| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Prawo > Odszkodowania > ABC Odszkodowań > Co z odszkodowaniem za nienależne świadczenie?

Co z odszkodowaniem za nienależne świadczenie?

Jeżeli ktoś spełnił świadczenie będąc w błędnym przekonaniu, że robi to w ramach istniejącego lub powstającego właśnie zobowiązania, może żądać zwrotu tego co świadczył. Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują specjalną instytucję nienależnego świadczenia, która umożliwia dochodzenie szkody powstałej z tego tytułu.

Nienależne świadczenie jest szczególnym przypadkiem bezpodstawnego wzbogacenia określonym w art. 410 Kodeksu cywilnego. Różni się od pozostałych form bezpodstawnego wzbogacenia gdyż do zaistnienia tego zobowiązania dochodzi w wyniku spełnienia świadczenia przez zubożonego, a nie poprzez jakiekolwiek inne przesunięcia majątkowe. Dodatkowo następuje to bez podstawy prawnej.

Świadczenie określane jest w tym przypadku jako celowe i świadome przysporzenie na rzecz majątku innej osoby, które z punktu widzenia odbiorcy można przyporządkować jakiemuś zobowiązaniu, choćby w ogóle lub jeszcze nieistniejącemu, albo nieważnemu.

Przepisy Kodeksu cywilnego określają, że świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił:

  • nie był w ogóle zobowiązany lub
  • nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył;

Jeżeli ktoś zapłacił cenę zawierającą bezpodstawnie ustalony podatek od towarów i usług, lub spełnił świadczenie w celu umorzenia mu długu, gdy dług ten istniał w mniejszym rozmiarze albo w ogóle nie istniał. Przykładem może być też dostarczenie towaru pod zły adres, podwójna zapłata, wypłata z OC na rzecz rzekomo poszkodowanego, który następnie okazał się sprawca szkody.

Porównaj: Co zez szkodą wyrządzona przez spadające przedmioty?

  • albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty;

Odpadnięcie podstawy świadczenia w tym przypadku oznacza, że w chwili spełnienie, świadczenie miało podstawę prawną, która dopiero później w sposób ostateczny i trwały odpadła. Świadczenie jest nienależne również gdy zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty. Taka sytuacja z kolei powstaje w przypadku gdy zubożony świadczy na rzecz wzbogaconego w przekonaniu, że później przy udziale wzbogaconego zostanie osiągnięty zamierzony cel – będący zarazem podstawa prawną świadczenia, co jednak nie nastąpi.

Uznać można, że podstawa świadczenia odpadła gdy ktoś uchylił się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia woli lub odwołał darowiznę. Z kolei zamierzony cel świadczenia nie jest osiągnięty gdy nastąpiło świadczenie na rzecz przyszłej umowy, która nie została zawarta.

  • albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia;

Polecamy serwis: Umowy

Również nieważność czynności prawnej zobowiązującej do świadczenia może stanowić przyczynę nienależnego świadczenia. Mowa jest o czynnościach bezwzględnie nieważnych czyli takich, których już nie można konwalidować.

Strony zawarły umowę o przeniesienie własności nieruchomości w zwykłej formie pisemnej. Jedna strona wręczyła zadatek. Czy taka sytuacja umożliwia z wystąpieniem z roszczeniem na podstawie przepisów o nienależnym świadczeniu? Tak. Art. 158 Kodeksu cywilnego stanowi, że umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Z kolei art. 73 § 2 stanowi, że jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej inną formę szczególną, czynność dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna. Umowa o przeniesienie własności nieruchomości jest nieważna i nie może stać się ważna po spełnieniu świadczenia, zatem zwrot nienależnych świadczeń jest uzasadniony.

reklama

Ekspert:

Monika Serwatka

Aplikantka radcowska

Źródło:

INFOR

Zdjęcia

Nieważność czynności prawnej zobowiązującej do świadczenia może stanowić przyczynę nienależnego świadczenia.
Nieważność czynności prawnej zobowiązującej do świadczenia może stanowić przyczynę nienależnego świadczenia.

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych 2017 Komentarz54.90 zł

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

WspolnyPozew.com

Portal

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »