| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Mała firma > Pracownik i ZUS > Potrącenia z wynagrodzeń za pracę

Potrącenia z wynagrodzeń za pracę

Ochronie przed potrąceniami podlegają wynagrodzenia zasadnicze, jak również dodatkowe składniki wynagrodzeń – obowiązkowe i dobrowolne, np. premie czy nagrody. Ochrona obejmuje również inne świadczenia o charakterze finansowym, które nie stanowią składników wynagrodzenia, np. odprawa emerytalna.

Wyłączenia z egzekucji

Pracownikowi-dłużnikowi nie wolno odbierać zajętej części wynagrodzenia ani rozporządzać nią w żaden inny sposób. Dotyczy to w szczególności periodycznego wynagrodzenia za pracę i wynagrodzenia za prace zlecone oraz nagród i premii przysługujących mu za okres jego zatrudnienia, a także związanego ze stosunkiem pracy prawa do zysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach pozostających w związku ze stosunkiem pracy (art. 881 § 1 k.p.c.). Zatem egzekucją można objąć nie tylko wynagrodzenie za wykonaną pracę, ale również wszelkie inne składniki dodatkowe, jakie otrzymuje pracownik. Należy jedynie rozstrzygnąć, które z nich podlegają ochronie (na zasadach omówionych wyżej), a które są z niej wyłączone.

Kodeks postępowania cywilnego przewiduje pewne ograniczenia w dokonywaniu egzekucji, wskazując na konkretne przedmioty, prawa i świadczenia, z których nie wolno potrącać żadnych wierzytelności. Egzekucji nie podlegają sumy i świadczenia w naturze przyznane z przeznaczeniem na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych (art. 831 § 1 pkt 1 k.p.c.). Oznacza to, że nie można dokonać potrąceń z należności i diet wypłaconych pracownikowi odbywającemu podróż służbową na polecenie przełożonego. Diety są przeznaczone na pokrycie zwiększonych kosztów żywieniowych, a w czasie zagranicznego wyjazdu w sprawach firmowych – również innych wydatków. Nie stanowią one dodatkowej korzyści czy elementu pensji, zatem nie podlegają egzekucji.

Zajęciu nie podlegają również inne świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi poniesionych przez niego wcześniej wydatków, np. ekwiwalenty za konserwację obuwia i pranie odzieży roboczej, za używanie własnej odzieży i obuwia roboczego, ekwiwalenty za używanie przez pracownika własnych narzędzi, materiałów lub sprzętu na potrzeby pracodawcy, ryczałty za używanie przez pracownika samochodu prywatnego do celów służbowych.

Nie wolno dokonywać potrąceń z należności z tytułu podróży służbowych.

Pracownik otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie 1680 zł i ekwiwalent pieniężny za pranie i naprawę odzieży roboczej w wysokości 60 zł miesięcznie. Komornik dokonał zajęcia wynagrodzenia tego pracownika na poczet świadczenia alimentacyjnego (zaległość ok. 7000 zł). Pracownik korzysta ze zwykłych kosztów uzyskania przychodu i ulgi podatkowej. W takim przypadku pracodawca nie może włączyć ekwiwalentu do kwoty, od której dokona potrąceń, ponieważ ekwiwalent za pranie i naprawę odzieży roboczej nie podlega egzekucji (nie jest dla pracownika przysporzeniem majątkowym).

Skoro kwota wynagrodzenia brutto wynosi 1680 zł, pracownik powinien otrzymać do wypłaty 1237,20 zł. Maksymalnie pracodawca może zająć kwotę 742,32 zł (3/5 x 1237,20 zł). W przypadku potrącania świadczeń alimentacyjnych nie obowiązuje kwota wolna od potrąceń. Stąd po potrąceniu pracownik otrzyma tylko 494,88 zł (1237,20 zł – 742,32 zł).

Wypłaty w różnych terminach płatności

Zdarza się, że w ciągu miesiąca pracodawcy dokonują w różnych terminach kilku wypłat różnych składników wynagrodzenia, np. wynagrodzenia zasadniczego, premii, prowizji, dodatków, nagród itp. Aby prawidłowo ustalić granice potrąceń i kwoty wolne, należy zsumować wszystkie składniki wynagrodzenia wypłacone w danym miesiącu.

Wynagrodzenia za pracę pracodawca wypłaca 25. dnia miesiąca za dany miesiąc. Komornik zajął wynagrodzenie jednego z pracowników na kwotę 8000 zł (zajęcie niealimentacyjne). Pracownik jest wynagradzany miesięczną stawką 3000 zł. Dodatkowo otrzymuje prowizje od sprzedaży, które pracodawca wypłaca 10. dnia kolejnego miesiąca za poprzedni miesiąc. Prowizję za kwiecień pracownik otrzyma 10 maja, a 24 maja otrzyma wynagrodzenie za ten miesiąc. Ustalono, że prowizja wyniesie 550 zł brutto.

Ponieważ kwota prowizji do wypłaty będzie niższa niż kwota wolna od potrąceń (prowizja wyniesie 431,88 zł, tj. 550 zł pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne), pracodawca powinien wypłacić ją pracownikowi w całości w terminie jej wypłaty, czyli 10 maja, a potrącenia dokonać dopiero przy wypłacie wynagrodzenia za pracę. Obliczając kwotę netto wynagrodzenia za pracę pracodawca uwzględnia koszty uzyskania przychodów (111,25 zł) i kwotę wolną od podatku. Ponadto podstawę opodatkowania należy zwiększyć o wypłaconą prowizję. Wynagrodzenie za pracę do wypłaty wyniesie zatem 2107,72 zł. Aby prawidłowo ustalić kwotę do potrącenia w maju, należy zsumować wysokość netto wynagrodzenia za pracę i prowizji, która łącznie wyniesie 2539,60 zł.

Pracodawca może zająć połowę zsumowanego wynagrodzenia i prowizji, tj. 2539,60 zł x 1/2 = 1269,80 zł. Jest to kwota wyższa niż minimalne wynagrodzenie objęte ochroną przed potrąceniami. Drugą połowę wynagrodzenia pracodawca przekazuje pracownikowi, przy czym kwotę 431,88 zł prowizji pracownik otrzymał 10 maja, zatem do wypłaty pozostaje różnica, tj. 837,92 zł (1269,80 zł – 431,88 zł).

Upadłość pracodawcy a ekwiwalent za zaległy urlop

Wypłata wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy

Oprócz wynagrodzenia za pracę pracownik może otrzymywać również inne świadczenia ze stosunku pracy, np. odprawę emerytalno-rentową, z tytułu zwolnień grupowych czy nagrodę jubileuszową. Powstają wówczas wątpliwości, czy w celu ustalenia granicy potrącenia i kwoty wolnej od potrąceń należy sumować te świadczenia, czy dla każdego z nich ustalać odrębne limity. Przepisy nie regulują jednak wprost tej kwestii. Stanowiska w tej sprawie są również podzielone.

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej dotychczas twierdziło, że potrąceń należy dokonywać odrębnie od każdego świadczenia, czyli zachować oddzielne kwoty wolne, gdyż np. odprawa emerytalna przysługuje z innego tytułu prawnego niż wynagrodzenie. Stanowisko Departamentu Prawa Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej w sprawie potrąceń zostało wyrażone w piśmie z 14 grudnia 2007 r.:

(...) Orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia „wynagrodzenie za pracę dla celów ochrony przed potrąceniami ze strony pracodawcy”. Obejmuje ono także odprawy emerytalne. W wyroku z 17 lutego 2004 r. (I PK 217/03, OSNP z 2004 r., nr 24, poz. 419) Sąd Najwyższy stwierdził, że odprawa emerytalna (art. 921 k.p.) oraz nagroda jubileuszowa (art. 773 § 3 pkt 3 k.p.) podlegają ochronie przed potrąceniami (art. 87 k.p.) jak wynagrodzenie za pracę. Wynagrodzenie za pracę oraz odprawa emerytalna stanowią jednak dwa odrębne świadczenia ze stosunku pracy przysługujące z dwóch różnych tytułów prawnych (wynagrodzenie – art. 80 k.p., odprawa emerytalna – art. 921 k.p.).

Zatem, zdaniem departamentu, przewidziane w art. 87 i art. 871 k.p. zasady i warunki dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę mają zastosowanie do każdego z tych świadczeń odrębnie. Opinia resortu pracy uległa jednak zmianie. Co prawda dotyczyła ona dodatkowego wynagrodzenia rocznego i stosowania w tym przypadku jednej kwoty wolnej w miesiącu, ale należy przyjąć, że stanowisko to ma zastosowanie w przypadku innych należności.

Tego zdania jest też Państwowa Inspekcja Pracy, która uważa, że wszystkie świadczenia należy skumulować i dopiero wtedy potrącić dług z uwzględnieniem jednej kwoty wolnej. Dwie kwoty wolne należy stosować wówczas, gdy w danym miesiącu pracodawca oprócz bieżącego wynagrodzenia wypłaca np. spóźnioną pensję za poprzedni miesiąc.

Pracownik otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1800 zł oraz dodatek za pracę przy komputerze w wysokości 200 zł. Wynagrodzenie i dodatek pracodawca wypłaca ostatniego dnia miesiąca. Pracownik ma prawo do podstawowych kosztów uzyskania przychodów (111,25 zł) oraz do stosowania kwoty zmniejszającej podatek (46,33 zł). W kwietniu pracownik nabył prawo do nagrody jubileuszowej w wysokości 3000 zł, której wypłata nastąpiła na koniec kwietnia razem z pozostałym wynagrodzeniem. Pensja pracownika jest zajęta przez komornika (z tytułu niespłaconego kredytu).

Czy wysokość wynagrodzenia pracownika jest tajemnicą?

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Accace Poland

Accace wywodzi się z Europy Środkowo-Wschodniej. Naszymi założycielami są przedsiębiorcy, którzy podjęli się zaoferowania klientom usług najwyższej jakości, w rozsądnych cenach, wykonywanych przez wykwalifikowanych profesjonalistów. Przez lata Accace stał się jedną z najbardziej dynamicznych firm outsourcingowych i doradczych w regionie.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »