku roszczeń przejętych od ubezpieczyciela w razie jego upadłości - Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, mają roszczenie zwrotne (tzw. regres) wobec sprawcy szkody (kierującego). Chodzi o sytuację gdy kierujący pojazdem mechanicznym:

- wyrządził szkodę umyślnie, w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości (w praktyce oznacza to sytuacje, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi od 0,2 promila alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg alkoholu w 1 dm³)  albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych środków o podobnym charakterze;

- wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa;

- nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym (z wyjątkiem przypadków ratowania życia ludzkiego, mienia albo pościgu za przestępcą);

- zbiegł z miejsca zdarzenia (z roszczeniem regresowym ubezpieczyciel nie powinien występować, jeżeli kierujący pojazdem nie miał świadomości wyrządzenia szkody, np. w przypadku drobnych szkód parkingowych lub oddalił się z miejsca zdarzenia w uzasadnionym celu, np. w celu wezwania pomocy).

Przypomnijmy, że katalog powyższy jest zamknięty, wobec czego w innych przypadkach poza określonymi powyżej zakładowi ubezpieczeń względem sprawcy nie będzie przysługiwało po wypłacie świadczeń roszczenie zwrotne (tzw. regres).

Rozpoczęcie odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych

Zasadą jest, że odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń rozpoczyna się z chwilą zawarcia umowy i zapłacenia składki ubezpieczeniowej lub jej pierwszej raty. Wskutek nowelizacji ustawy dodano przepis art. 39 ust. 1a zgodnie, z którym w przypadku umowy, jeśli na skutek niewypowiedzenia poprzedniej umowy nie później niż na jeden dzień przed jej końcem zawarta została następna umowa na kolejne 12 miesięcy (tzw. zasada automatyzmu), wówczas odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń powstaje z chwilą jej zawarcia.

Oznacza to, że ubezpieczyciel w przypadku automatycznego wznowienia umowy ponosi odpowiedzialność niezależnie od tego, czy została opłacona składka.

Pamiętajmy też, że jeżeli jednak w umowie ubezpieczenia zakład ubezpieczeń wskazał późniejszy termin płatności składki lub jej pierwszej raty, odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń rozpoczyna się z chwilą zawarcia umowy.

Przypadki, w których rozwiązaniu ulega umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych

Umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ulega rozwiązaniu:

1)  z upływem okresu, na który została zawarta;

2)  z chwilą wyrejestrowania pojazdu mechanicznego;

3)  z dniem odstąpienia od umowy w przypadku, gdy ubezpieczono pojazd niezarejestrowany i nie został on zarejestrowany w ciągu 30 dni;

4) w przypadkach określonych w art. 31 ust. 1 i 4, czyli przy przejściu lub przeniesieniu prawa własności z dniem wypowiedzenia umowy otrzymanej od poprzedniego właściciela;

5)  z chwilą udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu mechanicznego w okolicznościach niepowodujących zmiany posiadacza (np. doszczętne spalenie pojazdu);

6)  z upływem 3 miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń;

7)     z chwilą zarejestrowania pojazdu mechanicznego za granicą;

8) z dniem odstąpienia przez ubezpieczającego od umowy zawartej na odległość (tj. w trybie określonym w art. 16c ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny) - konsument, który zawarł na odległość umowę ubezpieczenia (np. przez telefon lub Internet), może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie, w terminie trzydziestu dni od dnia poinformowania go o zawarciu umowy lub od dnia potwierdzenia określonych przez ustawę warunków umowy, jeżeli jest to termin późniejszy;

9)     z dniem wydania zaświadczenia o demontażu pojazdu albo zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub punkt zbierania pojazdu, względnie równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

10) z dniem wypowiedzenia umowy w związku z tzw. podwójnym ubezpieczeniem wynikłym z zasady automatyzmu - jeżeli bowiem posiadacz pojazdu mechanicznego w tym samym czasie jest ubezpieczony w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń, przy czym co najmniej jedna z umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta w trybie automatyzmu (a więc na skutek niewypowiedzenia poprzedniej umowy nie później niż na jeden dzień przed jej końcem), umowa zawarta w tym trybie może zostać przez niego wypowiedziana na piśmie.

Nowe zasady dotyczące zwrotu składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia

Z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych usunięto regulacje ograniczające prawo uzyskania zwrotu składki z powodu wystąpienia w okresie ubezpieczenia szkody, a także mówiące, że zwrot składki przysługuje jedynie za każdy pełny miesiąc niewykorzystanego okresu ubezpieczenia.

