| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Firma w Unii > Fundusze unijne remedium na kryzys finansowy

Fundusze unijne remedium na kryzys finansowy

Czy antidotum na bieżącą sytuację gospodarczą w Polsce mogą stanowić właśnie fundusze unijne? Wydaje się, iż faktycznie dotacje z UE mogą stać się kołem napędowym do wyjścia z kryzysu finansowego. Rynek potrzebuje dynamicznego dopływu kapitału.

Polska jest największym beneficjentem funduszy unijnych w historii Zjednoczonej Europy. W perspektywie finansowej 2007-2013 wchłoniemy ponad 85mld euro z czego 67 mld będą stanowiły środki wspólnotowe. Jest to niezwykłe wyzwanie, któremu muszą sprostać nie tylko beneficjenci, ale również wszystkie podmioty zaangażowane w ułatwianie dostępu do finansowania inwestycji z funduszy europejskich.

W najbliższym roku do polskiego biznesu popłynie 16,8 mld zł. z Brukseli. Kwota ta może nawet wzrosnąć o kolejne 3 mld zł., w skutek przyznania dla Polski zaliczki z Komisji Europejskiej. Starania legislacyjne administracji rządowej czynione od końca ubiegłego roku wpłyną na zwiększenie absorpcji środków europejskich. Jeszcze nigdy w polskiej historii funkcjonowania polityki spójności nie wprowadzono tylu uproszczeń aktywizujących procesy inwestycyjne. Nasza gospodarka potrzebuje dynamicznego dopływu kapitału - nie da się dłużej zaklinać rzeczywistości, kryzys dotknął i nasz rynek krajowy, choć na szczęście nie w takim stopniu w jakim się tego obawialiśmy.  Nie można w tej sytuacji liczyć jedynie na sektor bankowy,  którego kondycja została znacznie nadwyrężona w ostatnich miesiącach. Ponadto strata zaufania do sektora prywatnego, potęguje niechęć banków do udzielania kredytów. Nie możemy sobie też pozwolić na zaciąganie kolejnych długów zagranicznych, choć deklaracje takiej pomocy składają nam międzynarodowe instytucje finansowe. Mogłoby to pogrążyć naszą walutę, a w konsekwencji doprowadzić do recesji. Wydaje się, że remedium na bieżącą sytuację mogą być fundusze unijne.

Paradoksalnie opóźnienie w wydatkowaniu środków w nowej perspektywie finansowej 2007 - 1013 może teraz zadziałać na naszą korzyść. W przeciągu dwóch lat wdrażania nowych programów pomocowych wydatkowano zaledwie 3,4 % alokacji przewidzianej na ten okres, jak podaje MRR. Kumulacja niewydatkowanych środków  i rządowe zapowiedzi w usprawnieniu systemu przyznawania dotacji pozwolą nam na uwolnienie 16,8 mld zł. Kwota ta może dodatkowo wzrosnąć nawet do 19,8 mld zł, w skutek przyznania zaliczki z Komisji Europejskiej.

Dotacje z Unii Europejskiej pozwolą na podtrzymanie poziomu nakładów inwestycyjnych w przedsiębiorstwach, co przyczyni się do dynamizowania gospodarki.

Poza zaplanowanymi i częściowo realizowanymi już rundami naboru projektów inwestycyjnych, działania niespiesznej administracji zarządzającej nakierowane są mimo wszystko na usprawnienie systemu dysponowania środkami.

Powstał Międzyresortowy zespół do spraw wykorzystania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności Unii Europejskiej - jego zadaniem jest koordynacja tych prac. Zespół zajmuje się badaniem wszystkich przypadków nadmiernej komplikacji procedur - a jak wiemy pracy im nie braknie. Następnym celem prac zespołu jest formułowanie sugestii zmian wytycznych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego lub instrukcji wykonawczych poszczególnych instytucji wdrażających. Przedsięwzięcie to nosi nazwę „Proste fundusze”.

Najważniejszą dla każdego przedsiębiorcy wiadomością jest ( oprócz wiadomych korzyści ), także to, że w bezpośredni sposób może uczestniczyć w programie, jeśli jest beneficjentem programów pomocowych - stworzona została skrzynka mailowa - prostefundusze@mrr.gov.pl - na którą beneficjenci mogą przesyłać własne propozycje usprawnień i komentarzy.  

Część tych uproszczeń oparta jest na działaniach legislacyjnych - 11 października 2008 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych. Wprowadza ona szereg zmian, które wynikają z uwag zgłaszanych przez środowiska praktyków udzielających lub ubiegających się o uzyskanie zamówienia publicznego.

Po pierwsze rozszerzono możliwość poprawiania omyłek przez oferentów. Do tej pory nawet błąd nie mający znaczenia dla treści oferty oznaczał wyeliminowanie jej z przetargu.  Jako przykład absurdu MRR podał np. błąd w wycenie kloszy do lamp w jednaj z ofert na realizację inwestycji drogowej, który spowodował konieczność wyboru oferty znacząco droższej. Po drugie, wprowadzono nieograniczoną możliwość zlecania realizacji zamówień podwykonawcom. Po trzecie, rewolucyjną zmianą jest dopuszczenie do ubiegania się o zamówienie przedsiębiorców, którzy na moment  składania oferty nie dysponują odpowiednim potencjałem technicznym.

Zmiany te oznaczają zwiększenie dostępu przedsiębiorców do zamówień publicznych, w które zaangażowane są pieniądze unijne. Dodatkowo powodują wzrost konkurencji w ubieganiu się o zamówienia. Oznacza to de facto, że realizacja projektów będzie mogła odbywać się niższym kosztem i dodatkowo ułatwią i przyśpieszą realizację inwestycji.

Niezwykle istotne z punktu widzenia wykorzystania środków unijnych było również dostosowanie polskiego prawa w zakresie ocen oddziaływania na środowisko do dyrektyw wspólnotowych.  Dotychczasowy brak zgodności z polityką wspólnotową na tym polu skutkował wstrzymaniem wielu rund aplikacyjnych w regionach. Utrudniona była również realizacja już rozpoczętych inwestycji, wdrażanych z udziałem dofinansowania przyznanego w poprzedniej perspektywie finansowej.

Znowelizowana ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko weszła w życie 15 listopada 2008 r. Nowe przepisy eliminują szereg utrudnień w realizacji inwestycji, skracając, bagatela, o połowę czas trwania procedur środowiskowych w procesie inwestycyjnym. Znowelizowane przepisy pozwalają dodatkowo na realizację projektów zgodną z przepisami unijnymi.

Koniecznie należy podkreślić, że kamieniem milowym do usprawnienia systemu dystrybucji środków europejskich była nowelizacja ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Weszła w życie 20 grudnia 2008 r.

Poza wewnętrznymi działaniami administracji obliczonymi na usprawnianie wdrażania funduszy na poziomie krajowym równoległe prowadzone są rozmowy w tym zakresie na forum unijnym. Dotychczas udało się wypracować kilka działań antykryzysowych zmierzających do lepszej absorpcji środków unijnych. Jedną z najważniejszych propozycji KE jest rozszerzenie skali zaliczek dla beneficjentów projektów (realizowanych w ramach pomocy publicznej) nawet do 100% wartości dofinansowania. Jest to niezwykle ważne udogodnienie dla przedsiębiorców starających się o dotacje - oznacza to bowiem szybszy dostęp do zasobów finansowych przeznaczonych m.in. na wspieranie przedsiębiorczości. Istnieje też propozycja wprowadzenia możliwości rozliczania kosztów ogólnych w programach współfinansowanych z EFRR i EFS, co powinno przyczynić się do szybszego wydatkowania środków unijnych. Trzeba również podkreślić, iż możliwość pełnego skorzystania z tych zmian umożliwi dopiero ich szybka implementacja do krajowych dokumentów regulujących realizację polityki spójności w Polsce. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego podjęło pierwsze kroki w tym kierunku, pozostaje mieć nadzieję, że problem ten szybko zostanie rozwiązany.

Kolejnym ułatwieniem na drodze do usprawnienia systemu przydzielania i wykorzystywania środków unijnych jest nowelizacja rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego zmieniającego rozporządzenie w sprawie wydatków związanych z realizacją programów operacyjnych. Nowe rozporządzenie weszło w życie 12 lutego 2009 r. Umożliwia ono udzielane zaliczek beneficjentom, co z kolei ułatwi szybsze wydawanie unijnych pieniędzy. Komisja Europejska daje nam do dyspozycji środki na udzielanie zaliczek. System zaliczek został wpisany w rządowy program walki z kryzysem gospodarczym - Plan Stabilności i Rozwoju.  Nie we wszystkich działaniach jeszcze system zaliczkowania wszedł w życie. Pierwsze zaliczki są przyznawane w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Zaliczki są oczywiście przyznawane na wniosek Beneficjenta. Wniosek o płatność zaliczkową można złożyć najwcześniej po podpisaniu umowy o dofinansowanie oraz wniesieniu prawidłowego zabezpieczenia umowy.

I tak, przy dotacjach o wartości do 10 mln zł jedynym wymaganym zabezpieczeniem ze strony beneficjentów będzie weksel in blanco. To istotna i bardzo ważna zmiana, wprowadzona 20 lipca 2009 r. nowelizacją rozporządzenia Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, której wdrożenie ma ułatwić wykorzystanie funduszy z programów operacyjnych. Dotychczas bowiem pułap dotacji dla których jedynym wymaganym zabezpieczeniem mógł być weksel In blanco, wynosił 4 mln zł.

Obecnie w przypadku dotacji wyższych niż 10 mln zł. inwestorzy będą musieli przedstawić dodatkowe tzw. twarde zabezpieczenie, jakim może być np. poręczenie bankowe. I tu również MRR wprowadził innowację - obecnie wystarczy, że poręczenie bankowe zabezpieczy jedynie kwotę zaliczki, a nie całej dotacji jak miało to miejsce jeszcze do niedawna.

Dodatkowo każdy przedsiębiorca musi zdawać sobie sprawę z tego, iż od czasu zamknięcia rundy aplikacyjnej, do czasu podpisania umowy upłynie okres około 4-5 miesięcy. Nie jest wiec możliwe finansowanie zadań projektu przy wykorzystaniu zaliczki, jeśli kończą się one wcześniej niż planowany termin zawarcia umowy o dofinansowanie. Pierwsza transza zaliczki nie może być wyższa niż 30% wartości dofinansowania. Wysokość wszystkich transz zaliczki jest określona w Harmonogramie płatności załączonym do umowy o dofinansowanie. Przekazanie kolejnej płatności zaliczkowej jest możliwe po rozliczeniu w 70% łącznej kwoty poprzedniej zaliczki. Z wnioskiem rozliczającym uprzednio uzyskaną płatność zaliczkową można wystąpić nie później niż w ciągu 30 dni od daty zakończenia danego zadania. Beneficjent może złożyć wniosek o zaliczkę na dane zadanie najpóźniej 60 dni przed zakończeniem terminu realizacji danego zadania.

Od momentu wpłynięcia wniosku o wypłatę zaliczki, Instytucja wdrażająca zastrzega sobie ok. dwóch miesięcy na samo przekazanie płatności. Wynika to z faktu iż, wnioski o płatność podlegają ocenie merytorycznej i finansowej, co z reguły trwa ok. 40 dni.  Następnie po zatwierdzeniu wniosku, Instytucja Wdrażająca rezerwuje sobie dodatkowo 30 dni na płatności realizację przelewu.

Co do zasady kolejne transze zaliczek mogą być wypłacane co 2 - 6 miesięcy, to znaczy po zakończeniu przez Inwestora danego działania przewidzianego w projekcie, a następnie zatwierdzeniu go przez Instytucję Wdrażającą. Dofinansowanie w formie zaliczki i płatności pośrednich nie może przekroczyć 95% maksymalnej wartości dofinansowania.  Pozostała kwota jest przekazywana po akceptacji przez Instytucję Wdrażającą, wniosku o płatność końcową, czyli po zakończeniu całego projektu.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Autotesto

Autotesto to pierwsza w Polsce Sieć Niezależnych Ekspertów Samochodowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »