| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Mała firma > ABC małej firmy > Zastosowanie faksymile w działalności gospodarczej

Zastosowanie faksymile w działalności gospodarczej

Wielu przedsiębiorców oraz członków zarządu wykonując swoje obowiązki wykorzystuje narzędzie jakim jest faksymile, czyli pieczęć zastępująca odręczny podpis. Faksymile używana osobiście lub powierzona zaufanemu pracownikowi, służy zazwyczaj do „podpisywania” pism o mniejszym znaczeniu, korespondencji seryjnej, ale niekiedy również umów cywilnoprawnych, czy też innych dokumentów urzędowych.

W tym ostatnim przypadku przybicie faksymile na umowie lub na dokumencie urzędowym w praktyce zdarza się najczęściej w pilnych przypadkach, gdy dana osoba akurat nie może osobiście być obecna, aby własnoręcznie podpisać dokument, a jest to niezbędne np. z uwagi na potrzebę zachowania ustawowego lub urzędowego terminu. W takich sytuacjach pojawia się pytanie o moc prawną, jaką niesie za sobą faksymile. Czy posłużenie się nim, jest jednoznaczne z własnoręcznym podpisem? Czy umowa cywilnoprawna, na której kontrahent „podpisał się” z wykorzystaniem faksymile ma moc obowiązującą? Są to istotne zagadnienia z praktyki funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Polecamy: 500 pytań o VAT

Faksymile a podpis własnoręczny

Faksymile, pomimo że jest odbiciem własnoręcznego podpisu, a więc pozwala określić cechy charakterystyczne tego podpisu, nie jest tożsame z własnoręcznym podpisem osoby, której podpis prezentuje. Okoliczność ta nie budzi żadnych wątpliwości w literaturze przedmiotu, ani w orzecznictwie sądowym (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1144/05). Z punktu widzenia prawa cywilnego moc prawna faksymile co do zasady nie różni się od jakiejkolwiek innej pieczątki. Z faktu przybicia faksymile, o czym będzie jeszcze mowa poniżej, można jedynie wywodzić wniosek że osoba, której faksymile została przyłożona zgadza się na złożenie oświadczenia woli o treści określonej danym dokumentem. Oświadczenie takie nie będzie jednak złożone w formie pisemnej.

Chociaż istnieje kilka wyjątków od powyższej zasady należy wyraźnie powiedzieć, że przybicie faksymile na jakimkolwiek dokumencie nie niesie ze sobą skutków prawnych, jakie wiążą się z własnoręcznym podpisem osoby uprawnionej. Ma to istotne konsekwencje w obrocie prawnym.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Zawieranie umów przy wykorzystaniu podpisu elektronicznego

Umowa a faksymile

Zasadniczo umowy cywilnoprawne mogą zostać zawarte w dowolnej formie, chyba że określone przepisy przewidują formę szczególną dla zawarcia danego rodzaju umowy. Podstawowymi w obrocie gospodarczym formami umów cywilnoprawnych to forma ustna oraz forma pisemna. Następnie istnieją formy szczególne, takie jak forma pisemna z datą pewną, forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi oraz forma aktu notarialnego.

Dla niniejszych rozważań istotne znaczenie ma treść art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego, który określa minimalne wymagania dla uznania, że dany dokument został sporządzony w formie pisemnej. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje m.in., że dla uznania danej formy czynności prawnej za formę pisemną bezwzględnie wymagany jest własnoręczny podpis osoby, która czynność podejmuje. Tym samym posłużenie się na dokumencie pieczęcią faksymile nie spełnia wymogu ustawowego formy pisemnej. Dokument zawierający treść umowy w formie pisemnej, na którym jedna ze stron „podpisała się” z wykorzystaniem faksymile nie jest umową zawartą na piśmie w rozumieniu prawa cywilnego.

W takiej sytuacji może pojawić się pytanie o charakter prawny dokumentu umowy „podpisanego” z wykorzystaniem faksymile. Co do zasady uznać należy, że umowa taka mogłaby być wiążąca dla stron, jeżeli spełnione byłyby określone warunki. W szczególności, gdyby z okoliczności faktycznych wynikało, że faksymile przybiła bezpośrednio osoba uprawniona do reprezentacji albo dokonała tego inna osoba, jednakże na polecenie osoby uprawnionej do reprezentacji, a następnie dokument z takim „podpisem” zostałby doręczony drugiej stronie umowy, można by uznać, że takie przybicie faksymile stanowiło akceptację oferty zawarcia umowy o określonej treści. W takim przypadku należałoby przyjąć, że umowa o określonej treści została pomiędzy stronami zawarta (choć nie w formie pisemnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego). Wymaga podkreślenia, że zgodnie z regułami ogólnymi Kodeksu cywilnego większość umów w obrocie handlowym nie wymaga zachowania szczególnej formy. Dla tego typu umów przybicie faksymile będzie więc miało wiążący charakter. Jednocześnie w sytuacji, gdyby faksymile przybiła osoba nieuprawniona, bez wiedzy lub zgody przedstawiciela strony, należałoby uznać, że umowa jest nieważna, a poszkodowanemu służyłoby jedynie roszczenie o odszkodowanie wobec osoby, która poprzez posłużenie się faksymile wprowadziła poszkodowanego w błąd. Oczywiście dana strona powołująca się na fakt przybicia faksymile musiałaby udowodnić, że osoba dokonująca przybicia faksymile działała bez dyspozycji decydentów oraz z przekroczeniem przyznanych uprawnień (co w praktyce mogłoby być bardzo trudne).  

Czy od odstąpienia od umowy na odległość grozi kara?

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

TomTom

Założona w 1991 firma TomTom (AEX:TOM2) jest wiodącym na świecie dostawcą produktów i usług lokalizacyjnych i nawigacyjnych ukierunkowanym na dostarczenie wszystkim kierowcom najlepszych na świecie rozwiązań nawigacyjnych.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »