| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Mała firma > ABC małej firmy > Działalność gospodarcza a dziedziczenie

Działalność gospodarcza a dziedziczenie

Osoba fizyczna może prowadzić działalność gospodarczą w wielu formach: samodzielnie, wspólnie z innymi osobami (spółka cywilna) czy w ramach odrębnego podmiotu jakim jest spółka prawa handlowego. Śmierć przedsiębiorcy i kwestie dziedziczenia po nim mogą jednak sprowadzić na spadkobierców wiele problemów.

  • pełnomocnictwo udzielone spadkodawcy wygasa;
  • umowy o dzieło i zlecenia, które musiały być wykonane osobiście przez spadkodawcę (z uwagi na charakter czynności) również wygasają - spadkobierca musi jednak rozliczyć się ze zleceniodawcą (czy zamawiającym dzieło).

2. Kiedy umiera jednoosobowy przedsiębiorca

Poza rzeczami należącymi do przedsiębiorcy niezwiązanymi z jego działalnością gospodarczą (np. mieszkanie, oszczędności itp.) w skład masy spadku wchodzi również przedsiębiorstwo, czyli zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej.

Dziedziczenie i współwłasność

Wszystkie składniki majątkowe wchodzące w skład przedsiębiorstwa przechodzą na spadkobierców przedsiębiorcy. Oznacza to, że (zakładając, że nikt spadku nie odrzuci, albo nie okaże się niegodny dziedziczenia) powstaje między nimi współwłasność ułamkowa. W praktyce może ona sparaliżować prace przedsiębiorstwa, zgodnie bowiem z kodeksem cywilnym:

  • do podjęcia czynności przekraczających zwykły zarząd (np. zbycie przedsiębiorstwa lub wchodzącej w jego skład nieruchomości) konieczna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli;
  • nawet do podjęcia czynności zwykłego zarządu (np. zatrudnienie pracownika) konieczna jest zgoda większości.

W takiej sytuacji warto dokonać szybkiego działu spadku tak, aby przedsiębiorstwo przypadło jednemu ze spadkobierców.

Czy przedsiębiorstwo można przekazać jednemu spadkobiercy

Tak, natomiast w obecnym stanie prawnym jest to kłopotliwe. Kodeks cywilny przewiduje kilka możliwości:

Zapis 

W testamencie można zapisać własność przedsiębiorstwa jednemu ze spadkobierców. Jednak zapis nie przenosi bezpośrednio po śmierci własności danej rzeczy lub prawa na spadkobiercę, a jedynie stwarza jego roszczenie do spadkobierców o wydanie praw i rzeczy. Co oznacza, że w przypadku obstrukcji sprawa może ciągnąć się latami ze szkodą dla przedsiębiorstwa.

Pominięcie pozostałych spadkobierców w testamencie

Można uczynić spadkobiercą wybraną osobę, z pominięciem pozostałych spadkobierców ustawowych. Wiąże się to jednak z koniecznością wypłacenia im zachowku.

Wydziedziczenie pozostałych

Spadkobierca ustawowy wydziedziczony przez spadkodawcę nie ma prawa do zachowku, nie dziedziczy również po nim. Jednakże podstawy wydziedziczenia są jasno wyliczone, w danym przypadku musi nastąpić określona okoliczność, wydziedziczenie musi być też obiektywnie uzasadnione w testamencie.

Testament działowy to nowa instytucja prawa spadkowego, która powinna niedługo pojawić się w polskim porządku prawnym. Pozwala na bezpośrednie rozporządzenie majątkiem na wypadek śmierci.

Śmierć przedsiębiorcy a prawo pracy

Istotnym aspektem śmierci jednoosobowego przedsiębiorcy jest kwestia pracowników, których zatrudniał. Otóż zgodnie z art. 632 kodeksu pracy w takim przypadku co do zasady wygasa stosunek pracy. Pracownikom zaś przysługuje od spadkobierców pracodawcy odszkodowanie równe wynagrodzeniu za przysługujący im okres wypowiedzenia (w przypadku umów na czas określony i na czas wykonania określonej pracy – za okres 2 tygodni).

Stosunek pracy nie wygasa jeśli zakład pracy zostanie przejęty przez następcę prawnego przedsiębiorcy w trybie art. 231 kodeksu pracy. Przejęcie musi jednak być niezwłoczne.

Odpowiedzialność za długi

Długi powstałe podczas prowadzenia przedsiębiorstwa obciążają bezpośrednio spadkobierców zmarłego. Ich odpowiedzialność może być jednak obniżona do wartości aktywów spadku (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) lub mogą jej w ogóle uniknąć (poprzez odrzucenie spadku). Ta ostatnia okoliczność powoduje jednak, że nie dany spadkobierca w ogóle nie uczestniczy w podziale aktywów spadku, nie można także odrzucić spadku częściowo (np. tylko w stosunku do przedsiębiorstwa).

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Euro-Tax.pl Zwrot Podatku S.A.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »