| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Firma w Unii > Zakazane porozumienia między przedsiębiorstwami działającymi na rynku UE

Zakazane porozumienia między przedsiębiorstwami działającymi na rynku UE

Europejska polityka konkurencji ma na celu stworzenie i utrzymanie uczciwej konkurencji pomiędzy przedsiębiorcami działającymi na rynku Unii Europejskiej. W tym celu reguluje ona m.in. różnego rodzaju porozumienia o charakterze gospodarczym między nimi.

Przedsiębiorcy, pragnący zawrzeć porozumienie, którego charakter może być uznany za niekonkurencyjny, mogą zwrócić się w tej sprawie z zapytaniem do Komisji Europejskiej. Przekazuje on w nim informacje o celach porozumienia, zasadach jego funkcjonowania, przyczynach jego zawarcia. Konieczne jest jednoznaczne przedstawienie powstałych wątpliwości oraz jednoznaczne zwrócenie się do Komisji o wytyczne. Do wniosku powinny być dołączone wszelkie niezbędne informacje, również te mające charakter tajemnicy handlowej, jeżeli są one niezbędne dla oceny danej sprawy. W przypadku udostępniania przez przedsiębiorcę tajnych informacji handlowych, powinna znaleźć się jednoznaczna informacja o takim właśnie ich charakterze. Pozwoli to na zachowanie szczególnych środków zabezpieczających w stosunku do informacji ważnych dla przedsiębiorcy przez organy ochrony konkurencji. Jest to szczególnie istotne z uwagi na sam charakter procedury w ramach Komisji. Przesłany wniosek jest konsultowany również z krajowymi organami ochrony konkurencji (w Polsce z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów). Nadanie odpowiedniej procedury tajności przez Komisję zabezpieczy informacje szczególnie istotne dla przedsiębiorstwa. Wytyczne Komisji Europejskiej w tym zakresie mają jedynie charakter informacyjny.

Znajomość powyższych reguł prawa konkurencji jest istotna, gdyż w przypadku uznania przez właściwe organy, że porozumienie między przedsiębiorstwami ma charakter niedozwolonego prawnie kartelu, rodzi to określone sankcje finansowe po stronie przedsiębiorstw. Za naruszenie prawa konkurencji, prawo wspólnotowe przewiduje kary. W razie niedostarczenia bądź podania niepełnych lub niezgodnych z prawdą informacji, Komisja może nałożyć karę grzywny w wysokości 1 proc. całkowitego rocznego obrotu. W razie naruszenia przepisów dotyczących zakazu karteli i niezastosowania się do wiążących rozstrzygnięć Komisji, może nałożyć karę w wysokości do 10 proc. całkowitego rocznego obrotu przedsiębiorstwa.

Oprócz kar wynikających bezpośrednio z prawa wspólnotowego, przedsiębiorca naruszający prawo konkurencji może być pociągnięty do odpowiedzialności odszkodowawczej przed sądami krajowymi, zarówno przez konsumentów, jak i poszkodowanych konkurentów.

Często podnoszone są również - wykorzystywane w praktyce przez konkurentów - marketingowe skutki ujawnienia przez Komisję Europejską niezgodnej z prawem zmowy kartelowej. Stanowią one dodatkowy koszt dla przedsiębiorstwa, wynikający z utraty wiarygodności rynkowej.

Wzorując się na rozwiązaniach amerykańskich w tym zakresie, prawo wspólnotowe oraz praktyka działania Komisji Europejskiej promują podmioty, które współpracują w likwidowaniu nielegalnych karteli. Przedsiębiorstwa, które brały udział w kartelu, mogą się dobrowolnie przyznać do winy i współpracować z Komisją Europejską w celu zrozumienia zasad działania kartelu, podmiotów w nim uczestniczących oraz powstałych szkód. W zamian mogą one liczyć na niższe sankcje karne. Stawia je to również w korzystniejszym świetle, jeśli chodzi o potencjalną utratę wiarygodności rynkowej. Polityka taka prowadzi do oczekiwanych rezultatów. Przedsiębiorstwa uczestniczące w zmowie kartelowej czasami wybierają współpracę z Komisją Europejską.

Poniższe tabele ilustrują, jakie sektory były dotknięte w ostatnim czasie najwyższymi karami oraz w jak szybkim tempie rośnie wysokość kar nakładanych w kolejnych latach począwszy od 2004 r., co może sugerować rosnącą skuteczność organów konkurencji w zwalczaniu tego rodzaju powiązań między przedsiębiorstwami.

10 najwyższych kar za porozumienia kartelowe (od 1969 r.)

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Wspólnotowe prawo konkurencji stanowi bardzo silny instrument prawny zarówno w rękach organów ochrony konkurencji, jak i konkurujących na rynku przedsiębiorstw, a także konsumentów. Wprowadzone rozporządzeniem 1/2003/WE zmiany w zakresie stosowania prawa antykartelowego dały większe uprawnienia Komisji, nakładając równocześnie dodatkowe obowiązki na samych przedsiębiorców. Szczególnie niebezpieczne są możliwości denuncjacji przedsiębiorstw, co do ewentualnego uczestniczenia w zmowie kartelowej. Instrument ten może być w praktyce wykorzystywany przez konkurujące przedsiębiorstwa dla zmiany ich pozycji na rynku i nastawienia konsumentów denuncjowanego Komisji przedsiębiorstwa. Z drugiej strony jednak, wprowadzone regulacje stanowią istoty czynnik zabezpieczający przez wypaczaniem rzeczywistej konkurencji na rynku. Wprowadzona możliwość denuncjacji naruszających prawo przedsiębiorstw, której forma jest nieskomplikowana, w połączeniu z wymiernymi sankcjami za udowodnione naruszenie, stanowi ważny instrument stabilizacji rynków.

Prowadzenie działalności gospodarczej rodzi wielokrotnie konieczność uczestniczenia w spotkaniach, które potencjalnie mogą rodzić podejrzenie budowania zmowy kartelowej w przyszłości. W takich sytuacjach konieczne jest podjęcie działań, które odsuną zarzut uczestnictwa w takiej zmowie. Dlatego też przedsiębiorca powinien zadbać, w przypadku nieintencjonalnego udziału w tego rodzaju porozumieniu, o udokumentowanie swojego negatywnego stanowiska wobec tego rodzaju działań. Połączone to powinno być z opuszczeniem takiego spotkania. Powinien on zadbać o to, aby opuszczenie spotkania przez niego zostało udokumentowane, np. w notatce ze spotkania (tzw. minute). Należy jednakże zauważyć, iż nie wszystkie działania podejmowane przez grupę przedsiębiorstw na tego rodzaju spotkaniach są zabronione. Przedsiębiorstwa mogą tworzyć własne strategie lobbingowe, ustalać wspólne działania względem ustawodawcy oraz władzy wykonawczej. Mogą oni również prowadzić działania mające na celu zmiany legislacyjne oraz prowadzić generalne ustalenia, co do funkcjonowania sektora.

dr Robert Zajdler

Instytut Sobieskiego

 

 

 

1 Sprawa T-87/05, EDP, Energia de Portugal SA przeciw Komisji Wspólnot Europejskich.

2 Competition: Commission pens sector inquiry into gas and electricity, IP/05/716, 13/06/2005.

3 Sprawa C-8/08, T-Mobile Netherlands BV i in. / Raad van bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit.

4 Artyluł 81 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) oraz rozporządzenie 1/2003/WE.

5 Zob. art. 2 rozporządzenia 1/2003/WE.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Accreo

Accreo to firma doradcza, oferująca usługi dedykowane przedsiębiorstwom i klientom indywidualnym w zakresie doradztwa podatkowego i prawnego, business restructuringu oraz doradztwa europejskiego przede wszystkim w obszarze pozyskiwania dotacji i funduszy unijnych.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »