REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpowiedzialność księgowego - w przepisach karnych, karnych skarbowych, podatkowych, rachunkowych i prawa pracy

Odpowiedzialność księgowego - w przepisach karnych, karnych skarbowych, podatkowych, rachunkowych i prawa pracy /Fot. Fotolia
Odpowiedzialność księgowego - w przepisach karnych, karnych skarbowych, podatkowych, rachunkowych i prawa pracy /Fot. Fotolia
fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Odpowiedzialność księgowego to temat wielowątkowy. My koncentrujemy się na odpowiedzialności księgowego w firmie komercyjnej, którego nie dotyczą przepisy o dyscyplinie finansów publicznych. Przedstawiona została sytuacja prawna i kwestie odpowiedzialności osoby, która kieruje księgowością w firmie, a więc – w tradycyjnej nomenklaturze – głównego księgowego. Inne osoby i ich odpowiedzialność wejdą w grę tylko wtedy, gdy wykonują czynności, z którymi może być związana odrębna odpowiedzialność, czyli gdy spełniają obowiązki płatnika albo podpisują deklaracje podatkowe firmy.

Biorąc pod uwagę przyjęte założenia w opracowaniu kolejno przedstawiana będzie odpowiedzialność księgowego:

REKLAMA

1) za zobowiązania podatkowe firmy (jako podatnika);

2) za wykonywanie w imieniu firmy obowiązków płatnika;

3) za sprawozdawczość finansową firmy;

4) za działanie na szkodę firmy;

Dalszy ciąg materiału pod wideo

5) za działanie na szkodę kontrahentów firmy.

W każdej z tych pięciu sfer odpowiedzialności trzeba przyjrzeć się trzem zdecydowanie różnym rodzajom odpowiedzialności:

A. podatkowej;

B. karnej;

C. cywilnej.

Oczywiście nie każdy rodzaj odpowiedzialności (A-C) aktualny jest w każdej sferze (1-5), ale wobec tego, że z reguły wchodzi w grę więcej niż jeden rodzaj, od razu należy przyjąć złą wiadomość, od której wyjątków raczej nie ma: odpowiedzialność karna i cywilna nie wyłączają się wzajemnie, a więc poniesienie jednej nie zwalnia od drugiej. Teraz wiadomość dobra: księgowy nie ponosi odpowiedzialności z własnego majątku wobec fiskusa za rozliczenia podatkowe, do których zobowiązana jest firma. Mowa o tym w dwóch pierwszych rozdziałach.

Ogólne zasady opisane w części I opracowania, ilustrowane są w części II wybranymi przypadkami (kazusami), w których sądy zajmowały się kwestią odpowiedzialności księgowego.

Zobacz: Prawo dla firm

Zasady odpowiedzialności księgowego firmy

1. Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe firmy

A. Odpowiedzialność podatkowa

REKLAMA

Za zobowiązanie podatkowe odpowiada podatnik, czyli osoba, na której ciąży obowiązek podatkowy. W rozpatrywanym przez nas układzie podatnikiem jest firma, czyli przedsiębiorstwo, w którym pracuje księgowy. Wniosek jest więc prosty: księgowy nie ponosi odpowiedzialności wobec fiskusa za niezapłacenie przez firmę podatku albo zapłacenie go w zbyt małej wysokości. Nie grozi więc mu ani dopłata podatku, ani pokrycie odsetek od zaległości podatkowej z własnej kieszeni.

Ważne jest to, że żadna umowa między firmą a księgowym tego stanu nie zmieni. Nawet jeśli strony wpiszą w niej obowiązek pokrycia przez księgowego odsetek podatkowych powstałych z jego winy (zob. rozdział 1.C), to takie postanowienie umowne nie ma żadnego znaczenia dla fiskusa, który i tak będzie dochodził swoich należności od firmy. Wynika to stąd, że wyznaczenie obowiązku podatkowego, a w ramach tego osoby, na której on ciąży, odbywa się w ustawie i żadna umowa postanowień ustawy w tym zakresie zmienić nie może. Funkcjonuje tu więc zasada odpowiedzialności osobistej podatnika.

Biorąc pod uwagę opisaną tu regułę, przyjrzyjmy się, po raz pierwszy i nieostatni, powierzeniu obowiązków w zakresie rachunkowości i towarzyszącemu mu pisemnemu przyjęciu odpowiedzialności za rachunkowość firmy. Zostało to przewidziane w art. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowości, który to przepis stanowi, że:

§

REKLAMA

Kierownik jednostki, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości - z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury - zostaną powierzone innej osobie lub przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 11 ust. 2, za ich zgodą. Przyjęcie odpowiedzialności przez inną osobę lub przedsiębiorcę powinno być stwierdzone w formie pisemnej. W przypadku gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy, a nie została wskazana osoba odpowiedzialna, odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu.

Z przywołanego przepisu wynika, że określone obowiązki w zakresie rachunkowości mogą być powierzone innej osobie, która przyjmuje odpowiedzialność za ich prawidłowe wykonanie. Warunkiem jest, aby przyjęcie tej odpowiedzialności nastąpiło w formie pisemnej. Warto jednak podkreślić, że dokument ten, skądinąd istotny, nie ma jednak żadnego znaczenia w sferze odpowiedzialności podatkowej. Księgowy i tak nie będzie odpowiadał wobec fiskusa - zgodnie z zasadą odpowiedzialności osobistej podatnika.

Jedyna możliwość powstania odpowiedzialności księgowego za podatki firmy wiąże się z przewidzianą w Ordynacji podatkowej odpowiedzialnością tzw. osób trzecich. Polega ona na tym, że za zaległości podatkowe podatnika mogą ponosić odpowiedzialność osoby, które w jakiś sposób są związane ekonomicznie z podatnikiem. Wśród tych osób nie ma jednak księgowego, czyli osoby, która prowadzi rachunkowość podatnika. Taką osobą trzecią może być jednak:

- członek zarządu osoby prawnej (art. 116 i 116a O.p.);

- wspólnik spółki osobowej (art. 115 O.p.);

- likwidator spółki (art. 116b O.p.).

Jeśli więc księgowy akurat pełni którąś z tych ról, to może odpowiadać za zaległości podatkowe firmy. Trzeba jednak podkreślić, że nie ponosi tej odpowiedzialności dlatego, że jest księgowym, ale dlatego, że jest członkiem zarządu, wspólnikiem albo likwidatorem. Warto też dodać, że ta odpowiedzialność jest subsydiarna, czyli aktualizuje się dopiero wtedy, gdy fiskusowi nie uda się ściągnąć podatku od samego podatnika (art. 108 § 4 O.p.).

Przeczytaj w INFORLEX.PL Biznes cały artykuł:

Odpowiedzialność księgowego - w przepisach karnych, karnych skarbowych, podatkowych, rachunkowych i prawa pracy

W artykule omówiono również odpowiedzialność za sprawozdawczość finansową firmy, odpowiedzialność za działalność na szkodę firmy oraz na szkodę kontrahentów firmy.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR LEX Biznes

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czego najbardziej boją się przedsiębiorcy prowadzący małe biznesy? [BADANIE]

Czego najbardziej boją się małe firmy? Rosnących kosztów prowadzenia działalności i nierzetelnych kontrahentów. A czego najmniej? Najnowsze badanie UCE RESEARCH przynosi odpowiedzi. 

AI nie zabierze ci pracy, zrobi to człowiek, który potrafi z niej korzystać

Jak to jest z tą sztuczną inteligencją? Zabierze pracę czy nie? Analitycy z firmy doradczej IDC twierdzą, że jednym z głównych powodów sięgania po AI przez firmy jest potrzeba zasypania deficytu na rynku pracy.

Niewypłacalność przedsiębiorstw. Od początku roku codziennie upada średnio 18 firm

W pierwszym kwartale 2023 r. niewypłacalność ogłosiło 1635 firm. To o 31% więcej niż w tym okresie w ubiegłym roku i 35% wszystkich niewypłacalności ogłoszonych w 2023 r. Tak wynika z raportu przygotowanego przez ekonomistów z firmy Coface.  

Rosnące płace i spadająca inflacja nic nie zmieniają: klienci patrzą na ceny i kupują więcej gdy widzą okazję

Trudne ostatnie miesiące i zmiany w nawykach konsumentów pozostają trudne do odwrócenia. W okresie wysokiej inflacji Polacy nauczyli się kupować wyszukując promocje i okazje cenowe. Teraz gdy inflacja spadła, a na dodatek rosną wynagrodzenia i klienci mogą sobie pozwolić na więcej, nawyk szukania niskich cen pozostał.

REKLAMA

Ustawa o kryptoaktywach już w 2024 roku. KNF nadzorcą rynku kryptowalut. 4,5 tys. EUR za zezwolenie na obrót walutami wirtualnymi

Od końca 2024 roku Polska wprowadzi w życie przepisy dotyczące rynku kryptowalut, które dadzą Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) szereg nowych praw w zakresie kontroli rynku cyfrowych aktywów. Za sprawą konieczności dostosowania polskiego prawa do przegłosowanych w 2023 europejskich przepisów, firmy kryptowalutowe będą musiały raportować teraz bezpośrednio do regulatora, a ten zyskał możliwość nakładanie na nie kar grzywny. Co więcej, KNF będzie mógł zamrozić Twoje kryptowaluty albo nawet nakazać ich sprzedaż.

KAS: Nowe funkcjonalności konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym

Spółki, fundacje i stowarzyszenia nie muszą już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji drogą elektroniczną, aby rozliczać się elektronicznie. Krajowa Administracja Skarbowa wprowadziła nowe funkcjonalności konta organizacji w e-US.

Sztuczna inteligencja będzie dyktować ceny?

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest coraz chętniej, sięgają po nią także handlowcy. Jak detaliści mogą zwiększyć zyski dzięki sztucznej inteligencji? Coraz więcej z nich wykorzystuje AI do kalkulacji cen. 

Coraz więcej firm zatrudnia freelancerów. Przedsiębiorcy opowiadają dlaczego

Czy firmy wolą teraz zatrudniać freelancerów niż pracowników na etat? Jakie są zalety takiego modelu współpracy? 

REKLAMA

Lavard - kara UOKiK na ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Firmy wprowadzały w błąd konsumentów kupujących odzież

UOKiK wymierzył kary finansowe na przedsiębiorstwa odzieżowe: Polskie Sklepy Odzieżowe (Lavard) - ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Konsumenci byli wprowadzani w błąd przez nieprawdziwe informacje o składzie ubrań. Zafałszowanie składu ubrań potwierdziły kontrole Inspekcji Handlowej i badania w laboratorium UOKiK.

Składka zdrowotna to parapodatek! Odkręcanie Polskiego Ładu powinno nastąpić jak najszybciej

Składka zdrowotna to parapodatek! Zmiany w składce zdrowotnej muszą nastąpić jak najszybciej. Odkręcanie Polskiego Ładu dopiero od stycznia 2025 r. nie satysfakcjonuje przedsiębiorców. Czy składka zdrowotna wróci do stanu sprzed Polskiego Ładu?

REKLAMA