Wedle nowych przepisów zwrot składki będzie przysługiwał za każdy niewykorzystany dzień ochrony ubezpieczeniowej. Zasady zwrotu składki za niewykorzystany okres ochrony w przypadku trzech najpowszechniejszych ubezpieczeń obowiązkowych zostały zrównane z zasadami obowiązującymi w stosunku do pozostałych umów ubezpieczenia (art. 813 k.c.).

Dodatkowo zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia w przypadku rozwiązania umowy ubezpieczenia musi nastąpić, bez żądania (bez zgłoszenia osoby uprawnionej do zwrotu składki) niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia wypowiedzenia umowy ubezpieczenia lub w przypadku odstąpienia od umowy od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu lub od dnia powzięcia przez zakład ubezpieczeń wiadomości o rozwiązaniu umowy przed upływem okresu, na który została zawarta z innych przyczyn, niż wypowiedzenie lub odstąpienie.

Tym samym zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje w przypadku:

1)  wyrejestrowania pojazdu mechanicznego lub udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu mechanicznego w okolicznościach niepowodujących zmiany posiadacza;

2)  odstąpienia od umowy w przypadku, gdy pojazd nie został zarejestrowany;

3)  rozwiązania umowy w związku z jej wypowiedzeniem przez nabywcę pojazdu w przypadku sprzedaży pojazdu - zwrot składki przysługuje poprzedniemu właścicielowi pojazdu;

4)  rozwiązania się umowy w związku z jej wypowiedzeniem przez posiadacza pojazdu niebędącego właścicielem pojazdu - zwrot składki przysługuje posiadaczowi, który zawarł umowę ubezpieczenia;

5) odstąpienia przez ubezpieczającego od umowy zawartej na odległość, przy czym za okres udzielanej ochrony ubezpieczeniowej ubezpieczający obowiązany jest zapłacić składkę ubezpieczeniową;

6) wydania zaświadczenia o demontażu pojazdu albo zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub punkt zbierania pojazdu, względnie równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

7) rozwiązania umowy w związku z jej wypowiedzeniem w przypadku tzw. podwójnego ubezpieczenia wynikłego z zasady automatyzmu - zwrot składki przysługuje z uwzględnieniem prawa zakładu ubezpieczeń do żądania zapłaty składki za okres świadczonej ochrony. W sytuacji, gdy doszło do zawarcia kilku umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w odniesieniu do tego samego pojazdu mechanicznego, z tym samym okresem ubezpieczenia z jednym zakładem ubezpieczeń, wówczas temu zakładowi ubezpieczeń należy się składka ubezpieczeniowa z tytułu jednej umowy ubezpieczenia.

W przypadku sprzedaży pojazdu, poprzedni właściciel nie musi też już okazywać kopii polisy ubezpieczeniowej w celu uzyskania zwrotu składki.

Podanie ubezpieczycielowi fałszywych danych, o które zapytywał ubezpieczyciel przed zawarciem umowy ubezpieczenia (fałszywa deklaracja ryzyka)

W ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK od 11 lutego 2012 r. pojawił się nowy przepis oznaczony jako art. 8a.

Stanowi on, iż jeżeli ubezpieczający nie poda zakładowi ubezpieczeń znanych sobie okoliczności, o które zakład ubezpieczeń zapytywał przed zawarciem umowy ubezpieczenia obowiązkowego i które pociągać będą za sobą istotną zmianę prawdopodobieństwa wypadku ubezpieczeniowego, zakład ubezpieczeń będzie miał prawo żądać odpowiedniej zmiany wysokości składki ubezpieczeniowej z uwzględnieniem zwiększenia prawdopodobieństwa wypadku ubezpieczeniowego wskutek okoliczności niepodanych do jego wiadomości. Przy czym w razie zawarcia przez zakład ubezpieczeń umowy ubezpieczenia obowiązkowego mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności będą uważane za nieistotne.

Przepis ten przyznaje zakładowi ubezpieczeń prawo żądania odpowiedniej zmiany wysokości składki ubezpieczeniowej, w sytuacji, gdy ubezpieczający skłamał odpowiadając na pytania ubezpieczyciela zadane mu przed zawarciem umowy ubezpieczenia.

Przykładowo powyższe uprawnienie zakładu ubezpieczeń może znaleźć zastosowanie, m.in. do przypadków, w których deklaracja ubezpieczającego o wysokości posiadanych zniżek lub liczbie szkód mających miejsce w poprzednich latach, w oparciu o którą skalkulowana została wysokość należnej składki, okazała się niezgodna z rzeczywistą wiedzą ubezpieczającego.

Warto podkreślić, iż zakłady ubezpieczeń coraz częściej sięgają po dane znajdujące się w Ośrodku Informacji Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego i weryfikują uprawnienia posiadaczy pojazdów do zniżek przysługujących kierowcom, np. za bezwypadkową jazdę.

Skłamanie na temat dotychczasowej szkodowości w ubezpieczeniu OC może być podstawą do podwyższenia składki pod warunkiem, że ma ona istotny wpływ, tzn. pozostaje w związku przyczynowym ze zwiększeniem prawdopodobieństwa wypadku.

Zawarte w przepisie sformułowanie: „odpowiednia zmiana wysokości składki" oznacza, że ubezpieczyciel może zmienić wysokość składki, jeżeli wykaże istnienie związku przyczynowego między, np. zatajoną szkodowością a zwiększeniem się prawdopodobieństwa wystąpienia wypadku oraz występowanie znacząco wyższego ryzyka w stosunku do tego o jakim wiedział przed zawieraniem umowy.

Prawo uzyskania kopii i odpisów dokumentów i informacji dotyczących szkody będących w posiadaniu UFG

Zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny ma obowiązek udostępniać poszkodowanemu lub uprawnionemu informacje i dokumenty gromadzone w celu ustalenia odpowiedzialności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego lub wysokości świadczenia. Można żądać pisemnego potwierdzenia przez Fundusz udostępnionych informacji, a także sporządzenia na swój koszt kserokopii dokumentów i potwierdzenia ich zgodności z oryginałem przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.

Informacje i dokumenty można także uzyskać w postaci elektronicznej. Sposób udostępniania informacji i dokumentów, zapewniania możliwości pisemnego potwierdzania udostępnianych informacji, a także zapewniania możliwości sporządzania kserokopii dokumentów i potwierdzania ich zgodności z oryginałem nie może wiązać się z wykraczającymi ponad uzasadnioną potrzebę utrudnieniami dla tych osób, zaś koszty sporządzenia kserokopii oraz udostępniania informacji i dokumentów w postaci elektronicznej ponoszone przez te osoby nie mogą odbiegać od przyjętych w obrocie zwykłych kosztów wykonywania tego rodzaju usług.

Opłaty za niespełnienie obowiązku ubezpieczenia: OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, OC rolników oraz budynków rolniczych

Od dnia 1 stycznia 2012 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące opłat za niespełnienie obowiązku ubezpieczenia: OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, OC rolników oraz budynków rolniczych. Nowe regulacje odnoszą się do opłat za niespełnienie tego obowiązku począwszy od roku kontroli rozpoczynającego się dnia 1 stycznia 2012 r.

Od dnia 1 stycznia 2012 r. kwota opłaty za brak ubezpieczenia jest obliczana w oparciu o stawkę minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od dnia 1 stycznia 2013 r. wynosi 1 600 zł

Wysokość opłaty z tytułu niespełnienia obowiązku ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, obowiązującej w każdym roku kalendarzowym, stanowi dla:

-  samochodów osobowych - równowartość dwukrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę (2013 r. - 3 200 zł);

-  samochodów ciężarowych, ciągników samochodowych i autobusów - równowartość trzykrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę (2013 r. - 4 800 zł);

-  pozostałych pojazdów - równowartość jednej trzeciej minimalnego wynagrodzenia za pracę (2013 r. - 530 zł).

Warto zwrócić uwagę jeszcze na jedną istotną zmianę, którą jest wyszczególnienie w grupie pojazdów, do której należały dotychczas samochody ciężarowe i autobusy również ciągników samochodowych. Przed nowelizacją ciągniki samochodowe znajdowały się w grupie określanej jako „pojazdy pozostałe", dla których opłata za brak ubezpieczenia OC była określona na poziomie równowartości w złotych 100 euro, czyli ok. 400 zł. Obecnie wynosi równowartość trzykrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 4 800 zł.

Przypomnijmy również, że w przypadku posiadaczy pojazdów mechanicznych, którzy nie spełnili obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych nadal istnieje gradacja opłat uzależniona od okresu pozostawania bez ochrony ubezpieczeniowej w każdym roku kalendarzowym i wynosi:

-  20% pełnej opłaty - w przypadku gdy okres ten nie przekracza 3 dni;

-  50% pełnej opłaty - w przypadku gdy okres ten nie przekracza 14 dni;

-  100% opłaty - w przypadku gdy okres ten przekracza 14 dni.

W odniesieniu do obowiązkowego ubezpieczenia OC rolników oraz ubezpieczenia budynków rolniczych, wysokość opłaty z tytułu niespełnienia obowiązku ubezpieczenia wynosi dla:

-  ubezpieczenia OC rolników - równowartość jednej dziesiątej minimalnego wynagrodzenia za pracę (2013 r. - 160 zł);

-  ubezpieczenia budynków rolniczych - równowartość jednej czwartej minimalnego wynagrodzenia za pracę (2013 r. - 400 zł).

Kary za brak OC w 2013 roku

Dodatkowe konsekwencje związane z brakiem obowiązkowego ubezpieczenia OC.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 110 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, z chwilą wypłaty przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny odszkodowania za nieubezpieczonego kierowcę, sprawca szkody i osoba, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego są obowiązani do zwrotu Funduszowi nie tylko spełnionego świadczenia, ale również poniesionych przez Fundusz kosztów.

Zgodnie z przepisem przejściowym (art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1210), który mówi, że postępowania dotyczące roszczeń Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy toczą się według przepisów dotychczasowych, art. 110 ust. 1 w nowym brzmieniu ma zatem zastosowanie do postępowań rozpoczętych przez Fundusz od dnia 11 lutego 2012 r.

Mając na uwadze zasadę niedziałania prawa wstecz wydaje się, iż pod pojęciem „wszczęcia postępowania" należy rozumieć zgłoszenie roszczeń związanych ze zdarzeniami (także do zakładu ubezpieczeń, który dla potrzeb UFG ustala odpowiedzialność i wysokość odszkodowania), które miały miejsce od dnia wejścia w życie nowych przepisów.

W zakresie już toczących się w tym dniu postępowań Fundusz ma prawo dochodzić zwrotu wypłaconego świadczenia, nie może zaś dochodzić poniesionych przez siebie kosztów. 

Możliwość sprawdzenia, czy i gdzie posiadacz pojazdu ma ubezpieczenie OC

Zgodnie z art. 104 ust. 9 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych za pośrednictwem strony internetowej Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego każdy może uzyskać informację o zawarciu umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przez posiadacza danego pojazdu oraz nazwę zakładu ubezpieczeń, z którym ta umowa została zawarta, bez ujawniania danych osobowych posiadacza pojazdu. Jest to uprawnienie bardzo korzystne w szczególności dla poszkodowanych, którzy mogą szybko sprawdzić, w jakim zakładzie ubezpieczeń może dochodzić swoich roszczeń.

Kierowcy bez OC łatwo wykrywani przez UFG - "wirtualny policjant" działa skutecznie

Jak sprawdzić OC sprawcy wypadku

Zaspokajanie przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny szkód w mieniu wyrządzonych w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego lub kierującego pojazdem mechanicznym, a nie ustalono ich tożsamości.

Zgodnie z brzmieniem art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, warunkiem uzyskania z Funduszu w przypadku zgłoszenia roszczenia o odszkodowanie za szkodę w mieniu (np. uszkodzenie lub zniszczenie samochodu) wyrządzoną przez nieznanego sprawcę jest wystąpienie równocześnie u któregokolwiek uczestnika zdarzenia: śmierci, naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, trwającego dłużej niż 14 dni.

Dodatkowo, czego do tej pory nie było, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia powinny zostać stwierdzone orzeczeniem lekarza, posiadającego specjalizację w dziedzinie medycyny odpowiadającej rodzajowi i zakresowi powyższych naruszeń czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia. Świadczenie Funduszu nadal podlega zmniejszeniu o kwotę stanowiącą równowartość 300 euro, ustalaną przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu ustalenia odszkodowania.

Termin przedawnienia roszczenia poszkodowanego do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego

W nowym przepisie zawartym w art. 109a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wobec dotychczasowych problemów interpretacyjnych, jasno zostało zapisane, że roszczenia poszkodowanego do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego przedawniają się z upływem terminu przewidzianego dla tych roszczeń w przepisach Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym.

Stosownie do obowiązujących przepisów Kodeksu cywilnego, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Jeśli zaś szkoda wynikła z przestępstwa, roszczenie o jej naprawienie ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

W razie jednak wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Z kolei przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności.

Bieg przedawnienia roszczenia przerywa się nie tylko przez każdą czynność przed sądem (podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia), uznanie roszczenia przez Fundusz oraz wszczęcie mediacji, ale także przez zgłoszenie Funduszowi tego roszczenia. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowi od dnia, w którym zgłaszający roszczenie otrzymał na piśmie oświadczenie Funduszu o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia.

Opracowanie przygotowała Anna Dąbrowska główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych, aktualizacji dokonał Marcin Bielecki specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych

Źródło: Rzecznik Ubezpieczonych

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Magdalena Golińska

aplikant radcowski

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »